Του Σπύρου Καπράλου

Συναγερμός έχει σημάνει σε ολόκληρη την Ε.Ε λόγω της κλιμάκωσης των πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή μεταξύ Ισραήλ και Ιράν. Αν και η Ε.Ε αντέδρασε σε πρώτη φάση νωχελικά, όπως συνηθίζουν οι γραφειοκράτες των Βρυξελλών, εντούτοις στα υψηλότερα κλιμάκια των ευρωπαϊκών θεσμών αντιλαμβάνονται πλήρως την κρισιμότητα  της κατάστασης και πως η συνέχιση των εχθροπραξιών για μεγάλο χρονικό διάστημα θα προκαλούσε έντονες αναταράξεις και στο γεωγραφικό χώρο εκτός Μέσης Ανατολής. Οι ανησυχίες στα κράτη-μέλη της Ε.Ε, όπως εξάλλου και στην Αθήνα, δεν περιορίζονται μόνο στα θέματα άμυνας και ασφάλειας, αλλά επεκτείνονται και σε άλλους κρίσιμους τομείς, όπου θα αλλάξουν τα δεδομένα και οι συνέπειες θα αγγίξουν τον πυρήνα των τοπικών κοινωνιών. Ας πάρουμε το παράδειγμα της Ελλάδας. Στην Κυβέρνηση προχώρησαν σε μία πρώτη αποτύπωση της νέας πραγματικότητας με τα υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας να έχουν τον πρώτο λόγο στην διαχείριση μιας νέας κρίσης με αβέβαιο μέλλον, με ότι αυτό μπορεί να σημαίνει.  Το καμπανάκι του κινδύνου κρούουν και κλαδικοί φορείς στη χώρα, οι προβλέψεις των οποίων είναι δυσοίωνες σχετικά με τις επιπτώσεις της σύγκρουσης για κρίσιμους τομείς της ελληνικής οικονομίας. Χαρακτηριστικά είναι τα όσα αναφέρει το ΕΒΕΠ (Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιά) στο σχετικό ενημερωτικό σημείωμα που εξέδωσε τα προηγούμενα εικοσιτετράωρα για την επόμενη μέρα  της σύγκρουσης δύο σημαντικών περιφερειακών δυνάμεων, όπως είναι το Ισραήλ και το Ιράν, στην ελληνική πραγματικότητα. Οι συντάκτες ιχνηλατούν τα νέα δεδομένα μέσα από μία τεχνοκρατική οπτική γωνία, προειδοποιώντας ότι το επέκεινα θα είναι αρκετά δύσκολο. Πιο συγκεκριμένα, όσο οι πολεμικές επιχειρήσεις συνεχίζονται, αυξάνονται οι πιθανότητες να πληγεί το τουριστικό προϊόν στην ευρύτερη περιοχή. Αφενός, η Ελλάδα αποτελεί κορυφαίο προορισμό για τους Ισραηλινούς, αφετέρου ο κλάδος της κρουαζιέρας αναμένεται να πληγεί ακόμα περισσότερο, καθώς περιλαμβάνει προορισμούς πολύ κοντά στις εστίες έντασης. Επιπτώσεις, θα καταγραφούν και στον τομέα της ναυτιλίας, αν γίνει πράξη η απειλή της Τεχεράνης για κλείσιμο των στενών του Ορμούζ.

Πρόκειται για μια στενή λωρίδα νερού μεταξύ Ιράν και Ομάν, από την οποία διέρχεται καθημερινά το 1/5 της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Εκτός των άλλων, οι συνέπειες θα επεκταθούν και στο διεθνές εμπόριο, αφού τυχόν καθυστερήσεις εμπορευμάτων από την Ασία μέσω Σουέζ θα έχουν επιπτώσεις στα logistics, τη μεταποίηση και το λιανικό εμπόριο. Αυτό πρακτικά σημαίνει και αύξηση του κόστους των εισαγωγών και στην Ελλάδα σε ενέργεια, τεχνολογικά προϊόντα, αλλά και πρώτες ύλες. Οι δυσμενείς αυτές προβλέψεις αφορούν και τις ελληνικές εξαγωγές στην Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Μία από τις πιο σημαντικότερες επιπτώσεις είναι η αύξηση του κόστους ενέργειας, εξέλιξη που θα προκαλέσει ντόμινο αρνητικών αναπροσαρμογών προς τα πάνω για τον πληθωρισμό, τις τιμές των προϊόντων και τα έξοδα των νοικοκυριών.  Ωστόσο, εκτιμάται πως η κρίση αυτή μπορεί να αποτελέσει μια ευκαιρία για την Ελλάδα, προκειμένου να ενισχύσει το ενεργειακό της αποτύπωμα μέσω της μεταφοράς LNG, αλλά και του East Med. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των συντακτών της σχετικής έκθεσης, σε ένα πιθανό σενάριο συνέχισης των συγκρούσεων για ένα τρίμηνο, οι οικονομικές επιπτώσεις για την Ελλάδα θα κυμαίνονταν από 2,1 δισ έως 2,6 δισ ευρώ. Συνεπώς, η ελληνική Κυβέρνηση οφείλει να εργαστεί με ζήλο πάνω σε αυτά τα σενάρια, αξιοποιώντας όλα τα μέσα που διαθέτει για τον περιορισμό των αναταράξεων λόγω της ενεργοποίησης ενός σημαντικού θύλακα γεωπολιτικής αστάθειας στη Μέση Ανατολή.