Ηλίας Προβόπουλος, 20/2/2025 - 09:42 facebook twitter linkedin Ηλίας Προβόπουλος: Το χιόνι ως γεωγραφικό στοιχείο Ηλίας Προβόπουλος, 20/2/2025 facebook twitter linkedin Το χιόνι, είτε ως επιβλητική όψη χιονισμένης οροσειράς είτε ως υπόγεια τροφοδοσία ύδατος, είναι σημαντικό μέρος τής ταυτότητας πολλών περιοχών. Αυτό βέβαια ισχύει περισσότερο σε χώρες και τόπους με χαμηλή θερμοκρασία. Για παράδειγμα, στον Καναδά υπάρχουν εκατοντάδες τοπωνύμια σχετικά με το χιόνι, ενώ ακόμη και στις Η.Π.Α. υπάρχουν τουλάχιστον έξι πόλεις που έχουν όνομα με τη σημασία «χιόνι» (Snow). Οροσειρές με ονόματα που σχετίζονται με το χιόνι Η χρήση τέτοιου ονόματος είναι εύλογη προκειμένου για οροσειρές. Τα Ιμαλάια, η οροσειρά τής γης με την ψηλότερη κορυφή (Έβερεστ), δεν θα μπορούσαν να μην έχουν όνομα σχετικό με το χιόνι. Το γερμανικό Himalaya ανάγεται στο σανσκριτικό himā-laya «κατοικία των χιονιών». Τοπωνύμια που προέρχονται από χιονισμένα βουνά Αλλά και κατοικημένες περιοχές πήραν το όνομά τους από παρακείμενα βουνά ή οροσειρές, όπως η Νεβάδα των Η.Π.Α. από το ισπανικό όνομα Sierra Nevada «χιονισμένη οροσειρά», λόγω της οροσειράς που βρίσκεται στα δυτικά τής πολιτείας. Ονόματα χωρών με αναφορές στο χιόνι Σε ονόματα χωρών απαντούν επίσης χαρακτηριστικά παραδείγματα. Το όνομα τής Ισλανδίας, το ισλανδικό Ísland, σημαίνει «χώρα των πάγων» (μάλιστα το αρχικό της όνομα ήταν το αρχαίο σκανδιναβικό τοπωνύμιο Snæland «χώρα τού χιονιού». Η Κένυα ανάγεται σε τύπο Kī-nyā, ονομασία τού κύριου βουνού τής χώρας, που στην τοπική γλώσσα Κάμπα / Ακάμπα σήμαινε «βουνό τής στρουθοκαμήλου» (από το ασπρόμαυρο χρώμα των χιονισμένων κορυφών). Τέλος, ο Λίβανος ανάγεται σε φοινικικό lbn (labān) «λευκός», το οποίο πιθανόν δήλωνε τις χιονισμένες κορυφές τής ομώνυμης οροσειράς. Τοπωνύμια στην Ελλάδα με τη σημασία «χιόνι» Στην Ελλάδα, ορωνύμιο αντίστοιχο τής Sierra Nevada είναι τα Λευκά Όρη, οροσειρά τής Δυτικής Κρήτης (ο προσδιορισμός Λευκά οφείλεται στο γεγονός ότι είναι συνήθως χιονισμένα). Το όνομα Καϊμακτσαλάν , τής ψηλότερης κορυφής τού όρους Βόρας , προέρχεται από την τουρκική φράση kaymak çalan, κατά λέξη (εκεί όπου) χτυπά το καϊμάκι, το αφρόγαλα , δηλαδή «χιονισμένη βουνοκορφή». Το Καρλόβασι τής Σάμου είναι συγχώνευση σε μία λέξη τής όψιμης μεσαιωνικής ονομασίας Καρλὶ Ὀβασί, από το τουρκικό karlı ovası «χιονισμένο λιβάδι, υψίπεδο». Τοπωνύμια που συνδέονται με το λευκό χρώμα Επίσης, πολλά τοπωνύμια με τη σημασία «λευκός» (π.χ. Ασπροχώρι, Λευκοχώρι κ.ά.) συνήθως συναντώνται είτε σε οικισμούς με άγονο έδαφος είτε σε ορεινές και χιονισμένες περιοχές (χωρίς να είμαστε πάντα βέβαιοι για την ακριβή αιτία τής ονομασίας). Επί παραδείγματι, η ονομασία Αργιθέα τής Καρδίτσας" (από τις αρχαίες λέξεις ἀργός «λευκός – φωτεινός» και θέα) θα παρέπεμπε σε λευκή θέα, οπότε είναι πολύ πιθανό να συνδέεται με τα χιονισμένα βουνά. Φυσικά και υπάρχουν ένα σωρό άλλα τοπωνύμια που έχουν ως χαρακτηριστικό το χιόνι. Εδώ παραθέσαμε μερικά για να καταλάβουμε πόση σημασία δίνουν σε αυτό οι άνθρωποι των περιοχών. Πηγή: Κέντρο Λεξικολογίας - γλώσσα, λέξεις, λεξικά Ακολουθήστε το Nextdeal.gr στο Google News .
Δέκα χρόνια χωρίς τον Umberto Eco Δέκα χρόνια από τον θάνατό του μεγάλου στοχαστή της εποχής μας και η πιο αιχμηρή του φράση εξακολουθεί να προκαλεί:... Ηλίας Προβόπουλος, 19/02/2026 - 08:55
Αγία Φιλοθέη: Αγιότητα και κοινωνικό δίκτυο στην οθωμανική Αθήνα Η οθωμανική Αθήνα του 16ου αιώνα δεν ήταν η εξιδανικευμένη σκηνή των περιηγητών ούτε η ερειπωμένη σκιά της κλασικής αρχαιότητας.... Ηλίας Προβόπουλος, 19/02/2026 - 08:30
Έφυγε ο Τζέσι Τζάκσον, ο ιεροκήρυκας της «Ουράνιας Συμμαχίας» Υπάρχουν μορφές που στην Ελλάδα έμειναν στη σκιά άλλων, πιο εμβληματικών ονομάτων. Ο Τζέσυ Τζάκσον (1941 – 2026) είναι μία... Ηλίας Προβόπουλος, 18/02/2026 - 12:54
Νίκος Καζαντζάκης - η φωτιά του έργου του Σαν σήμερα, στην επέτειο της γέννησής του, δεν στεκόμαστε μπροστά σε μια λογοτεχνική μορφή που έχει απλώς εγγραφεί στην Ιστορία.... Ηλίας Προβόπουλος, 18/02/2026 - 08:51
Ο Ηρακλής, ο Αχελώος και το μέτρο του νερού Ο Ηρακλής, λέει ο μύθος, πάλεψε κάποτε με τον Αχελώο για τη χάρη της Δηιάνειρας. Δεν πάλεψε με έναν άνθρωπο, αλλά... Ηλίας Προβόπουλος, 18/02/2026 - 08:46
Άγιος Λέων Α΄ ο Μέγας και Όσιος Αγαπητός ο Ιατρός Η Εκκλησία τιμά σήμερα δύο μορφές διαφορετικές σε τόπο και εποχή, αλλά ενωμένες στο ίδιο πνεύμα: την ακρίβεια της πίστεως... Ηλίας Προβόπουλος, 18/02/2026 - 08:40