Από τα χωριά που μου αρέσουν ιδιαίτερα, είναι ο Αμάραντος Καρδίτσας (Μαστρογιάννη το έλεγαν παλιότερα) και σ’ αυτό γνωρίζω πολλούς ανθρώπους τους οποίους αγαπώ πολύ και τα αισθήματα είναι αμοιβαία. Κάθε φορά που βρίσκομαι εκεί είναι σαν να περπατώ στο χωριό μου και νιώθω όμορφα όταν κουβεντιάζω με τους... συγχωριανούς μου!

Ο Αμάραντος είναι από τα ορεινά χωριά των Αγράφων που επλήγησαν περισσότερο από κάθε άλλο από το πέρασμα του «Ιανού», στις 18 Σεπτεμβρίου, και για πολλές ημέρες ήταν αποκλεισμένο γιατί οι κατολισθήσεις, τα ξεκώματα όπως τα λένε εκεί, έφραξαν τους δρόμους που το συνδέουν με την Καρδίτσα. Πολύ δύσκολη ήταν και η επικοινωνία γιατί δεν είχαν ρεύμα και κατά συνέπεια και τηλέφωνα αφού δεν μπορούσαν να τα φορτίσουν ενώ ούτε το ευρυζωνικό σύστημα δεν λειτούργησε λόγω ηλεκτρικού πάλι. Αποτέλεσμα, οι εκατό περίπου άνθρωποι που βρέθηκαν εκεί εκείνες τις ημέρες  να νιώσουν κάποιες μέρες σαν ξεχασμένοι και φυσικά να μην περιμένουν καμιά βοήθεια από τον έξω κόσμο.

Φυσικά οι πρώτοι που έτρεξαν εκεί με τα πόδια για να δουν τους συγγενείς και τους χωριανούς και να τους μεταφέρουν τα απαραίτητα εφόδια, ήταν οι Αμαραντιώτες από την Καρδίτσα  και μετά από 4 ημέρες έφτασαν κι εκεί τα μηχανήματα και τα συνεργεία τα οποία ξεκίνησαν έναν τιτάνιο αγώνα να βγάλουν τα μπάζα από το χωριό και να συμμορφώσουν κάπως τον κεντρικό δρόμο που υπέστη απίστευτες καταστροφές.

Βρέθηκα στον  Αμάραντο πριν από λίγες ημέρες και τρόμαξα να τον γνωρίσω γιατί ο «Ιανός» του άλλαξε και φυσιογνωμία καθώς αποκάλυψε τα ξεχασμένα ρέματα ενώ έσκαψε και πολλά καινούρια. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι εξαιτίας του, δημιούργησε πολλά ξεκώματα πάνω και γύρω από το χωριό, πράγμα που δεν εμπνέει ασφάλεια σε κανέναν και όλοι φοβούνται την επόμενη επίσκεψη ενός τέτοιου επικίνδυνου φαινόμενου.

Εκείνο το βράδυ όμως στον Αμάραντο, κυριάρχησε ο φόβος, μου είπαν όλοι που κουβέντιασα μαζί τους και μου περιέγραψαν τις στιγμές που έζησαν. Ηλικιωμένοι οι περισσότεροι, μοναχικοί γέροντες και γερόντισσες που δεν αφήνουν τα σπίτια τους να πάνε να μείνουν ούτε λίγες μέρες του χειμώνα στην Καρδίτσα ή αλλού, με κλονισμένη υγεία από τα γηρατειά έζησαν το πρωτοφανές φαινόμενο με τρόμο και μέσα στο σκοτάδι. Ποτέ, κανένας δεν θυμάται να έζησε κάτι τέτοιο ή να άκουσε κάτι ανάλογο από τους παλαιότερους. Άγριες καταιγίδες έζησαν κι άλλες φορές, κατακλυσμούς και χιονοπτώσεις αλλά να κατεβάζει το βουνό τεράστιους όγκους χώματος και ολόκληρων δέντρων δεν το είχαν ζήσει ποτέ.

