Με συσκευές που “πιάνουν” το σήμα του κλειδιού, πρόσβαση στη διαγνωστική θύρα ή παραβίαση των keyless συστημάτων, η κλοπή αυτοκινήτου έχει γίνει πλέον υπόθεση τεχνολογίας. Για τις ασφαλιστικές, το πρόβλημα δεν είναι πια μόνο πόσα οχήματα κλέβονται, αλλά πώς κλέβονται και πόσο γρήγορα μετατρέπεται μια τεχνολογική ευκολία σε ασφαλιστικό ρίσκο.
Η εικόνα του κλέφτη που σπάει τζάμι ή παραβιάζει μια κλειδαριά μοιάζει πλέον όλο και πιο παλιά. Στα σύγχρονα αυτοκίνητα, ειδικά σε όσα διαθέτουν keyless entry και keyless start, η κλοπή μπορεί να γίνει χωρίς εμφανή ίχνη παραβίασης, χωρίς θόρυβο και πολλές φορές μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι παραδοσιακές μέθοδοι εξαφανίστηκαν. Σημαίνει όμως ότι η κλοπή αυτοκινήτου έχει αποκτήσει ένα νέο, πιο τεχνικό και πιο οργανωμένο πρόσωπο.
Στη Μεγάλη Βρετανία, η εικόνα είναι ήδη ιδιαίτερα πιεστική. Τα στοιχεία της Crime Survey δείχνουν ότι την περίοδο 2023–2024, το 58% των κλοπών οχημάτων συνδέθηκε με παράνομη αντιγραφή ή χειραγώγηση του σήματος από keyless συστήματα. Την ίδια στιγμή, ανάλυση του RUSI με βάση στοιχεία του Home Office αναφέρει ότι οι κλοπές οχημάτων στο Ηνωμένο Βασίλειο αυξήθηκαν κατά 75% μέσα σε μία δεκαετία.
Πώς λειτουργεί η νέα κλοπή
Η πιο γνωστή μορφή είναι η λεγόμενη επίθεση αναμετάδοσης σήματος, κατά την οποία οι δράστες “ξεγελούν” το αυτοκίνητο ώστε να θεωρήσει ότι το κλειδί βρίσκεται κοντά του. Ο ένας δράστης πλησιάζει το
σπίτι ή το σημείο όπου βρίσκεται το κλειδί, ενώ ο δεύτερος βρίσκεται δίπλα στο αυτοκίνητο. Με ειδικές συσκευές, το σήμα του κλειδιού αναμεταδίδεται, το όχημα “νομίζει” ότι ο ιδιοκτήτης βρίσκεται δίπλα του και ξεκλειδώνει. Ο οδηγός μπορεί να έχει το κλειδί στο σπίτι, όμως για το αυτοκίνητο αυτό δεν έχει σημασία.
Υπάρχουν και πιο σύνθετες τεχνικές. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι δράστες αξιοποιούν την OBD θύρα του οχήματος ή άλλες ηλεκτρονικές προσβάσεις για να προγραμματίσουν νέο κλειδί ή να παρακάμψουν το immobilizer. Σε άλλες, στοχεύουν το εσωτερικό δίκτυο του αυτοκινήτου, το λεγόμενο CAN bus, ώστε να στείλουν ψευδείς εντολές στα ηλεκτρονικά συστήματα. Η Europol έχει καταγράψει υποθέσεις οργανωμένων κυκλωμάτων που χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά εργαλεία για να παρακάμψουν συστήματα ασφαλείας και να διακινήσουν κλεμμένα οχήματα σε ευρωπαϊκές αγορές.
Το κρίσιμο στοιχείο για τον ασφαλιστή είναι ότι αυτές οι κλοπές δεν αφήνουν πάντα τα κλασικά σημάδια. Δεν υπάρχει σπασμένο παράθυρο. Δεν υπάρχει παραβιασμένη κλειδαριά. Υπάρχει, όμως, ένα αυτοκίνητο που εξαφανίστηκε σαν να ξεκλειδώθηκε νόμιμα.
