Η κατασκευή νέων πυρηνικών αντιδραστήρων στην Ευρώπη συνεχίζει να είναι οικονομικά προκλητική λόγω υψηλού κόστους κατασκευής, σημαντικών οικονομικών κινδύνων και της ανάγκης για ισχυρή κρατική υποστήριξη, παρά τον κρίσιμο ρόλο τους στην απανθρακοποίηση και την ενεργειακή ασφάλεια, σύμφωνα με έκθεση της S&P Global Ratings.

Υψηλό κόστος και κίνδυνοι για τα νέα πυρηνικά έργα

Η έκθεση προειδοποιεί ότι «η κατασκευή νέων πυρηνικών έργων στην Ευρώπη είναι δαπανηρή, ριψοκίνδυνη και απαιτεί σημαντική χρηματοδότηση».

Το κόστος κατασκευής (χωρίς να υπολογίζεται η χρηματοδότηση κατά τη διάρκεια της κατασκευής) ξεπερνά τα 10 εκατομμύρια ευρώ ανά μεγαβάτ. Για έναν τυπικό ζεύγος Ευρωπαϊκών Πιεσμένων Αντιδραστήρων (EPR), αυτό μεταφράζεται σε επένδυση έως και 50 δισεκατομμυρίων ευρώ, ποσό που ξεπερνά τις οικονομικές δυνατότητες των περισσότερων ευρωπαϊκών επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας, με εξαίρεση την EDF.

Το κόστος αυτό είναι πέντε φορές υψηλότερο από τα μεγαλύτερα έργα υπεράκτιων αιολικών πάρκων στις χώρες του ΟΟΣΑ.

Η EDF, για παράδειγμα, αντιμετώπισε σοβαρές οικονομικές πιέσεις εξαιτίας της κατασκευής των μεγάλων έργων Hinkley Point C στο Ηνωμένο Βασίλειο και Flamanville στη Γαλλία, με καθυστερήσεις και υπερβάσεις κόστους που επιδείνωσαν τη χρηματοοικονομική της αξιολόγηση.

Ο στρατηγικός ρόλος της πυρηνικής ενέργειας στην Ευρώπη

Παρά το υψηλό της κόστος, η πυρηνική ενέργεια έχει κρίσιμα πλεονεκτήματα, ιδιαίτερα μετά την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

• Μειωμένες γεωπολιτικές εξαρτήσεις: Η ΕΕ βασιζόταν στο ρωσικό φυσικό αέριο πριν το 2022, αλλά το ουράνιο που χρησιμοποιείται στους πυρηνικούς σταθμούς προέρχεται από σταθερούς και διαφοροποιημένους προμηθευτές.

• Σταθερή παραγωγή: Οι πυρηνικοί σταθμοί προσφέρουν σταθερή, χαμηλών εκπομπών ενέργεια, εξισορροπώντας τις διακυμάνσεις των ανανεώσιμων πηγών, όπως η ηλιακή και η αιολική ενέργεια.

Η ΕΕ στηρίζεται στην πυρηνική ενέργεια για περίπου 20% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και 15% της σταθερής ισχύος.

Η ταξινόμηση της πυρηνικής ενέργειας ως «πράσινης» τεχνολογίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο της Πράσινης Ταξονομίας ενισχύει την ελκυστικότητά της, διευκολύνοντας την πρόσβαση σε βιώσιμη χρηματοδότηση.

Η παλαιότητα των υποδομών εντείνει την ανάγκη για νέα έργα

Με τον μέσο αντιδραστήρα στην Ευρώπη να έχει ηλικία 40 ετών, πολλοί σταθμοί προγραμματίζεται να αποσυρθούν έως το 2040.

Η αντικατάστασή τους είναι κρίσιμη για την αποφυγή ελλείψεων ηλεκτρικής ενέργειας, ειδικά καθώς η ζήτηση ενέργειας αυξάνεται λόγω:

• Εξηλεκτρισμού της βιομηχανίας

• Αυξημένων αναγκών των data centers, που υπολογίζεται να προσθέσουν 10-15 TWh ετησίως στη ζήτηση.

Χρηματοδότηση: Προκλήσεις και καινοτομίες

Το τεράστιο κόστος κατασκευής πυρηνικών σταθμών απαιτεί έντονη κρατική εμπλοκή.

Καμία ευρωπαϊκή επιχείρηση δεν μπορεί να αναλάβει τέτοια έργα χωρίς μηχανισμούς που να στηρίζονται από το κράτος.

Παραδείγματα χρηματοδοτικών μηχανισμών:

• Κρατικά επιδοτούμενα δάνεια

• Ρυθμιζόμενα μοντέλα βάσης περιουσιακών στοιχείων (RAB)

• Συμβόλαια διαφοράς (CfDs), που κατανέμουν το κόστος και μειώνουν τους οικονομικούς κινδύνους.

Πρόσφατα παραδείγματα κρατικής υποστήριξης:

• Τσεχία: Συνεργασία με την κορεατική KHNP για την ανάπτυξη αντιδραστήρων.

• Πολωνία: Σχέδια για έως έξι αντιδραστήρες με κρατικά δάνεια και διακρατική χρηματοδότηση.

• Σλοβακία: Ολοκλήρωση του αντιδραστήρα Mochovce 3 το 2023.

• Γαλλία: Σχέδια της EDF για 6-14 νέους αντιδραστήρες με ισχύ 10-24 GW από τα τέλη του 2030.

Μια εναλλακτική: Επαναλειτουργία παλιών σταθμών

Η επαναλειτουργία πρόσφατα κλειστών αντιδραστήρων θα μπορούσε να προσφέρει μια ταχύτερη και λιγότερο δαπανηρή λύση.

• Στο Βέλγιο και την Ισπανία, εξετάζεται η επιλογή αυτή, αλλά αντιμετωπίζει πολιτικές και ρυθμιστικές δυσκολίες.

• Στη Γερμανία, η δημόσια και κυβερνητική αντίθεση παραμένει ισχυρή.

Συμπέρασμα

Η πυρηνική ενέργεια αποτελεί ταυτόχρονα ζωτική λύση για τις ενεργειακές ανάγκες της Ευρώπης και μια τεράστια πρόκληση που δοκιμάζει τις δυνατότητες των επιχειρήσεων και των κυβερνήσεων.

Η επιτυχία εξαρτάται από:

• Καινοτόμα μοντέλα χρηματοδότησης

• Ισχυρή κρατική υποστήριξη

• Βελτίωση της ισορροπίας μεταξύ κόστους και κρίσιμου ρόλου στη μετάβαση προς την καθαρή ενέργεια.

Πηγή: euronews.com