Με αφορμή τα πρόσφατα (πολύ άσχημα) αποτελέσματα των εξετάσεων πιστοποίησης και με δεδομένο ότι ο ν.4583/2018 (IDD) στοχεύει στην καλύτερη ενημέρωση και εξυπηρέτηση των αναγκών των πελατών μας και με δεδομένο επίσης ότι οι υποχρεωτικές εξετάσεις πιστοποίησης γνώσεων των διαμεσολαβούντων στοχεύουν στο να επιβεβαιώσουν ότι οι διαμεσολαβούντες έχουν εμπεδώσει αυτές τις γνώσεις και είναι σε θέση να τις χειριστούν και  μεταξύ άλλων   να αξιολογήσουν την καταλληλότητα των προϊόντων που προωθούν στους πελάτες τους, τότε γεννάται μια σειρά αποριών και ερωτημάτων, που πρέπει να απαντηθούν αρμοδίως. 

Ειδικά για τις εξετάσεις πιστοποίησης (γ) στα επενδυτικά προϊόντα που βασίζονται σε ασφάλιση (αντικείμενο το οποίο διδάσκω εδώ και χρόνια σε τραπεζικά στελέχη και πρόσφατα και σε ασφαλιστικά στελέχη, με υψηλό ποσοστό επιτυχίας στις εξετάσεις), εγείρονται μια σειρά αποριών και ερωτημάτων. Σύμφωνα με αυτά που ορίζονται στο άρθρο 20 και στο παράρτημα ΧΙΙΙ, του ν.4583/2018, στην εξεταστέα ύλη αυτής της ενότητας, πρέπει (εκτός των άλλων που αναφέρονται), να περιλαμβάνονται και τα εξής εκπαιδευτικά αντικείμενα:

• πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των διαφόρων επενδυτικών επιλογών
• χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι
• επάρκεια στον χρηματοοικονομικό τομέα

Μέχρι εδώ, όλα καλά. Από εδώ και μετά όμως αρχίζει και το «παράλογο» του πράγματος. Η εποπτεύουσα αρχή (υπακούοντας στο νομοθέτη) όρισε σωστά την συγκεκριμένη διδακτέα (και άρα και εξεταστέα) ύλη αυτών των εξετάσεων και την ανάρτησε στο site της. Η ύλη αυτή περιλαμβάνει άνω των 600 ερωτήσεων, καθώς και τις ορθές απαντήσεις τους. Ακόμα, σε μια υποενότητά της περιλαμβάνει και τις σωστές απαντήσεις για τις 86 ερωτήσεις που περιλαμβάνονται και απαιτούν για την απάντησή τους τη χρήση μαθηματικών τύπων που αφορούν τα οικονομικά μαθηματικά και τη στατιστική. Σημειώνεται, πρώτον ότι είναι υποχρεωτικό να απαντηθούν αρκετές απ’ αυτές τις ερωτήσεις και δεύτερον ότι δεν υπάρχει προτεινόμενη βιβλιογραφία, για μελέτη!

Μέσα στην καθορισμένη ύλη των εξετάσεων και προκειμένου αυτή η ύλη να καλυφθεί διδακτικά πλήρως και να γίνει κατανοητή στους εξεταζόμενους (οι οποίοι σημειωτέον δεν είναι υποχρεωτικά οικονομολόγοι ή μαθηματικοί), προκειμένου αυτοί να μπορέσουν κατ’ αρχήν να περάσουν τις εξετάσεις, αλλά και να εξυπηρετήσουν πλήρως και αποτελεσματικά τους πελάτες τους, περιλαμβάνονται (μεταξύ άλλων) και τα εξής εκπαιδευτικά αντικείμενα:

• Αγορά μετοχών και μετοχικοί δείκτες 
• Αποτελεσματικότητα της Αγοράς 
• Μέθοδοι επιλογής  επενδυτικού χαρτοφυλακίου 
• Μέθοδοι διαχείρισης επενδύσεων (απόδοση και κίνδυνοι επενδυτικών χαρτοφυλακίων) 
• Βασικές αρχές σχεδιασμού και αξιολόγησης επενδυτικών χαρτοφυλακίων

Η ανάλυση και διδασκαλία όλων αυτών των αντικειμένων εμπεριέχει και όλους τους μαθηματικούς τύπους που προανέφερα και είναι αναγκαίοι για την επίλυση των ασκήσεων.  

Ενδεικτικά σας παραθέτω μερικούς απ’ αυτούς τους τύπους που είναι αναγκαίοι για την επίλυση των ασκήσεων (αφού σημειώσω ότι αυτοί οι τύποι ΔΕΝ είναι οι δυσκολότεροι που απαιτούνται σε αυτές τις ασκήσεις):

• Σταθμικός μέσος όρος

• Διακύμανση

• Τυπική απόκλιση

• Μελλοντική Τιμή ληξιπρόθεσμης ράντας 

• Μελλοντική τιμή προκαταβλητέας ράντας

• Καθαρή Παρούσα Αξία

• Συνολική ή Ιστορική απόδοση μετοχής

Σταματάω εδώ την παράθεση των αναγκαίων τύπων για να μην γίνω βαρετός, αφού τονίσω ότι δεν είναι μόνο αυτοί οι τύποι που είναι αναγκαίοι για την επίλυση των ασκήσεων, αλλά περιλαμβάνονται και άλλοι δυσκολότεροι, όπως ο υπολογισμός της αξίας της τιμής διαπραγμάτευσης μιας μετοχής, μετά την αφαίρεση των μερισμάτων, αλλά και κάποιοι ευκολότεροι (όπως π.χ. ο απλός τόκος και ο ανατοκισμός).

