Η ύπνωση του αυτοκινητόδρομου σκοτώνει χωρίς να το καταλάβεις – κυριολεκτικά. Και ναι, έχεις πελάτες που κινδυνεύουν αυτό το Δεκαπενταύγουστο.

Η καλοκαιρινή έξοδος κορυφώνεται. Χιλιάδες πελάτες σας, οικογενειάρχες, νεαροί οδηγοί και επαγγελματίες φορτώνονται σε ΙΧ, SUV και βανάκια και ξεκινούν για νησιά, βουνά και εξοχές. Εσύ, ως ασφαλιστικός σύμβουλος, ξέρεις πως κάθε ταξίδι είναι και μια άσκηση διαχείρισης ρίσκου. Όμως υπάρχει ένας κίνδυνος που οι περισσότεροι υποτιμούν ακόμη και οι πιο έμπειροι οδηγοί. Και δεν έχει να κάνει με υπερβολική ταχύτητα ή βλάβη στο όχημα. Έχει να κάνει με το ίδιο τους το μυαλό.

Η λεγόμενη ύπνωση του αυτοκινητόδρομου δεν είναι υπερβολή, δεν είναι «απλώς νύστα». Είναι μια αληθινή, αναγνωρισμένη νευροψυχολογική κατάσταση που μετατρέπει τον οδηγό σε "ζωντανό αυτόματο πιλότο". Μπορεί να συμβεί σε οποιονδήποτε, και έχει καταγραφεί ως παράγοντας σε σοβαρά και πολλές φορές μοιραία ατυχήματα.

Ο εγκέφαλος απουσιάζει. Το όχημα συνεχίζει. Μέχρι;

Ο όρος “highway hypnosis” εμφανίστηκε το 1921. Ήταν η απάντηση των επιστημόνων σε ένα τρομακτικό φαινόμενο: οδηγοί που οδηγούσαν για ώρες, χωρίς να θυμούνται τίποτα για διαστήματα δεκάδων χιλιομέτρων. Δεν είχαν πιει. Δεν είχαν κοιμηθεί. Κι όμως, κάποια στιγμή βρέθηκαν στο αντίθετο ρεύμα, πάνω σε κάποιον πεζό ή κολλημένοι πίσω από ένα φορτηγό.

Η επιστήμη περιγράφει την κατάσταση ως μια μορφή «απώλειας συνειδητής επεξεργασίας». Ο εγκέφαλος παύει να επεξεργάζεται τα ερεθίσματα ενεργά. Ο οδηγός συνεχίζει να κρατά το τιμόνι, να πατά φρένο και γκάζι, αλλά σε κατάσταση παθητικής εγρήγορσης. Η ύπνωση του αυτοκινητόδρομου ξεκινά 2.5 ώρες αφότου ο οδηγός είναι στο δρόμο, τα μάτια του είναι ανοιχτά, αλλά ο εγκέφαλός του δεν καταγράφει και δεν αναλύει αυτό που βλέπει. Η κατάσταση αυτή είναι η πιο κοινή αιτία ατυχημάτων οπίσθιας σύγκρουσης, με τον οδηγό να μην θυμάται τα τελευταία 15 λεπτά μέχρι τη στιγμή της πρόσκρουσης.

Ένα υποτιμημένο ρίσκο που ο ασφαλιστής πρέπει να εξηγήσει

Κι όμως, λίγοι μιλούν για αυτό το φαινόμενο στους πελάτες τους. Στις καθημερινές συζητήσεις για όρια ευθύνης, απαλλαγές και μεικτή κάλυψη, ποιος εξηγεί ότι ένας οικογενειάρχης που ξεκινά ξημερώματα για Καλαμάτα μπορεί στην εθνική οδό να μετατραπεί, χωρίς να το καταλάβει, σε "κινούμενο κίνδυνο"; Ότι μπορεί να διανύσει 30 και βάλε χιλιόμετρα χωρίς να θυμάται τίποτα;

Όταν συμβεί το ατύχημα, δεν είναι ούτε το ABS, ούτε οι αερόσακοι που παίζουν τον πρώτο ρόλο. Είναι η επίγνωση του οδηγού. Και εκεί, ο ασφαλιστής έχει ρόλο πρόληψης.

Μίλα στον πελάτη σου πριν φύγει. Ρώτησέ τον αν θα οδηγεί μόνος. Αν έχει προβλέψει διαλείμματα. Αν παίρνει φάρμακα που προκαλούν υπνηλία. Αν κοιμήθηκε αρκετά. Αυτές δεν είναι άσχετες ερωτήσεις. Είναι το πραγματικό risk assessment που κάνεις, όχι για να πουλήσεις παραπάνω, αλλά για να σώσεις ζωές.