Το ευτύχημα, και αυτό τους έσωσε ήταν ότι το είδαν! Πράγματι, τα πράγματα άρχισαν να ζορίζουν και να δείχνουν ότι κάτι ασυνήθιστο συνέβαινε όταν άρχισε να νυχτώνει κι έτσι δεν είδαν πως στου Καντεροκώστα, έτσι λένε μια πλαγιά πάνω από το χωριό, άρχισαν να ξεκόβουν χώματα και δέντρα και να τα παίρνει το νερό, να τα κατεβάζει μέσα στο χωριό, να βάζει όσα μπορεί μέσα σε αυλές και υπόγεια και με ότι αρπάζει το ρεύμα να δημιουργεί ένα τρομακτικό μέτωπο που σαν οδοστρωτήρας πήρε το ρέμα και τσάκισε ότι δέντρα βρήκε μπροστά του μέχρι να ξεθυμάνει κάτω στον κάμπο. Ήταν νύχτα, χωρίς ηλεκτρικό γιατί έπεσαν κάποιες κολώνες της ΔΕΗ και δεν λειτουργούσαν και τα τηλέφωνα καθώς τα ρούτερ των ευρυζωνικών δεν δουλεύουν χωρίς ρεύμα, κλείστηκαν στα σπίτια τους και δεν τόλμησαν να βγουν έξω απ’ αυτά ως το πρωί. Τότε αντίκρυσαν την καταστροφή και ένα χωριό που δεν ήταν όπως το άφησε η προηγούμενη ημέρα και αφού ευχαρίστησαν τον θεό και την τύχη που είχαν να μην θρηνήσουν κανένα θύμα, ανασκουμπώθηκαν να καθαρίσουν από τις λάσπες τα σπίτια και να καθαρίσουν με ότι μέσα διέθεταν τους δρόμους.

Η νύχτα τους έσωσε λένε στον Αμάραντο γιατί δεν έβλεπαν το κακό. Γιατί, όσο και να έχει, όταν κάποιος βλέπει να γίνεται μια καταστροφή, από ένστικτο και μόνο δεν θα μείνει άπραγος και απαθής. Θα τολμήσει να παρέμβει, να κόψει το ρέμα που απειλεί το σπιτικό του χωρίς να λογαριάζει πόσο επικίνδυνο είναι και τι μεταφέρει στην πλάτη του. Θα παλέψει, χωρίς να γνωρίζει πόσο δυνατό είναι το φαινόμενο ελπίζοντας πως θα το κάμψει. Θα τρέξει να κόψει το αυλάκι που πλημμυρίζει τον κήπο του χωρίς να εκτιμά την ποσότητα του νερού και της λάσπης που ακολουθεί. Θα πάει να δει τι κάνει ο γείτονας χωρίς να λογαριάσει αν στο δρόμο έρθει η μεγάλη κατεβασιά και τον παρασύρει. Θα μετρηθεί με τη φύση που συνήθως δεν τον λογαριάζει και κάνει τα δικά της.

Η νύχτα πάλι ήταν που τους έσωσε γιατί σε άλλη περίπτωση, αν ήταν ημέρα οι περισσότεροι θα ήταν έξω από τα σπίτια τους, στην εξοχή γιατί είναι και η περίοδος που μαζεύουν άλλος ξύλα, άλλος καρύδια ή κάστανα, περιποιούνται τα χωράφια τους. Ή άλλοι, γιατί στον Αμάραντο μέχρι σήμερα έχουν και τρία κοπάδια θα ήταν κοντά στα ζωντανά τους και θα κινδύνευαν. Γιατί εκτός από τον οικισμό, οι εξοχές βίωσαν μια τρομακτική καταστροφή καθώς τα νερά ξύρισαν κυριολεκτικά στο διάβα τους το μεγάλο ρέμα απ’ ότι δέντρο βρήκαν μπροστά τους. Θηριώδη πλατάνια, καρυδιές, καστανιές, ότι έβρισκαν μπροστά τους το ξερίζωσαν και το έσπρωχναν με μια τρομακτική δύναμη και ισοπέδωναν ότι εύρισκαν μπροστά τους. Οι αγροτικοί δρόμοι σκάφτηκαν και έγιναν ρέματα, σε σημείο που ήταν αδιάβατοι για μέρες. Ευτυχώς, για τους κτηνοτρόφους η οργή της φύσης δεν ακούμπησε τα μαντριά τους, τα οποία από ένστικτο τα φτιάχνουν ακόμη σε ασφαλή μέρη. 

