Η άνοδος των αντισυμβατικών, υπερσυντηρητικών ή ακροδεξιών δυνάμεων αποτελεί μια τάση σε ολόκληρη την Ε.Ε. Το καθένα από αυτά τα κόμματα έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά και δεν πρέπει να τα βάζουμε όλα στο ίδιο τσουβάλι. Άλλο η Μελόνι, άλλο ο Όρμπαν και άλλο το ακραίο AfD που η ρητορική του και η προσέγγιση του σε κεντρικά ζητήματα παραπέμπει σε ένα βαθμό στη σκληρή δεκαετία του τριάντα. Παρόλο αυτά, η Ευρώπη έχει ήδη κάνει στροφή προς τη συντήρηση, σε πολλές περιπτώσεις εκτός πλαισίου ευρωπαϊκών ιδεών και πεποιθήσεων. Για να φτάσουμε σήμερα σ’ αυτήν την πραγματικότητα υπήρξαν κάποια αίτια, τα οποία οι ευρωπαϊκοί θεσμοί είτε αγνόησαν, είτε δεν απέδωσαν την πρέπουσα σημασία. Ταυτόχρονα, συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές, όπως η λανθασμένη διαχείριση του μεταναστευτικού σε κεντρικό επίπεδο (Βρυξέλλες), η ακραία τεχνοκρατική προσέγγιση σε κρίσιμα ζητήματα όπως οι εργασιακές σχέσεις και η οικονομία, η προώθηση της woke agenda από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τους περιφερειακούς δορυφόρους της καλλιέργησαν το έδαφος της αμφισβήτησης του ευρωπαϊκού οράματος, αλλά και προκάλεσαν την άνοδο πολιτικών οργανισμών με σκληρές θέσεις και σε αρκετές περιπτώσεις ακραία ρητορική. Όταν υπάρχει πολιτικός χώρος, τότε τα άκρα αναπτύσσονται με κινηματογραφική ταχύτητα. Αυτό που προκαλεί ακόμα μεγαλύτερη εντύπωση είναι η σύνδεση των κομμάτων αυτών με τον ρωσικό παράγοντα και με υπερσυντηρητικές φωνές στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Οι παραφωνίες στο εσωτερικό της Ε.Ε, όπως συμβαίνει με τις περιπτώσεις του Φίτσο (Σλοβακία) και Όρμπαν (Ουγγαρία) σχετικά με την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία αποδυναμώνουν την κοινή ευρωπαϊκή γραμμή. Η Ε.Ε χρειάζεται ένα νέο σχέδιο διαχείρισης των δυνάμεων αυτών, για να περιορίσει την απήχηση τους στις τοπικές κοινωνίες. Ένα θετικό αποτέλεσμα προς αυτή την κατεύθυνση θα έρθει όχι μέσα από αφορισμούς και επικοινωνιακά τσιτάτα, αλλά δια της ουσιαστικής αντιμετώπισης των αιτιών που προκάλεσαν το φαινόμενο. Η Ευρώπη πρέπει να γίνει πιο πολιτική και ανθρώπινη, να προχωρήσει με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα στην εμβάθυνση, η αλληλεγγύη και η συλλογικότητα να αποτελέσουν τον κοινό παρονομαστή στη δράση της και οι πολίτες να συμμετέχουν περισσότερο στην προσπάθεια για μία Ε.Ε πιο δημοκρατική, προσηλωμένη στις αρχές και τις αξίες της, που θα υπερασπίζεται τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής.

Και αφού μιλάμε για αλληλεγγύη, δεν είναι δυνατόν από τη μία πλευρά, η Τουρκία να απειλεί δύο χώρες-μέλη της Ε.Ε (Ελλάδα και Κύπρο) και από την άλλη οι Βρυξέλλες να ανοίγουν με χαρακτηριστική ευκολία το πράσινο φως για να ενταχθεί η γείτονα στον ευρωπαϊκό μηχανισμό άμυνας. Κάπως έτσι αμφισβητείται η Ευρώπη και αυξάνονται οι δείκτες του ευρωσκεπτικισμού. Αν και το τελευταίο χρονικό διάστημα έγιναν βήματα προς τα εμπρός (ένταξη της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας στη συνθήκη Σένγκεν, ένταξη της Βουλγαρίας από τις αρχές του 2026 στο ευρώ), εντούτοις χρειάζονται άλματα. Η στήριξη της ανθεκτικότητας και της βιωσιμότητας του καλύτερου πολιτικού project μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο αποτελεί ουσιαστικά μονόδρομο.