Από την ισλαμική επανάσταση του 1979 οπότε και άλλαξαν τα δεδομένα για μια έως τότε φιλοδυτική χώρα όπως το Ιράν, έχει "κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι". Η σκληρή θρησκευτική ηγεσία της χώρας επέβαλε αυστηρούς νόμους και κανόνες, στράφηκε εναντίον της Δύσης, περιόρισε δραστικά τα δικαιώματα των γυναικών και προκάλεσε καταπίεση σε ένα σημαντικό κομμάτι του ιρανικού λαού, οδηγώντας το ακόμη και να εγκαταλείψει τη χώρα και να αναζητήσει στιγμές ελευθερίας και αξιοπρέπειας αλλού. Χιλιάδες Ιρανοί ζουν εξάλλου σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπως στο Λονδίνο, στο γερμανόφωνο κόσμο, ενώ οι αντικαθεστωτικοί πραγματοποιούν διαρκώς εκδηλώσεις μνήμης και καμπάνιες ενημέρωσης για όσα συμβαίνουν στο Ιράν, τιμώντας τη μνήμη όλων όσοι έχασαν τη ζωή τους στη χώρα τους εξαιτίας της βιαιότητας των εκπροσώπων του θεοκρατικού καθεστώτος. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η σχετική έκθεση φωτογραφίας που έχει στηθεί έξω από το σταθμό Κάισερμουλεν στη γραμμή ένα του μετρό της Βιέννης, με τα πρόσωπα εκείνων που έχασαν τη ζωή τους τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες να βρίσκονται σε πρώτο πλάνο. Ποιος άραγε μπορεί να ξεχάσει περιπτώσεις, όπως εκείνη της Μαχσά Αμινί, η οποία το 2022 ξυλοκοπήθηκε άγρια από την αστυνομία ηθών και κατέληξε λίγο αργότερα, επειδή ήταν «ανάρμοστα» ντυμένη»; Τα αίτια λοιπόν της τωρινής εξέγερσης είναι βαθιά κοινωνικά και πολιτικά.     

Σήμερα το Ιράν αντιμετωπίζει ισχυρές αναταράξεις, αφού εδώ και δύο περίπου εβδομάδες, χιλιάδες πολίτες σε διαφορετικά σημεία της επικράτειας διαδηλώνουν στους δρόμους, ζητώντας αλλαγή πολιτικού παραδείγματος και ανατροπή των μουλάδων. Όπως συμβαίνει πάντα σε τέτοιες περιπτώσεις, οι συγκρούσεις αυξάνονται, η βία κλιμακώνεται και η κρατική καταστολή έρχεται να υπενθυμίσει στους εξεγερμένους ότι δεν θα αφήσουν εύκολα τα ηνία της εξουσίας και θα τιμωρήσουν παραδειγματικά όποιον τολμά να σηκώσει κεφάλι. Δυστυχώς, μέσα σ’ αυτό το κλίμα ο αριθμός των νεκρών, ακόμη και νέων παιδιών, αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο, ενώ υπάρχουν φόβοι για περαιτέρω απώλειες τα επόμενα εικοσιτετράωρα. Σε μία απέλπιδα προσπάθεια να διαχειριστεί μια ομολογουμένως σύνθετη και δύσκολη κρίση, το καθεστώς της Τεχεράνης "φωτογραφίζει" πράκτορες και βλέπει δάκτυλο των ΗΠΑ και του Ισραήλ πίσω από τους εξεγερμένους πολίτες και τους νέους που ζητούν το αυτονόητο, να μπορούν δηλαδή να ζουν σε ένα δημοκρατικό και φιλελεύθερο περιβάλλον, όπως και οι συνομήλικοι τους σε ολόκληρο το σύγχρονο κόσμο. Η σημερινή ηγεσία του Ιράν έκανε ένα στρατηγικό λάθος: δεν κατάφερε να προσαρμόσει τις πολιτικές της στα σύγχρονα κοινωνικά ρεύματα και να προχωρήσει μεθοδικά και σταδιακά στην υιοθέτηση κάποιων νέων μοντέλων που θα λειτουργούσαν και ως δικλείδες αποκλιμάκωσης της κοινωνικής οργής. Όπως ορίζουν και οι νόμοι της βιολογίας, η συνεξέλιξη και η προσαρμογή στο εξωτερικό περιβάλλον είναι απαραίτητη προϋπόθεση για κάθε ζωντανό οργανισμό, ώστε να επιβιώσει ακόμη και σε ιδιαίτερες συνθήκες. Και εδώ τίθεται το ερώτημα: πόσο θα αντέξει το σημερινό καθεστώς, με τόση συσσωρευμένη λαϊκή αγανάκτηση και με ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού να επιθυμεί το σπάσιμο των δεσμών της ισλαμικής επανάστασης; Από τη στιγμή δε που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει με αυστηρά αντίποινα, εφόσον συνεχιστεί το αιματοκύλισμα πολιτών που διαμαρτύρονται. Η κατάσταση που έχει δημιουργηθεί, προκαλεί συνέπειες, σε άλλα πεδία, όπως στην οικονομία, στη διεθνή εικόνα της χώρας, στη δημόσια διοίκηση. Σχολιάζοντας το σημερινό χάος στο Ιράν, πολιτικοί αναλυτές μιλούν για την αρχή του τέλους μιας αυταρχικής εξουσίας. Δεν είναι απόλυτα βέβαια το πότε θα συμβεί αυτό, αλλά αν λάβει κανείς υπόψη τα πραγματικά δεδομένα και τη δυναμική που αναπτύσσεται και εκτός συνόρων του Ιράν  από αντικαθεστωτικές φωνές, τότε μπορεί να εξάγει ένα πρώτο συμπέρασμα ότι η κλεψύδρα αδειάζει αργά αλλά σταθερά. Ιστορικά, όλες οι ανατροπές βίαιων καθεστώτων προκάλεσαν πόνο και βάφτηκαν με αίμα. Σε κάθε περίπτωση, οι πολίτες του Ιράν και κυρίως η νέα γενιά, αξίζουν να ζήσουν μέσα σε ένα νέο περιβάλλον σταθερότητας, ευκαιριών και ελευθερίας που τόσο έχουν στερηθεί εδώ και δεκαετίες.