Ένας επιβάτης χωρίς ζώνη δεν απειλεί μόνο τον εαυτό του. Σε μια σύγκρουση μετατρέπεται σε ανθρώπινο βλήμα, αυξάνοντας δραματικά τη σοβαρότητα των τραυματισμών και το ύψος της ασφαλιστικής ζημιάς.
Η ζώνη ασφαλείας αντιμετωπίζεται συχνά ως προσωπική επιλογή: «Δεν τη φοράω, άρα εγώ αναλαμβάνω τον κίνδυνο». Στην πραγματικότητα, μέσα σε ένα αυτοκίνητο ο κίνδυνος δεν παραμένει ποτέ προσωπικός.
Ένας επιβάτης στο πίσω κάθισμα που δεν έχει δεθεί μπορεί, κατά τη σύγκρουση, να εκτοξευθεί πάνω στον οδηγό ή στον συνοδηγό. Έτσι, ακόμη και ένας ασφαλισμένος που φορά κανονικά τη ζώνη του μπορεί να υποστεί βαριά ή θανατηφόρα κάκωση από το σώμα του συνεπιβάτη του.
Για την ασφαλιστική αγορά, το ζήτημα δεν αφορά απλώς την πρόληψη. Αφορά τη σοβαρότητα των σωματικών βλαβών, το κόστος αποζημίωσης και την ορθή διερεύνηση των συνθηκών ενός ατυχήματος.
Το «φαινόμενο του ελέφαντα» δεν είναι υπερβολή
Η συγκεκριμένη εικόνα χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις δυνάμεις που αναπτύσσονται όταν ένας επιβάτης στα πίσω καθίσματα δεν φοράει ζώνη και εκτοξεύεται προς τα εμπρός. Το σώμα του δεν γίνεται απλά βαρύτερο, αλλά συνεχίζει να κινείται με την ταχύτητα του οχήματος και ακινητοποιείται απότομα πάνω στο κάθισμα ή στο σώμα του μπροστινού επιβάτη.
Σε μια σύγκρουση με περίπου 50 χλμ./ώρα, ένας ενήλικος μπορεί να χτυπήσει τις εμπρός θέσεις με δύναμη πολλαπλάσια του σωματικού του βάρους, η οποία αντιστοιχεί σε φορτίο αρκετών τόνων. Δεν πρόκειται, επομένως, για ένα θεωρητικό σενάριο, αλλά για έναν κρίσιμο μηχανισμό πρόκλησης βαριών κακώσεων στο κεφάλι, στον αυχένα και στον θώρακα.
Ευρωπαϊκές αναλύσεις δείχνουν ότι η χρήση ζώνης μειώνει τον κίνδυνο θανάτου περίπου κατά 60% για τους εμπρός επιβάτες και κατά 44% για όσους κάθονται πίσω. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι η παρουσία επιβάτη πίσω χωρίς ζώνη, μπορεί να υπερδιπλασιάσει τον κίνδυνο θανάτου ενός δεμένου επιβάτη στις εμπρός θέσεις.
Ο νέος ΚΟΚ αυστηροποίησε τις κυρώσεις
Με τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, η μη χρήση ζώνης από τον οδηγό επιφέρει πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 30 ημέρες.
Ο συνεπιβάτης που δεν φορά ζώνη τιμωρείται με πρόστιμο 150 ευρώ. Παράλληλα, ο οδηγός μπορεί να επιβαρυνθεί με επιπλέον πρόστιμο 150 ευρώ, επειδή δεν μερίμνησε για τη χρήση ζώνης από τους επιβάτες του. Σε περίπτωση υποτροπής, οι κυρώσεις κλιμακώνονται σημαντικά.
Η αλλαγή αυτή μεταφέρει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: ο οδηγός δεν ευθύνεται μόνο για τη δική του συμπεριφορά, αλλά οφείλει να ελέγχει αν όλοι οι επιβαίνοντες έχουν δεθεί.
Τα αντικείμενα γίνονται επίσης οβίδες
Κινητά τηλέφωνα, φορητοί υπολογιστές, μπουκάλια, εργαλεία και αποσκευές που παραμένουν ελεύθερα στην καμπίνα μπορούν να εκτοξευθούν κατά τη σύγκρουση. Το ίδιο ισχύει για βαριά αντικείμενα στο πορτμπαγκάζ, ιδιαίτερα όταν η πλάτη των πίσω καθισμάτων υποχωρήσει.
Η σωστή ασφάλιση των αποσκευών και η χρήση των ζωνών στις πίσω θέσεις, ακόμη και όταν αυτές δεν καταλαμβάνονται, μπορούν να ενισχύσουν τη συγκράτηση της πλάτης του καθίσματος. Δεν υποκαθιστούν, βέβαια, τα ειδικά δίχτυα, τα διαχωριστικά και τα σημεία πρόσδεσης φορτίου.
Τι πρέπει να εξετάζει ο ασφαλιστής
Σε σοβαρό ατύχημα, η χρήση ή μη της ζώνης δεν πρέπει να αποτελεί δευτερεύουσα πληροφορία. Η θέση των επιβατών, τα σημάδια της ζώνης, η ενεργοποίηση των προεντατήρων και ο μηχανισμός των τραυματισμών μπορούν να επηρεάσουν την πραγματογνωμοσύνη, την αξιολόγηση της αιτιώδους συνάφειας και τη διαχείριση της απαίτησης.
Η πρακτική συμβουλή προς τον πελάτη είναι απλή: το αυτοκίνητο δεν ξεκινά μέχρι να δεθούν όλοι. Επειδή σε ένα τροχαίο η ζώνη του πίσω επιβάτη μπορεί τελικά να αποδειχθεί εξίσου σημαντική για τη ζωή του οδηγού με τη δική του.