Κι αν δεις ότι σου απαντά με βεβαιότητες, τότε εξήγησέ του τι πρέπει να προσέξει στην πράξη. Μίλησέ του για τα πρώτα σημάδια που δείχνουν ότι το μυαλό του αρχίζει να «απουσιάζει» από την οδήγηση: υπνηλία, απώλεια συγκέντρωσης, περιπλανώμενες σκέψεις, βραδύτητα στις αντιδράσεις, βαριά βλέφαρα ή συνεχές βλεφάρισμα. Πες του ότι, αν φτάσει στο σημείο να μη θυμάται τα τελευταία χιλιόμετρα ή να βρεθεί σε άλλη λωρίδα χωρίς να το καταλάβει, τότε δεν οδηγεί – απλώς κινείται. Και εκεί ακριβώς αρχίζει ο πραγματικός κίνδυνος.

Τι να του πεις στον πελάτη σου και πώς να του το πεις πριν πιάσει τιμόνι

Από εκεί και πέρα, η ενημέρωση δεν αρκεί. Πρέπει να δείξεις στον πελάτη σου τι μπορεί να κάνει στην πράξη για να αποφύγει την ύπνωση του αυτοκινητόδρομου – πριν καταλήξει στα πρωτοσέλιδα για λάθος λόγους.

Οδηγήστε την ημέρα: Η οδήγηση κατά τη διάρκεια της ημέρας βοηθά στην πρόληψη της ύπνωσης κατά την οδήγηση, επειδή οι άνθρωποι είναι πιο προσεκτικοί υπό συνθήκες καλού φωτισμού. Επίσης, το τοπίο είναι πιο ενδιαφέρον και λιγότερο μονότονο, επομένως είναι πιο εύκολο να διατηρήσετε την επίγνωση του περιβάλλοντος.

Πιείτε καφέ: Η κατανάλωση καφέ ή άλλου ροφήματος με καφεΐνη σας βοηθά να μείνετε ξύπνιοι με διάφορους τρόπους. Πρώτον, η καφεΐνη μπλοκάρει τους υποδοχείς αδενοσίνης στον εγκέφαλο, και έτσι καταπολεμάτε η υπνηλία. Επιπλέον, η καφεΐνη δρα ως διουρητικό, που σημαίνει ότι θα χρειαστεί να κάνετε περισσότερες στάσεις. Τέλος, η κατανάλωση είτε ενός πολύ ζεστού, είτε πολύ κρύου ροφήματος θα τραβήξει την προσοχή σας.

Φάτε κάτι: Η κατανάλωση ενός σνακ σας δίνει άμεση ενέργεια και ενεργοποιεί την προσοχή σας.

Να έχετε καλή στάση σώματος: Η καλή στάση μεγιστοποιεί τη ροή του αίματος σε όλο το σώμα, βοηθώντας σας να διατηρείτε τη προσοχή σας στο δρόμο.

Ανοίξτε το A/C: Είναι πιο δύσκολο να αποκοιμηθείς ή σε χάσεις την προσοχή σου αν νιώθεις άβολα. Ένας τρόπος για να το πετύχετε αυτό είναι να κάνετε το εσωτερικό του οχήματος άβολα κρύο. Κατά τους ζεστούς μήνες, μπορείτε να ρυθμίσετε το κλιματιστικό σε πολύ χαμηλή θερμοκρασία. Το χειμώνα, ένα μικρό άνοιγμα στο παράθυρο είναι αρκετό.

Σταματήστε και κάντε ένα διάλειμμα: Εάν οδηγείτε κουρασμένοι, είστε επικίνδυνοι για τον εαυτό σας και τους άλλους. Μερικές φορές ο καλύτερος τρόπος δράσης είναι να σταματήσετε το ταξίδι και απλά να ξεκουραστείτε.

Η πρόληψη είναι η καλύτερη λύση: Εάν γνωρίζετε ότι θα οδηγήσετε για μεγάλη απόσταση, είτε νύχτα, είτε με κακές καιρικές συνθήκες, μπορείτε να αποτρέψετε πολλά προβλήματα φροντίζοντας να είστε ξεκούραστοι πριν ξεκινήσετε το ταξίδι. Επίσης αποφύγετε τη λήψη φαρμάκων που σας προκαλούν υπνηλία, όπως αντιισταμινικά ή ηρεμιστικά.