Αλώναρης ο Ιούλιος και όσοι θυμούνται τα αλωνίσματα νοσταλγούν την εικόνα των παλιότερων χρόνων αλλά έχουν ξεχάσει τι σήμαινε αυτό για τον αγρότη και τι σημασία είχε ένα αλώνι για την ζωή μιας οικογένειας.

Σε ότι διαβάζουμε αυτές τις ημέρες για τα αλώνια ξεχωρίζει ένα εκ βαθέων κείμενο του δημοσιογράφου Δημήτρη Στριλάκου που γράφει για το αλώνι της οικογένειάς του στη Μάνη και ότι επίσης συνδέεται με αυτό.

«Ο Ιούλης είναι σήμερα ένας ελαφρύς και «αλανιάρης» μήνας, διάστικτος με ταξίδια, θάλασσες, φεγγαράδες στις αμμουδιές και μισόγυμνα κορμιά. Κάποτε, όμως, ήταν ο σκληρός …«Αλωνάρης» μήνας! Και βάραινε πάνω στις ζωές των ανθρώπων, γιατί είχε κόπους και βάσανα.

Στις φωτογραφίες είναι το μικρό αλώνι της οικογένειας μου στη Μάνη. Στέκει ακόμα εκεί που το φτιάξανε τα χρόνια τα παλιά για να παλέψουν τη ζωή, να αντιπαλέψουν την ανέχεια, να θρέψουν σπυρί – σπυρί παιδιά και εγγόνια.

Χορταριασμένο και απεριποίητο τώρα πια, μόνο οι πέτρες που το ορίζουν έχουν μείνει ακόμα όρθιες. Όμως, έχει δοθεί «λόγος τιμής» να μην πειραχτεί όσα χρόνια και να περάσουν, όσες εποχές και αν αλλάξουν...

Στα αλώνια του Ιουλίου ο κάθε φαμελιάρης ίδρωνε κάτω από τον ήλιο, έδρεπε τους καρπούς των κόπων του και εξασφάλιζε το ψωμί των παιδιών του. Εκεί μοχθούσε και πλήρωνε τα χρέη του σε είδος!

Όλοι ήταν εκεί για να πάρουν κάτι από τη σοδειά: ο αγροφύλακας, ο παππάς, ο αθίγγανος που πετάλωνε τα ζώα και έπαιρνε το «γυφτιάτικο», ακόμα και το κράτος έπαιρνε τη «δεκάτη» (φόρος στο 1/10 της παραγωγής).

Αυτό που έμενε στις οικογένειες, ήταν πάντα λιγότερο από εκείνο που χρειάζονταν για να βγάλουν το χρόνο…

Τον Ιούλιο «έσμιγαν» τα δυο ψωμιά»: το παλιό ψωμί της προηγούμενης σοδειάς που κόντευε να σωθεί, και το νέο που δεν είχε ακόμα γίνει αλεύρι.

Σε αυτό το αλωνάκι της φωτογραφίας, δυο νεαροί φίλοι είχαν χαράξει δίπλα - δίπλα τα ονόματά τους πάνω στις πέτρες.

Ο ένας ήταν θείος μου, ο άλλος ο «αδελφοποι(τ)ός του.

Η αδελφοποιία ήταν μια μανιάτικη τελετουργία «συμμαχιών» που χάνεται πολύ πίσω στο χρόνο. Με την έγκριση των οικογενειών τους, οι καρδιακοί φίλοι χάραζαν με το ίδιο μαχαίρι μία φλέβα στο μπράτσο τους, για να αναμείξουν το αίμα τους!

Έπειτα εξαφανίζονταν από τα χωριά και τις φαμίλιες τους για τρία μερόνυχτα, κατά τη διάρκεια των οποίων έμεναν μόνοι στα βουνά. Εκεί, μοιράζονταν όση τροφή μπορούσαν να εξασφαλίσουν ολομόναχοι, κυνηγώντας και ψαρεύοντας…

Για να γίνουν «αδέλφια», έπρεπε να αποσυνδεθούν από τις πατριές τους, καταφεύγοντας σε απομονωμένους τόπους, όπου δεν τους εξουσίαζε κανείς...

Υιοθετούσαν έναν νομαδικό τρόπο ζωής, που στέριωνε τη συντροφικότητα και συμβολικά εξουδετέρωνε τις ιεραρχίες που συνδέονταν με την καταγωγή τους.

Έχω και εγώ δύο - τρεις τέτοιους φίλους. Είναι άνθρωποι που ξέρουν πολλά για μένα και… εξακολουθούν να με συμπαθούν.

Όμως εντάξει, άλλαξαν οι καιροί, δεν χρειάζεται να μαχαιρώνουμε και τις φλέβες μας!»