Tο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε ένα σχέδιο νόμου για τη μείωση κατά 40% των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα στο σύνολο της ΕΕ για τα καινούργια αυτοκίνητα έως το 2030, καθώς και την αύξηση του μεριδίου αγοράς ηλεκτρικών αυτοκινήτων και οχημάτων με χαμηλές εκπομπές.

Ειδικότερα, στο σχέδιο νόμου που εγκρίθηκε την Τετάρτη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε να τεθεί στο 40% ο στόχος για τη μείωση των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα στο σύνολο της ΕΕ για τα καινούργια αυτοκίνητα έως το 2030, υψηλότερα σε σύγκριση με τον στόχο του 30% που προτείνει η Επιτροπή - έτος αναφοράς 2021, με ενδιάμεσο στόχο 20% έως το 2025. Ο νόμος θέτει επίσης παρόμοιους στόχους για νέα φορτηγά.

Οι κατασκευαστές των οποίων ο μέσος όρος εκπομπών CO2 υπερβαίνει αυτούς τους στόχους, θα καταβάλουν πρόστιμο στον προϋπολογισμό της ΕΕ, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί για τη βελτίωση των ικανοτήτων των εργαζομένων που επηρεάζονται από τις αλλαγές στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας.

Οι αυτοκινητοβιομηχανίες θα πρέπει επίσης να εξασφαλίσουν ότι τα οχήματα με μηδενικές και χαμηλές εκπομπές («ZLEVs») - (ηλεκτρικά αυτοκίνητα ή οχήματα που εκπέμπουν λιγότερο από 50g CO2/km) έχουν μερίδιο αγοράς 35% από πωλήσεις καινούργιων αυτοκινήτων και φορτηγών έως το 2030 και 20% έως το 2025.

Οι κατασκευαστές θα πρέπει επίσης να εξασφαλίσουν ότι τα οχήματα με μηδενικές και χαμηλές εκπομπές (ηλεκτρικά ή αυτά που εκπέμπουν λιγότερο από 50g CO2 ανά χιλιόμετρο) θα έχουν μερίδιο αγοράς 40% επί των πωλήσεων νέων αυτοκινήτων και φορτηγών μέχρι το 2030 και 20% μέχρι το 2025.

Δοκιμή εκπομπών σε πραγματικές συνθήκες οδήγησης έως το 2023

Το Κοινοβούλιο καλεί την Επιτροπή της ΕΕ να υποβάλει εντός δύο ετών σχέδια για δοκιμή εκπομπών CO2 σε πραγματικές συνθήκες οδήγησης χρησιμοποιώντας μια φορητή συσκευή, όπως αυτή που χρησιμοποιήθηκε πρόσφατα για τα NOx. Μέχρι τότε, οι εκπομπές CO2 πρέπει να μετρούνται με βάση δεδομένα που προέρχονται από τους μετρητές κατανάλωσης καυσίμων των αυτοκινήτων. Η δοκιμή εκπομπών σε συνθήκες πραγματικής οδήγησης πρέπει να τεθεί σε λειτουργία από το 2023, τονίζει το ΕΚ.

Κοινωνικός αντίκτυπος της κατάργησης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα 

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναγνωρίζει ότι μια κοινωνικά αποδεκτή και δίκαιη μετάβαση με μηδενικές εκπομπές απαιτεί αλλαγές σε όλη την αλυσίδα της αυτοκινητοβιομηχανίας, με πιθανές αρνητικές κοινωνικές επιπτώσεις. Ως εκ τούτου, η ΕΕ πρέπει να προωθήσει την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την ανακατανομή των εργαζομένων στον τομέα, ιδίως σε περιφέρειες και δήμους που πλήττονται περισσότερο από τη μετάβαση. Οι ευρωβουλευτές κάνουν επίσης έκκληση για μια ευρωπαϊκή παραγωγή μπαταριών. 

Σήμανση και κύκλος ζωής των εκπομπών 

Μέχρι το τέλος του 2019, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να προτείνει νομοθεσία προκειμένου οι καταναλωτές να έχουν ακριβείς πληροφορίες που θα μπορούν να συγκρίνουν την κατανάλωση καυσίμων, το CO2 και τις εκπομπές ρύπων από νέα αυτοκίνητα. Από το 2025, οι αυτοκινητοβιομηχανίες θα πρέπει να αναφέρουν τον κύκλο ζωής των εκπομπών CO2 των νέων αυτοκινήτων που διατίθενται στην αγορά, χρησιμοποιώντας μια κοινή μεθοδολογία. 

Η εισηγήτρια Miriam Dalli (Σοσιαλιστές, Μάλτα) δήλωσε τα εξής: «Έχει μεγάλη σημασία η στήριξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την επίτευξη του στόχου του 40% στη μείωση των εκπομπών CO2 έως το 2030 και είμαι περήφανη για το αποτέλεσμα που επιτεύχθηκε. Εξίσου σημαντικός είναι και ο στόχος της μείωσης των εκπομπών στο 20% για το 2025.
Η πρόταση δεν περιορίζεται στη μείωση των βλαβερών εκπομπών και την προστασία του περιβάλλοντος. Πρόκειται για νομοθεσία που δίνει τα κατάλληλα κίνητρα στους κατασκευαστές, ενθαρρύνει τις επενδύσεις σε υποδομές, προστατεύει τους εργαζόμενους σε αυτή τη μεταβατική φάση».

Η έκθεση εγκρίθηκε με 389 ψήφους υπέρ, 239 κατά και 41 αποχές. Οι υπουργοί της ΕΕ στο Συμβούλιο θα υιοθετήσουν την κοινή τους θέση στις 9 Οκτωβρίου. Οι διαπραγματεύσεις με τους ευρωβουλευτές για συμφωνία σε πρώτη ανάγνωση θα ξεκινήσουν στις 10 Οκτωβρίου.

Οι μεταφορές αποτελούν το μοναδικό σημαντικό τομέα στην ΕΕ όπου οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου εξακολουθούν να αυξάνονται, σημειώνει το κείμενο. Προκειμένου να τηρηθούν οι δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν στο COP21 το 2015, πρέπει να επιταχυνθεί η μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα σε ολόκληρο τον τομέα των μεταφορών, ούτως ώστε οι εκπομπές να είναι μηδενικές το 2050.

Παράλληλα, ο παγκόσμιος τομέας της αυτοκινητοβιομηχανίας μεταβάλλεται ταχύτατα, ιδίως στους ηλεκτροκίνητους κινητήρες. Εάν οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές δεν δεσμευτούν εγκαίρως προκειμένου να πραγματοποιηθεί η αναγκαία αυτή ενεργειακή μετάβαση, κινδυνεύουν να χάσουν τον ηγετικό τους ρόλο, αναφέρει η έκθεση.