Δυστυχώς τα αποτελέσματα των πρόσφατων εξετάσεων πιστοποίησης είναι γνωστά σε όλους! Στις συγκεκριμένες εξετάσεις είχαμε ποσοστό επιτυχίας 34% (κόπηκε το 66%!!!). 

Μετά από αυτή την τοποθέτησή μου, μερικά βασικά ερωτήματα θεωρώ ότι είναι:

• Στην πραγματικότητα πόσοι (και ποιοι) από τους διαμεσολαβούντες στην προώθηση επενδυτικών προϊόντων βασιζόμενων σε ασφάλιση, είτε αυτοί προέρχονται από τον ασφαλιστικό χώρο, είτε από τον τραπεζικό ή τον επενδυτικό, πρόκειται να χρησιμοποιήσουν ποτέ κάποιον από τους παραπάνω τύπους, προκειμένου να αξιολογήσουν την ποιότητα, την αποτελεσματικότητα ή την καταλληλότητα ενός προϊόντος που διαθέτουν στον πελάτη τους;
• Ποιος θα διδάξει αυτή την ύλη στους εκπαιδευόμενους (φορέας ή εκπαιδευτικό κέντρο εταιρίας), προκειμένου να μπορέσουν να την εμπεδώσουν και να την χρησιμοποιήσουν για ασφαλιστικούς σκοπούς, αλλά και να την αξιοποιήσουν τελικά σε όφελος των πελατών τους;
• Πως μπορεί να εποπτευθεί η χρησιμοποίηση αυτών των γνώσεων από τους διαμεσολαβούντες, για την εκπλήρωση των στόχων του νομοθέτη;
• Μήπως τελικά είναι επείγον και αναγκαίο να υπάρξει αντικειμενική αξιολόγηση (από τον νομοθέτη, την εποπτεία και την αγορά) του τι είναι ουσιώδες και αποτελεί πραγματική προστιθέμενη αξία για τον ασφαλιστή και τον πελάτη και τι είναι απλά «θόρυβος»; 

Κλείνοντας τονίζω ότι μεταξύ των βασικών στόχων της επαγγελματικής εκπαίδευσης δεν είναι η προσθήκη ακαδημαϊκών γνώσεων στους εκπαιδευόμενους, αλλά ο εμπλουτισμός και η ανατροφοδότηση των γνώσεων τους, με εργαλεία τέτοια, που θα τους βοηθήσουν να γίνουν περισσότερο σύγχρονοι και αποτελεσματικοί!

Ποιος είναι ο Κώστας Παπαϊωάννου

Ο Κώστας Παπαϊωάννου είναι εξειδικευμένος εκπαιδευτής ασφαλιστικών και τραπεζικών θεμάτων, με πολυετή εκπαιδευτική εμπειρία και προσανατολισμό στη διαχείριση τεχνικών, χρηματοοικονομικών και διοικητικών αντικειμένων.

Έχει κάνει σπουδές οικονομικής κατεύθυνσης και μεταπτυχιακές σπουδές στα ασφαλιστικά.  Έχει εργαστεί σε διευθυντικές θέσεις εκπαίδευσης, σε μερικές από τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρίες και τράπεζες που δραστηριοποιούνται στην Ελληνική αγορά (Interamerican, Ελληνοβρετανική (νυν ΑΧΑ), ING (N-N), Allianz, Αγροτική, Τράπεζα Πειραιώς).

Συνεργάζεται για διδακτικούς και ερευνητικούς σκοπούς με εκπαιδευτικούς φορείς και επιχειρήσεις, όπως το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), το Ελληνικό Τραπεζικό Ινστιτούτο (ΕΤΙ), το Ελληνικό Ινστιτούτο Ασφαλιστικών Σπουδών (ΕΙΑΣ), την ΕΕΔΕ, την KPMG και  άλλους οργανισμούς, ως πιστοποιημένος εισηγητής και ειδικός επιστήμονας. Διδάσκει στα προγράμματα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), Judicial Education Program in Banking and Finance (μεταπτυχιακό πρόγραμμα για ανώτατους δικαστές και εισαγγελείς) και στο Insurance Management Program, αντικείμενα όπως  Risk Management, Επενδυτικά και Ασφαλιστικά Προϊόντα κ.α.  

Συμμετείχε στη συγγραφή των βιβλίων πιστοποίησης ασφαλιστικών διαμεσολαβητών του Ελληνικού Τραπεζικού Ινστιτούτου και του Ελληνικού Ινστιτούτου Ασφαλιστικών Σπουδών. Έχει αναπτύξει εκπαιδευτικά προγράμματα (παρουσιάσεις και εκτενείς εκπαιδευτικές σημειώσεις) για όλες τις βαθμίδες ασφαλιστικής και τραπεζικής πιστοποίησης.