Του Σπύρου Καπράλου

H παγκόσμια κοινή γνώμη έχει εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα στραμμένη την προσοχή της σε δύο σημαντικά γεωπολιτικά μέτωπα. Τα όσα διαδραματίζονται στην ανατολική Ουκρανία τα τελευταία δυόμισι χρόνια έχουν αδιαμφισβήτητα προκαλέσει ανησυχία στη Δύση, την ώρα που ασφαλείς προβλέψεις για την εξέλιξη της πολεμικής σύρραξης κανείς δεν μπορεί να κάνει με βεβαιότητα. Τα πάντα είναι ανοιχτά. Λίγες χιλιάδες χιλιόμετρα νοτιότερα, στην περιοχή της Γάζας και όχι μόνο βρίσκεται σε εξέλιξη μια πολυμέτωπη σύγκρουση ανάμεσα σε μακροχρόνιους εχθρούς. Το Ισραήλ εμφανίζεται αποφασισμένο να υπερασπιστεί την ασφάλεια του κράτους και των πολιτών του, ακόμα και αν σε επίπεδο πολεμικών επιχειρήσεων ξεπερνά τα όρια. Ζωηρό ενδιαφέρον για την τροπή που έχουν λάβει τα πράγματα στην περιοχή έχει επιδείξει η αμερικανική διπλωματία. Εξάλλου, η ένατη επίσκεψη του Άντονι Μπλίνκεν στο Ισραήλ μετά τα τραγικά γεγονότα του περασμένου Οκτωβρίου και το αναίτιο αιματοκύλισμα αμάχων με αποκλειστική ευθύνη της Χαμάς, καταδεικνύει την αποφασιστικότητα των ΗΠΑ για να καταγράψουν ένα θετικό αποτέλεσμα σε επίπεδο διαπραγμάτευσης και να επιτευχθεί η κατάπαυση του πυρός.
Κι όλα αυτά συμβαίνουν την ώρα που οι Δημοκρατικοί στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού "παίρνουν κεφάλι" στις μετρήσεις ενόψει της κρίσιμης προεδρικής μάχης της 5ης Νοεμβρίου.
Στην περίπτωση που η τωρινή πρωτοβουλία Μπλίνκεν έχει αίσιο τέλος, τότε το κόμμα του θα εισέπραττε οφέλη σε μία αμερικανική κοινωνία που έχει επιδείξει μεγάλο ενδιαφέρον επί τούτου. Στην παρούσα φάση, το Ισραήλ εμφανίζεται ικανοποιημένο από το περιεχόμενο της σχετικής πρότασης, καθώς έχουν ενταχθεί ασφαλιστικές δικλείδες που αφορούν στην προστασία των εδαφών του. Ωστόσο, η εξεύρεση έστω και μιας προσωρινής λύσης προϋποθέτει τη συμφωνία της άλλης πλευράς, δηλαδή της Χαμάς. Εκεί η εικόνα είναι πιο θολή, τη στιγμή δε που τόσο η Χεζμπολάχ, όσο και το Ιράν μπορούν να επηρεάσουν τις εξελίξεις προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση. Αλλαγή σκηνικού στο μέτωπο της Ουκρανίας προκάλεσε η αιφνιδιαστική απόφαση του Κιέβου για εισβολή επί ρωσικού εδάφους στην περιοχή του Κουρσκ. Πολιτικοί αναλυτές στην Ε.Ε μίλησαν ευθέως για colpo grosso των Ουκρανών που αποδεικνύουν έτσι την ανθεκτικότητα τους, την ύπαρξη συγκεκριμένης στρατηγικής σε μια χρονοβόρα μάχη επιβίωσης, αλλά και την ικανότητα τους να φέρνουν σε δύσκολη θέση τον εχθρό. Το σίγουρο είναι πως στην περίπτωση που οι ουκρανικές δυνάμεις καταφέρουν να διατηρήσουν στην κατοχή τους περιοχές εντός της ρωσικής επικράτειας, τότε θα έχουν αποκτήσει ένα ισχυρό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα στην περίπτωση που οι δύο πλευρές οδηγηθούν στο τραπέζι του διαλόγου. Σε κάθε περίπτωση, το ουκρανικό ζήτημα έχει περάσει σε μία νέα φάση, με τις πιθανότητες εξομάλυνσης να παραμένουν ελάχιστες, τουλάχιστον στην παρούσα συγκυρία. Ο δρόμος προς την ειρήνη είναι ακόμα μακρύς, ενώ το ενδεχόμενο επέκτασης των συγκρούσεων παραμένει ακόμα ανοιχτό.
Εν κατακλείδι, το δεύτερο εξάμηνο του 2024 κρίνεται ως μια ιδιαίτερα θερμή περίοδο για τα ανοιχτά γεωπολιτικά μέτωπα, τα οποία επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό και την πολιτική που θα ακολουθήσει η Ε.Ε σε διαφορετικά επίπεδα.