Γράφει ο Παναγιώτης Γαλάνης, Δικηγόρος Περιβαλλοντικού - Πολεοδομικού Δικαίου και Δικαίου της Ενέργειας, Υπ. Δρ. Νομικής ΕΚΠΑ, [email protected]

Σύνηθες αίτημα των εντολέων στην καθημερινότητα είναι η σύσταση ενός σωματείου με περιβαλλοντικό σκοπό, γενικότερο ή ειδικότερο (για κάποιο στοιχείο του φυσικού περιβάλλοντος, π.χ. ενός συγκεκριμένου είδους υπό εξαφάνιση ή των υδάτων κλπ.).

Στόχος του παρόντος άρθρου είναι να εκθέσει κάποιες γενικές πληροφορίες αφενός για τον τρόπο σύστασης του σωματείου, αφετέρου για το έννομο συμφέρον που θα έχει αυτό για την δικαστική επιδίωξη των σκοπών του.

Γενικές διατάξεις του Αστικού Δικαίου για τα σωματεία

Σωματείο καλείται μία ένωση προσώπων αποτελούμενη από είκοσι (20) τουλάχιστον μέλη που επιδιώκει σκοπό μη κερδοσκοπικό και αποκτά προσωπικότητα όταν εγγραφεί σε ειδικό δημόσιο βιβλίο που τηρείται στο Πρωτοδικείο της έδρας του (ΑΚ 78).

Εκ του ορισμού αυτού συνάγεται, ότι τα τρία (3) βασικά συστατικά χαρακτηριστικά του σωματείου είναι:

1. Η ένωση προσώπων και δη φυσικών ή νομικών προσώπων
2. Ο μη κερδοσκοπικός σκοπός
3. Η νομική προσωπικότητα

Τα σχετικά με τη σύσταση του σωματείου ρυθμίζουν οι διατάξεις 78 έως 83 του Αστικού Κώδικα.

Απαραίτητη προϋπόθεση για να συσταθεί σωματείο είναι να υπογράψουν τη συστατική πράξη του και το καταστατικό του τουλάχιστον είκοσι (20) άτομα με πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα.

Στη συνέχεια, οι ιδρυτές ή διοίκηση του σωματείου υποβάλλουν αίτηση εγγραφής του σωματείου στο κατά τόπο αρμόδιο Ειρηνοδικείο (ΑΚ 79), το οποίο ελέγχει με τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας αν πληρούνται οι προβλεπόμενες στις ΑΚ 78-80 προϋποθέσεις για τη σύσταση του σωματείου.

Το Ειρηνοδικείο ελέγχει κυρίως αν:

• το καταστατικό περιέχει τα στοιχεία που προβλέπονται στην ΑΚ 80,
• ο σκοπός του σωματείου είναι σαφής, νόμιμος, συμβατός με τα χρηστά ήθη και μη κερδοσκοπικός,
• το δικαίωμα ιδρύσεως σωματείου ασκείται καταχρηστικά.

Σημειώνεται ότι έλεγχος σκοπιμότητας από το δικαστήριο απαγορεύεται, επειδή αντίκειται στη συνταγματικώς κατοχυρωμένη ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι (Σ 12, 1).

Το σωματείο αποκτά νομική προσωπικότητα από τη στιγμή που θα εγγραφεί στο ειδικό βιβλίο των σωματείων.

Διαβάστε περισσότερα στο dasarxeio.com