Οι κλειστές αγορές, η ανάγκη να προχωρήσουν σε μικρές εκδόσεις και το «ναυάγιο» με ΟΔΔΗΧ 

Σύνθετες λύσεις προκειμένου να προσεγγίσουν/επιτύχουν τον άτυπο στόχο για το δείκτη MREL αναζητούν οι τράπεζες καθώς εδώ και μερικούς μήνες η αγορά εκδόσεων χρέους παραμένει πρακτικά κλειστή για τις τράπεζες του Ευρωνότου. 

Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, τις κυρώσεις που επέβαλε η Δύση στη Μόσχα και τη σφοδρή γεωπολιτική κρίση, με αιχμή τη ροή ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη, οι ανησυχίες για ύφεση έχουν εκτινάξει στα ύψη το ρίσκο και επομένως τις αποδόσεις που ζητούν οι επενδυτές για να δανείσουν τράπεζες Ιταλίας, Πορτογαλίας και Ελλάδας. Το πρόσφατο παράδειγμα αντικατάστασης Lower Tier II ομολογιών της Banco Popolare  Milano από senior preferred τίτλους με υψηλότερο κόστος, είναι ενδεικτικό της εκτίναξης του risk premium. 

Σε αυτό το σκηνικό Εθνική, Πειραιώς και Alpha, καλούνται να προχωρήσουν ως το τέλος του έτους, σε μικρές εκδόσεις senior preferred ή Tier II ομολογιών ( σ.σ. της τάξης των 400 με 500 εκατ. ευρώ), που προσμετρώνται στην ελάχιστη απαίτηση ιδίων κεφαλαίων και επιλέξιμων υποχρεώσεων (Minimum Requirement of Own Funds and Eligible Liabilities - MREL)  

Αυτή τουλάχιστον ήταν η τελευταία άτυπη καθοδήγηση από την Ευρωπαϊκή Αρχή Εξυγίανσης, προκειμένου να καταβληθεί προσπάθεια εκ μέρους των ελληνικών τραπεζών για προσέγγιση του άτυπου ενδιάμεσου στόχου της 1ης Ιανουαρίου 2023.

Θεωρητικά, οι τράπεζες θα μπορούσαν να μεταθέσουν τις εκδόσεις, τις οποίες προγραμμάτιζαν για φέτος, κατανέμοντάς τες στην τριετία 2023-25 καθώς η Ευρωπαϊκή Αρχή Εξυγίανσης δεν έχει θέσει δεσμευτικούς ενδιάμεσους σταθμούς, ως προς την επίτευξη ελάχιστων απαιτήσεων MREL την 1η Ιανουαρίου 2026.  Αφενός, όμως, το αθροιστικό ύψος των εκδόσεων, στις οποίες πρέπει να προχωρήσουν ως και το 2025 είναι υψηλό (περίπου 14 δισ. ευρώ), αφετέρου είναι εξίσου σημαντική η συνεχής παρουσία στην αγορά. 

Υπό το παραπάνω πρίσμα και προκειμένου να υποβοηθήσουν τις εκδόσεις, οι τράπεζες απευθύνθηκαν στον ΟΔΔΗΧ, εξετάζοντας το σενάριο παροχής εγγύησης επί των εκδόσεων, ώστε να πάρουν το χαμηλότερο ρίσκο Δημοσίου. Ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους εμφανίστηκε κατ’ αρχήν θετικός, διευκρίνισε, όμως, ότι η οποιαδήποτε συμμετοχή του θα πρέπει να γίνει υπό όρους αγοράς. 

Αυτό σήμαινε ότι αν οι εκδόσεις λάμβαναν κρατική εγγύηση θα έπρεπε να πληρωθεί μια «τσουχτερή» προμήθεια, η οποία ανέβαζε το συνολικό κόστος πάνω από τα επίπεδα του 7% και επομένως καθιστούσε το εγχείρημα ελάχιστο πιο φθηνό από μια ακριβή έκδοση στις αγορές. Το προσχέδιο της Eurostat «σκότωσε» και τις τελευταίες ελπίδες να βρεθεί μια ενδιάμεση λύση. 

