Τα σύγχρονα αυτοκίνητα παράγουν δεδομένα για τη διαδρομή, τη χρήση, τη λειτουργία και, ανάλογα με τις ενεργοποιημένες υπηρεσίες, την οδηγική συμπεριφορά. Για την ασφαλιστική αγορά, αυτή η πραγματικότητα ανοίγει μεγάλες δυνατότητες, αλλά και ένα κρίσιμο ζήτημα εμπιστοσύνης.
Είναι γεγονός πως τα νεότερα αυτοκίνητα διαθέτουν αισθητήρες, εφαρμογές, δέκτες GPS, συστήματα πολυμέσων, ηλεκτρονικές μονάδες και υπηρεσίες συνδεσιμότητας που μπορούν, ανάλογα με το μοντέλο, τις ρυθμίσεις και τις ενεργοποιημένες λειτουργίες, να παράγουν ή να αποθηκεύουν δεδομένα για τη χρήση και τη λειτουργία του οχήματος. Αυτά τα δεδομένα μπορεί να αφορούν τη θέση, τις διαδρομές, την τεχνική κατάσταση, τις προειδοποιήσεις του αυτοκινήτου ή ακόμη και στοιχεία οδηγικής συμπεριφοράς, όταν ο πελάτης συμμετέχει σε αντίστοιχο πρόγραμμα τηλεματικής.
Το κρίσιμο ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι απλώς αν το αυτοκίνητο συλλέγει δεδομένα. Είναι ποιος έχει πρόσβαση σε αυτά, για ποιον σκοπό χρησιμοποιούνται και πόσο καθαρά το γνωρίζει ο οδηγός.
Γιατί αυτό αφορά άμεσα τον ασφαλιστή
Για την ασφαλιστική αγορά, τα δεδομένα του οχήματος έχουν προφανή αξία. Μπορούν να βοηθήσουν στην καλύτερη αξιολόγηση κινδύνου, στη γρηγορότερη διαχείριση ζημιών, στην ανίχνευση ύποπτων μοτίβων και, όπου εφαρμόζονται προγράμματα τηλεματικής, σε πιο προσωποποιημένη τιμολόγηση. Σε αγορές όπου η ασφάλιση με βάση τη χρήση ή τη συμπεριφορά οδήγησης έχει αναπτυχθεί περισσότερο, ο προσεκτικός οδηγός μπορεί να ωφεληθεί όταν η πραγματική του συμπεριφορά αποτυπώνει χαμηλότερο κίνδυνο.
Όμως εδώ βρίσκεται και η δυσκολία. Τα δεδομένα αυτά αποκαλύπτουν πολλά. Μια διαδρομή δεν δείχνει μόνο πού πήγε το αυτοκίνητο. Μπορεί να αποκαλύπτει καθημερινές συνήθειες, ώρες μετακίνησης, συχνές στάσεις, τόπους εργασίας ή επαναλαμβανόμενα μοτίβα ζωής. Γι’ αυτό η συζήτηση για τα δεδομένα του αυτοκινήτου δεν είναι απλώς τεχνολογική. Είναι και θέμα ιδιωτικότητας, εμπιστοσύνης και ασφαλιστικής δεοντολογίας.
Δεν είναι τυχαίο ότι η Mozilla, σε έρευνά της για 25 μεγάλες μάρκες αυτοκινήτων, χαρακτήρισε τα αυτοκίνητα ως τη χειρότερη κατηγορία προϊόντων που έχει εξετάσει ως προς την ιδιωτικότητα, καθώς όλες οι μάρκες που αξιολόγησε έλαβαν τη σχετική προειδοποιητική σήμανση της οργάνωσης.
Η κατάσταση αλλάζει στην ελληνική αγορά
Στην Ελλάδα, η αξιοποίηση δεδομένων οχήματος στην ασφάλιση αυτοκινήτου δεν έχει ακόμη την έκταση που συναντάμε σε αγορές όπως των Η.Π.Α. ή της Μεγάλης Βρετανίας.
