Καλό μήνα, καλό Μάη αγαπημένοι μου φίλοι αναγνώστες!

Έκανα μια όμορφη εκδρομή στο τριήμερο Πρωτομαγιάς από Αθήνα μέχρι τα Τζουμέρκα στον Δήμο Αθαμανίας και συγκεκριμένα στις περιοχές Άρτα, Πέτα, Μελάτες, Καλεντίνη, Δίστρατο, Ανεμοράχη και άναψα κερί στον Άγιο Αθανάσιο Περάματος Δίστρατου Άρτας, αγναντεύοντας τη λίμνη Πoυρναρίου.

Πάνω στο σταυρό του τάφου του πατέρα μου που το 2016 έφυγε από κοντά μας στα 99,5 χρόνια του, έβαλα με τη γυναίκα μου ένα τριανταφυλλένιο στεφάνι. Παντού κελαηδίσματα αηδονιών και τα αγριολούλουδα με τα νέα βλαστάρια της άνοιξης μου θύμιζαν ένα δημοτικό τραγούδι του Τάκη Καρναβά που έλεγε «γλυκά λαλούνε τα πουλιά, γλυκά λαλούν τ’ αηδόνια, τώρα που ήρθε η άνοιξη και λιώσανε τα χιόνια…: Κι εγώ ο δόλιος τραγουδώ, τραγούδια πονεμένα!

Χαμομήλια, ανεμώνες, παπαρούνες, λαδανιές, παιώνιες, νεραγκούλες, τριανταφυλλιές, ασφάκες, ρείκια, δάφνες, μυρτιές, μάραθα, μανουσάκια, δρακοντιές, γλαδιόλοι άγριοι, ίριδες, μούσκαρι κυανοιώδη, τουλίπες, ορχιδέες, σχίνοι, καμπανούλες, αγριοαχλαδιές, αγριοφασκομηλιές, μαργαρίτες, ασπράγκαθα, γαιδουράγκαθα, κουμαριές, βελανιδιές, αγριολεβάντες και αμέτρητα ακόμα άνθη της Ελλάδος μας. 

Σε όλους έστελναν το μυρωδάτο μήνυμα της ζωής και συνεχούς ανανέωσης που ο άνθρωπος ζει στις αλλαγές των εποχών. Ο Αριστοτέλης έγραψε πως «ταῖς των άνθών οσμαίς, μόνος χαίρει των ζώων άνθρωπος» (Περί Αισθ.)

Άνθος ονόμασαν οι Έλληνες πρόγονοί μας, αυτό που καθώς μεγαλώνει πάει προς τα επάνω. Άνω + Θέω! Λέγονται και θρόνα από το θρώσκειν άνω. Το λουλούδι βγήκε από το λειριον = κρινάκι, λειρίδιον μετά λειλίδιον μετά λειλίδι μετά λουλούδι! Τα κρίνα ανήκουν στο γένος Λίλιον ή Λείριον. Υπάρχουν πολλά είδη. Ανάμεσά τους και το πάλευκο λίλιο, γνωστό και ως κρίνο της Παναγίας που φυτρώνει στην Ελλάδα, Μικρά Ασία, Λίβανο, Παλαιστίνη. Το φυτό ήταν από τα πρώτα που χρησιμοποιήθηκαν για διακοσμητικούς σκοπούς. Οι Αρχαίοι Έλληνες το έλεγαν λείριο και το είχαν αφιερώσει στην Θεά Ήρα. Πίστευαν ότι είχε βλαστήσει από μία σταγόνα γάλα των μαστών της Θεάς. Στην Κρήτη υπήρχαν πολλές απεικονίσεις του κρίνου σε αγγεία και τοιχογραφίες. Στην Ιλιάδα αναφέρεται ότι ο Αίας ήταν σαν το λείριο. Λειριοεις-εσσα (λείριον = κρίνον) σήμαινε όμοιος με κρίνο. Άσπρος σαν κρίνος και τρυφερός (Ιλιάδα Γ152). Το κρίνο μνημονεύεται πολλές φορές στην Παλαιά Διαθήκη δείγμα ότι είχε θρησκευτικό χαρακτήρα. Εβραίοι και Χριστιανοί διακοσμούσαν τους ναούς με κρίνα. Οι Μινωίτες στην αρχαία Κρήτη το κρίνο το είχαν προσφιλές άνθος και αργότερα το πήραν οι Ιουδαίοι. Με την επικράτηση του Χριστιανισμού η νέα θρησκεία αφιέρωσε το κρίνο στην Παναγία γιατί το θεώρησε σύμβολο καθαρότητας και αγνότητας.
Υπάρχουν πολλά είδη κρίνων άγρια και καλλωπιστικά, πορφυρά, χρυσά, λευκά με στίγματα σκούρα πορφυρά κόκκινα με γραμμές κίτρινες κλπ. Το άγριο κρίνο λέγεται και μούσκαρι. Παραλλαγές του είναι και η Ίρις η Γερμανική, η Ίρις η Φλωρεντινή, η Ίρις Ψευδάκορος κλπ.

Τη λέξη κρίνος που ονόμασαν το λουλούδι, οι Αρχαίοι την πήραν από το ρήμα κρίνω-διαλέγω, επειδή ήταν το εκλεκτότερο, το ξεχωριστό, το διαλεχτό άνθος. Για όλα είχαν μια ονομασία που ταίριαζε στη φύση τους. Αξίζει να βρείτε τις έννοιες για την ελαία, ανεμώνη, αρακάς, ηδύοσμος, δόναξ (καλάμι), βελανιδιά, θύμον-θυμάρι, κέρασος, λάχανον, μάραθος κλπ.. Ανάμεσα στα άλλα άνθη βρήκα και ένα που λεγότανε Fumaria capreolata = Φουμαρία η αιγαγρία ή καπνόχορτο. Το όνομα τους το πήραν λόγω της οσμής καπνού που αναδίδουν (Fumus-= καπνιά). Φύεται σε χέρσες τοποθεσίες.

Οι δύο έννοιες των δύο φυτών με εντυπωσίασαν και ενθυμούμενος την ασφαλιστική αγορά αναρωτήθηκα πόσοι μοιάζουν με κρίνα, πόσοι είναι οι διαλεχτοί, οι ξεχωριστοί, οι εκλεκτοί και πόσοι έχουν έργο σαν καπνόχορτο, σαν φουμαρία ή όπως στην πιάτσα το λένε «πουλάνε φούμαρα», αέρα κοπανιστό! 

Ίσως να αφορά και όσους στρατολογούν και καλλιεργούν τα είδη των διαμεσολαβούντων! Καλό μήνα, απολαύστε τα χιλιάδες φυτά και άνθη της πατρίδας μας! Είναι και αφορμή για… φιλοσοφία επί παντός!

Ε.Σ.