Γιατί αυτό αλλάζει τα χαρτοφυλάκια ασφάλισης κλοπής αυτοκινήτου
Για τις ασφαλιστικές, η μετάβαση από τη φυσική στην ψηφιακή κλοπή αλλάζει την ίδια τη φύση του κινδύνου. Δεν αξιολογείται πλέον μόνο η περιοχή στάθμευσης, η αξία του οχήματος ή το ιστορικό κλοπών ενός μοντέλου. Πρέπει να αξιολογείται και το επίπεδο ψηφιακής θωράκισης του αυτοκινήτου.
Ένα μοντέλο με αδύναμο keyless σύστημα μπορεί να έχει πολύ διαφορετικό προφίλ κινδύνου από ένα αντίστοιχης αξίας όχημα με καλύτερα μέτρα προστασίας. Η ύπαρξη tracker, immobilizer δεύτερης γραμμής, ενημερωμένου λογισμικού ή ακόμη και απλών πρακτικών, όπως η φύλαξη του κλειδιού σε Faraday θήκες, αρχίζει να αποκτά μεγαλύτερη σημασία.
Η ABI στη Μεγάλη Βρετανία αναφέρει ότι το 2023 υπήρχαν 61.000 υποθέσεις που σχετίζονταν με κλοπή οχήματος, αυξημένες κατά 2.000 σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Το ίδιο έγγραφο σημειώνει ότι, ενώ οι κατασκευαστές ενισχύουν την ασφάλεια των νέων οχημάτων, οι εγκληματίες συνεχίζουν να βρίσκουν νέους τρόπους παράκαμψης.
Ο ασφαλιστής πρέπει να αλλάξει τη συζήτηση με τον πελάτη
Για τον ασφαλιστή, το πρακτικό συμπέρασμα είναι σαφές. Η κάλυψη κλοπής δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς ως μια γραμμή στο συμβόλαιο. Πρέπει να συνοδεύεται από πραγματική συζήτηση πρόληψης.
Ο πελάτης πρέπει να γνωρίζει ότι το keyless σύστημα εισόδου δεν είναι μόνο άνεση, αλλά και πιθανό σημείο έκθεσης. Πρέπει να καταλάβει γιατί έχει σημασία να φυλάσσει σωστά το κλειδί, να ενεργοποιεί διαθέσιμα πρόσθετα μέτρα ασφαλείας, να ενημερώνει το λογισμικό του οχήματος όταν προβλέπεται και να εξετάζει σοβαρά την τοποθέτηση tracker, ειδικά σε οχήματα υψηλής αξίας ή εταιρικούς στόλους.
Το σημαντικό δεν είναι να τρομάξει ο πελάτης σας, αλλά να συνειδητοποιήσει ότι η κλοπή αυτοκινήτου δεν είναι πλέον μόνο μηχανική υπόθεση. Είναι ψηφιακή.
Δυστυχώς ο λοστός έγινε αλγόριθμος
Η κλοπή αυτοκινήτου δεν εξαφανίστηκε. Εξελίχθηκε. Ο λοστός, το σπασμένο τζάμι και η παραβιασμένη κλειδαριά παραμένουν μέρος του προβλήματος, αλλά το πιο ανησυχητικό μέτωπο βρίσκεται πλέον στα ηλεκτρονικά συστήματα του οχήματος.
Για τις ασφαλιστικές, αυτό σημαίνει πιο σύνθετη αξιολόγηση κινδύνου, ενώ για τον ασφαλιστή, επιβάλλει έναν πιο ουσιαστικό ρόλο απέναντι στον πελάτη: όχι απλώς να του πουλήσει κάλυψη κλοπής, αλλά να του εξηγήσει πώς κλέβεται σήμερα ένα αυτοκίνητο και τι μπορεί να κάνει για να μειώσει τον κίνδυνο.
Γιατί στην κλοπή 2.0, η πρόληψη δεν ξεκινά από την κλειδαριά, αλλά από την κατανόηση της τεχνολογίας.