Θα την θυμούνται για χρόνια αυτή τη νύχτα στον Αμάραντο και στα διπλανά χωριά και όσοι την έζησαν εκεί θα το λένε και θα το ξαναλένε και στην τοπική ιστορία θα αναφέρεται σαν η νύχτα που κινδύνευσε να ξεριζωθεί το χωριό τους ή απλά να το πάρουν τα νερά κα να το πάνε στον κάμπο. Είχαν τον θεό μαζί τους και την τύχη να γλυτώσουν αλλά ο φόβος που ένιωσαν θα έρχεται πάλι όταν βλέπουν όταν γεμίζει σύννεφα ο ουρανός από πάνω τους.

Η κυρά Σοφία Τσαντήλα στα 90 χρόνια της δεν θυμάται τέτοιο κακό, ούτε και από τις αφηγήσεις τον παλαιότερων έχει ακούσει ανάλογο.

Η Κρυστάλλω Γρηγοράκου ξέρει από πείρα ότι οι μόνες σκούπες που έχουν αποτέλεσμα είναι τα φουκάλια, με κλαριά από πουρνάρια.

H Ειρήνη με την Ελένη Νικολοπούλου αφηγούνται στον Αντώνη Παπαδάκο πως έζησαν την τρομακτική νύχτα στον Αμάραντο.

Ο Οδυσσέας Γρηγοράκος, στα Κουμάσια περιγράφει πως βρήκε, ευτυχώς σώο, το κοπάδι του στο μαντρί στα Κουμάσια.

Άρπαξε απ’ όπου περνούσε ολόκληρα δέντρα και τα έκανα κομμάτια μέσα σε λίγη ώρα το ρέμα και άλλαξε εντελώς το τοπίο.

Η Ελένη Νικολοπούλου βαδίζει δίπλα σε ένα τοίχο ο οποίος από τις λάσπες δείχνει σε ποιο ύψος είχαν φτάσει τα νερά που όρμησαν μέσα στο χωριό.

Αδιάβατος ο δρόμος στον Αμάραντο μετά το πέρασμα του «Ιανού» με μπάζα και τειχία πεσμένα.

Στο γήπεδο του μπάσκετ ξεθύμανε ένα ρέμα και η ορμή των νερών ξεκόλλησε την μια μπασκέτα και την έθαψαν τα μπάζα.

Ο Λάμπρος Καφαντάρης με τον Σεραφείμ Γούλα αφηγούνται πως είδαν το χωριό τους αγνώριστο μετά την νύχτα της μεγάλης καταστροφής. 

Κεντρική φωτογραφία: Δεν θυμάται κανένας ούτε έχει ακούσει από παλιότερους να κινδυνεύσει τόσο πολύ ο Αμάραντος από ένα καιρικό φαινόμενο σαν τον «Ιανό».

Ο Ηλίας Γ. Προβόπουλος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Μεγάλη Κάψη της Δυτικής Φθιώτιδας. Έγινε δημοσιογράφος και εργάστηκε επί πολλά χρόνια και αποκλειστικά στις εφημερίδες, κυρίως στην «Ελευθεροτυπία» από τις στήλες της οποίας οργάνωσε και προέβαλλε μια ειδική αρθρογραφία με τον τίτλο «Μικρές Πατρίδες» για την ελληνική περιφέρεια και τους ανθρώπους της καθώς και για την Αθήνα, τα τελευταία χρόνια. Συνεχίζει να γράφει και να δημοσιεύει φωτογραφίες με την ίδια θεματογραφία στο actimon.blogspot.com ενώ εκδίδει και βιβλία που έχουν σχέση με την τοπική ιστορία.