Μετά το «ναυάγιο» της λύσης ΟΔΔΗΧ, οι τράπεζες επιστρέφουν σε σύνθετες λύσεις, που περιλαμβάνουν περισσότερες συνθετικές τιτλοποιήσεις και πιθανές εκδόσεις μικρών σε ύψος Μετατρέψιμων Ομολογιακών Δανείων, με χαρακτηριστικά που τα κατατάσσουν στην κατηγορία AT1. Εκδόσεις που θα μπορούν να καλυφθούν μερικώς από επιλεγμένους μετόχους ( το ΤΧΣ δεν επιτρέπεται εκ του νόμου να συμμετάσχει).  

Σημειώνεται ότι οι τράπεζες ξεκίνησαν τη χρονιά με τα επιχειρησιακά τους πλάνα να περιλαμβάνουν χαμηλά κόστη εκδόσεων ομολόγων. Ενδεικτικά, αναφέρεται πως για άντληση κεφαλαίων συνολικού ύψους 3,7 δισ. ευρώ συστημική τράπεζα έχει υπολογίσει μέσο κουπόνι περίπου 2,5% ( σ.σ. η χαμηλότερη έκδοση του 2021 είχε κουπόνι 3,8%) και συνολικό κόστος τετραετίας περίπου 80 εκατ. ευρώ.  Κατάσταση που ανατράπηκε μετά τη γεωπολιτική κρίση. 

Σαφώς μεγαλύτερη άνεση σε σχέση με τους ανταγωνιστές της διαθέτει η Eurobank καθώς προχώρησε στις αρχές του Καλοκαιριού σε έκδοση senior preferred bond, αντλώντας 500 εκατ. ευρώ, με το επιτόκιο να διαμορφώνεται στο 4,5%. Με την έκδοση, την κερδοφορία  και  τις συνθετικές τιτλοποιήσεις, που μειώνουν το σταθμισμένο σε κίνδυνο ενεργητικό η  τράπεζα εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει την άτυπη δέσμευση για δείκτη MREL τουλάχιστον 20,5% την 1η Ιανουαρίου 2023. 

Το συνολικό ύψος των εκδόσεων, στις οποίες πρέπει να προχωρήσουν ως το τέλος του 2025 οι Πειραιώς, Alpha, Eurobank και Εθνική αγγίζει τα 14 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε 9,7% του σταθμισμένου σε κίνδυνο ενεργητικού. Πρόκειται για το υψηλότερο νούμερο, μεταξύ των ευρωπαϊκών τραπεζών, εξαιτίας της μακράς αποχής από τέτοιες εκδόσεις, που προκάλεσε η πολυετής κρίση χρέους. 

Επιπρόσθετα, μικρές αποκλίσεις ως προς τον ενδιάμεσο στόχο της 1ης Ιανουαρίου 2022 σημειώθηκαν, κατά τη διάρκεια της περσινής χρονιάς, από κάποιες τράπεζες, καθιστώντας δυσχερέστερη την ολοσχερή αναβολή του φετινού προγράμματος. 

Η επίτευξη της ελάχιστης απαίτησης ιδίων κεφαλαίων και επιλέξιμων υποχρεώσεων δείκτη MREL ως την 1/1/2026 αποτελεί ένα κρίσιμο σκαλοπάτι στην προσπάθεια τραπεζικής ενοποίησης καθώς αποσκοπεί στη διασφάλιση της αξιοπιστίας του καθεστώτος εξυγίανσης. 

Διασφαλίζει, δηλαδή, ότι τα πιστωτικά ιδρύματα θα διαθέτουν επαρκή χρηματοοικονομικά μέσα επιλέξιμα για διαγραφή ή μετατροπή σε μετοχικό κεφάλαιο, ώστε να μπορούν να απορροφήσουν ζημίες χωρίς να θέσουν σε κίνδυνο τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ή να απαιτηθεί η διάσωσή τους με δημόσιους πόρους.

Ο δείκτης MREL, εκφραζόμενος ως ποσοστό του σταθμισμένου βάσει κινδύνου ενεργητικού, δεν περιλαμβάνει την απαίτηση Συνδυασμένου Αποθέµατος Ασφαλείας (Combined Buffer Requirement - CBR), η οποία ανέρχεται σε 3,25% .

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα Nextdeal, τεύχος 502