Άρθρο του Pascal Leroy, Γενικού Δ/ντη Waste Electrical and Electronic Equipment Forum

Οι πυρκαγιές που προκαλούνται από μπαταρίες λιθίου σε Απόβλητα Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού (ΑΗΗΕ) έχουν γίνει μια αυξανόμενη ανησυχία για τις εγκαταστάσεις διαχείρισης αποβλήτων.

Για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος, οργανισμοί που εκπροσωπούν τη συλλογή και επεξεργασία χρησιμοποιημένων μπαταριών και ΑΗΗΕ, μαζί με κατασκευαστές οικιακών συσκευών και ηλεκτρονικών ειδών ευρείας κατανάλωσης, ίδρυσαν το Batteries Roundtable το 2019 για την ανταλλαγή απόψεων και την ανάπτυξη λύσεων.

Η Insurance Europe συμμετείχε πρόσφατα σε αυτές τις προσπάθειες μέσω της συνεργασίας της στην ανάπτυξη κατευθυντήριων γραμμών του κλάδου για τη συλλογή, τον χειρισμό και την επεξεργασία αποβλήτων μπαταριών λιθίου, οι οποίες δημοσιεύθηκαν το 2025 από ορισμένα μέλη του Batteries Roundtable, της Insurance Europe και της Recharge. Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές παρέχουν παραδείγματα ορθών πρακτικών για τη διαχείριση των κινδύνων σε όλη την αλυσίδα αποβλήτων μπαταριών λιθίου, συμπεριλαμβανομένων μέτρων για τη βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας του προσωπικού, των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού τόσο στη συλλογή μπαταριών ενός τύπου όσο και στις ροές επεξεργασίας ηλεκτρονικών αποβλήτων.

Ευρήματα έρευνας για τις πυρκαγιές μπαταριών

Η ανάγκη για μια τέτοια συνεργασία έγινε αρχικά εμφανής μετά τα αποτελέσματα μιας πανευρωπαϊκής έρευνας για τις πυρκαγιές στην αλυσίδα διαχείρισης ΑΗΗΕ, η οποία ξεκίνησε από το Batteries Roundtable το 2019. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην έκθεση με τίτλο «Χαρακτηρισμός των πυρκαγιών που προκαλούνται από μπαταρίες σε ΑΗΗΕ», η οποία εκπονήθηκε από δύο μέλη του Roundtable, την EuRIC (Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Βιομηχανιών Ανακύκλωσης) και το WEEE Forum, μια διεθνή ένωση 51 οργανισμών ευθύνης παραγωγών που διαχειρίζονται τη συλλογή και την ορθή ανακύκλωση ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών αποβλήτων.

Οι απαντήσεις στην έρευνα επιβεβαίωσαν την αύξηση των πυρκαγιών σε ολόκληρη την αλυσίδα διαχείρισης ΑΗΗΕ, με θερμικά συμβάντα να συμβαίνουν σε κάθε στάδιο της αλυσίδας συλλογής και επεξεργασίας ΑΗΗΕ. Οι περισσότερες πυρκαγιές αναφέρθηκαν κατά τα ακόλουθα στάδια:

-Κατακερματισμός κατά την επεξεργασία

-Αποθήκευση στις εγκαταστάσεις εφοδιαστικής

Για τέσσερις στους δέκα ερωτηθέντες, τα περισσότερα θερμικά συμβάντα δεν απαιτούσαν ασφαλιστική κάλυψη. Ωστόσο, το μέσο κόστος των αναφερόμενων συμβάντων το 2018 εκτιμήθηκε σε 190.000 ευρώ, γεγονός που αντιπροσωπεύει σημαντικό βάρος για μια μεμονωμένη εταιρεία. Οι πιο σοβαρές πυρκαγιές των τελευταίων τεσσάρων ετών είχαν ως αποτέλεσμα μέσες ζημιές ύψους 1,3 εκατομμυρίων ευρώ.

Από το 2018, η κατάσταση έχει επιδεινωθεί, με αυξανόμενο κόστος ζημιών, αυξημένη περιβαλλοντική ρύπανση και αυξημένους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια.