Ωστόσο, τα συνδεδεμένα αυτοκίνητα αυξάνονται, οι οδηγοί χρησιμοποιούν όλο και περισσότερες εφαρμογές, οι στόλοι αναζητούν καλύτερη παρακολούθηση χρήσης και κόστους, ενώ η τηλεματική αποτελεί ήδη αντικείμενο ενδιαφέροντος για ασφαλιστικές και επιχειρήσεις. Όσο τα οχήματα γίνονται πιο ψηφιακά, τόσο περισσότερο θα ανοίγει η συζήτηση για το πώς μπορούν να αξιοποιηθούν τα δεδομένα τους με νόμιμο και διαφανή τρόπο.
Στην Ευρώπη, το πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων είναι σαφώς πιο αυστηρό από ό,τι σε άλλες αγορές. Οι κατευθυντήριες γραμμές του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων για τα συνδεδεμένα οχήματα τονίζουν ότι όταν η επεξεργασία δεδομένων οχήματος αφορά φυσικά πρόσωπα, πρέπει να εφαρμόζονται οι βασικές αρχές προστασίας προσωπικών δεδομένων, όπως η διαφάνεια, ο περιορισμός του σκοπού, η ελαχιστοποίηση των δεδομένων και η ασφάλεια της επεξεργασίας.
Το δίλημμα για τον πελάτη: καλύτερη υπηρεσία ή μεγαλύτερη έκθεση;
Η υπόσχεση των δεδομένων είναι ισχυρή. Ο ασφαλιστής μπορεί να καταλάβει καλύτερα τον κίνδυνο, ο πελάτης μπορεί να λάβει πιο προσωποποιημένη υπηρεσία, οι ζημιές μπορούν να εξεταστούν ταχύτερα και οι εταιρικοί στόλοι μπορούν να περιορίσουν βλάβες, κακή χρήση και περιττό κόστος.
Όμως ο πελάτης πρέπει να γνωρίζει τι δίνει σε αντάλλαγμα. Η συμμετοχή σε ένα πρόγραμμα τηλεματικής, η ενεργοποίηση συνδεδεμένων υπηρεσιών ή η χρήση εφαρμογών που επικοινωνούν με το αυτοκίνητο δεν είναι απλώς τεχνική διευκόλυνση. Είναι και απόφαση διαμοιρασμού δεδομένων και εδώ ο ασφαλιστής αποκτά έναν πολύ πιο ουσιαστικό ρόλο. Δεν αρκεί να εξηγήσει μόνο τι καλύπτει το συμβόλαιο, αλλά πρέπει να μπορεί να εξηγήσει τι σημαίνει η χρήση δεδομένων, πώς επηρεάζει πιθανώς την τιμολόγηση ή τη διαχείριση μιας ζημιάς, ποιος έχει πρόσβαση στις πληροφορίες και ποια δικαιώματα έχει ο πελάτης.
Η επόμενη μεγάλη μάχη θα είναι η εμπιστοσύνη
Τα δεδομένα του αυτοκινήτου μπορούν να κάνουν την ασφάλιση πιο δίκαιη, πιο γρήγορη και πιο ακριβή στην αξιολόγηση του κινδύνου. Μπορούν όμως και να δημιουργήσουν δυσπιστία, αν ο πελάτης αισθανθεί ότι παρακολουθείται ή ότι οι πληροφορίες του χρησιμοποιούνται χωρίς να καταλαβαίνει το πώς και το γιατί.
Για την ελληνική ασφαλιστική αγορά, το ζητούμενο δεν είναι να φοβηθεί την τεχνολογία, αλλά να τη χρησιμοποιήσει σωστά, με διαφάνεια, ξεκάθαρη συγκατάθεση και πραγματικό όφελος για τον ασφαλισμένο.
Το αυτοκίνητο του αύριο δεν θα κινείται μόνο στον δρόμο. Θα κινείται και μέσα σε ένα δίκτυο δεδομένων και σε αυτό το νέο περιβάλλον, ο ασφαλιστής που θα ξέρει να εξηγεί, να προστατεύει και να χτίζει εμπιστοσύνη θα έχει πραγματικό πλεονέκτημα.