Προκλήσεις στην ασφάλιση εγκαταστάσεων διαχείρισης αποβλήτων

Η έρευνα τόνισε επίσης ότι οι τρέχουσες ασφαλιστικές συμβάσεις δεν είναι κατάλληλες για τους αναδυόμενους κινδύνους πυρκαγιών που προκαλούνται από χρησιμοποιημένες μπαταρίες και μπαταρίες που περιέχουν ΑΗΗΕ.

Οι εγκαταστάσεις διαχείρισης αποβλήτων δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν ασφάλιση που να καλύπτει τις δραστηριότητές τους λόγω των κινδύνων που σχετίζονται με τις μπαταρίες στα απόβλητα.

Αυτό σημαίνει αυξημένα ασφάλιστρα, αποκλεισμούς από την κάλυψη ή απλώς την αδυναμία εύρεσης ασφαλιστή πρόθυμου να παρέχει ασφαλιστήρια συμβόλαια.

Αυτά τα ζητήματα γίνονται ακόμη πιο προβληματικά όταν οι άδειες των εγκαταστάσεων εξαρτώνται από την εξασφάλιση ασφαλιστικής κάλυψης.

Η εφαρμογή βέλτιστων πρακτικών για την πρόληψη και τον μετριασμό των πυρκαγιών από μπαταρίες στην αλυσίδα αξίας ανακύκλωσης δεν συνοδεύεται από απαιτήσεις που να εγγυώνται την ασφαλισιμότητα των εταιρειών διαχείρισης αποβλήτων.

Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι είναι απαραίτητη περαιτέρω διερεύνηση των ασφαλιστικών προκλήσεων.

Συστάσεις για τη βελτίωση της πρόληψης πυρκαγιών και της ασφαλισιμότητας

Τα ζητήματα ασφάλισης αναφέρονται εκτενώς στις Συστάσεις για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών που προκαλούνται από μπαταρίες λιθίου στα ΑΗΗΕ, μια δεύτερη συμπληρωματική έκθεση που δημοσιεύθηκε από το Batteries Roundtable τον Ιούλιο του 2021. Συγκεκριμένα, η Σύσταση 13.2 σχετικά με την αντιμετώπιση της ασφαλιστικής κάλυψης για τις εγκαταστάσεις διαχείρισης αποβλήτων (σελίδα 86) ζητά την ενίσχυση του διαλόγου και της συναίνεσης μεταξύ της βιομηχανίας αποβλήτων και των ασφαλιστικών τομέων για την αναζήτηση λύσεων, μεθοδολογιών και εργαλείων, όπως:

Εφαρμογή προτύπων πυροπροστασίας για τη βελτίωση της ασφαλισιμότητας. Πρέπει να θεσπιστεί ένα συγκεκριμένο πρότυπο για την ανάπτυξη ελάχιστων απαιτήσεων για συστήματα πρόληψης, μετριασμού και πυρόσβεσης.

Εξέταση του ενδεχόμενου συμπερίληψης κριτηρίων πρόληψης πυρκαγιών και ασφάλειας στις προσκλήσεις υποβολής προσφορών για δημόσιες συμβάσεις.

Αντιμετώπιση των συνθηκών που λειτουργούν ως εμπόδια για την ανανέωση των συμβάσεων μεταξύ ασφαλιστικών εταιρειών και εταιρειών ανακύκλωσης.

Ανάπτυξη μεθοδολογίας για τον υπολογισμό των ασφαλίστρων, ώστε η συνεργασία να είναι αμοιβαία επωφελής και μακροχρόνια. Προτείνεται η μείωση του ασφαλίστρου όταν η εταιρεία επεξεργασίας πληροί ένα ορισμένο επίπεδο μέτρων πρόληψης και ασφάλειας. Οι ασφαλιστικοί μεσίτες/πράκτορες μπορούν να αξιολογήσουν τη συμμόρφωση μέσω επιθεωρήσεων και, όταν διαπιστώνονται ελλείψεις, προτείνεται μια περίοδος για διορθωτικά μέτρα, ώστε να βοηθηθούν οι εγκαταστάσεις θεραπείας να ανταποκριθούν στο απαιτούμενο επίπεδο πρόληψης και ασφάλειας.

Pascal Leroy