Μέτρα για τον πιο αποτελεσματικό έλεγχο των ασφαλιστικών εταιρειών που λειτουργούν με καθεστώς ελεύθερης παροχής υπηρεσιών (ΕΠΥ) στην ευρωπαϊκή ασφαλιστική αγορά εξετάζονται από τις ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές, στο πλαίσιο νέων κανονιστικών ρυθμίσεων που αναμένεται να συζητηθούν σε τέσσερα διαφορετικά «μέτωπα». Η δραστηριοποίηση των ασφαλιστικών επιχειρήσεων με το καθεστώς της Ελεύθερης Παροχής Υπηρεσιών (ΕΠΥ) δεν δημιουργεί έντονες ανησυχίες μόνο στην ελληνική αγορά, αλλά και στην ευρωπαϊκή.

Όπως είναι γνωστό, οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται με καθεστώς ΕΠΥ προέρχονται από διάφορες χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε μόνιμη και σταθερή βάση, με επιπλέον χαρακτηριστικό ότι κάποιες από αυτές φαίνεται να δραστηριοποιούνται ελάχιστα ή καθόλου στη χώρα της έδρας τους, πράγμα που σημαίνει ότι δεν είναι τόσο γνωστή η δραστηριότητά τους στον τοπικό επόπτη. Ειδικά η δραστηριοποίηση με το καθεστώς ΕΠΥ στον κλάδο της αστικής ευθύνης αυτοκινήτου κερδίζει συνεχώς έδαφος στη χώρα μας, φθάνοντας σήμερα το 11,29% αυτής με στοιχεία 30/9/2018.

Η Insurance Europe, ο φορέας των ασφαλιστικών επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, λαμβάνοντας υπόψη και τις ανησυχίες πολλών χωρών, δημιούργησε ομάδα εργασίας ad hoc με στόχο τη διαμόρφωση θέσης για το θέμα της ΕΠΥ της ευρωπαϊκής ασφαλιστικής αγοράς, προκειμένου να προωθηθεί όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Οι παρεμβάσεις της Insurance Europe αλλά και τα νέα κρούσματα αφερεγγυότητας από πλευράς εταιρειών ΕΠΥ, όπως ήταν η περίπτωση της ασφαλιστικής επιχείρησης Enterprise, έφεραν στην επιφάνεια το κενό εποπτείας των εταιρειών αυτών, με αποτέλεσμα η EIOPA τον Ιανουάριο του 2017 να εξετάσει τη λήψη μέτρων για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ εθνικών εποπτών και εν γένει τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ τους.

Όπως εκτιμάται από αρμόδιους παράγοντες, είναι πλέον ορατό ότι οι συζητήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο για το θέμα των ΕΠΥ όχι μόνο θα συνεχιστούν στο κοντινό μέλλον αλλά θα διερευνηθούν και θα εντατικοποιηθούν. Τούτο αποδίδεται στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν κάποιες αγορές αλλά και στη θέση της EIOPA για μία ευρωπαϊκή προσέγγιση του θέματος μέσω της ίδρυσης Εγγυητικών Ταμείων (Insurance Guarantee Schemes) σε όλες τις αγορές.

Αναλυτικότερα το θέμα των ΕΠΥ αναμένεται να εξετασθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο επ' ευκαιρία διαφόρων κανονιστικών ρυθμίσεων που βρίσκονται στο προσκήνιο των ευρωπαϊκών συζητήσεων του τελευταίου έτους και αφορούν τα εξής:

• Αναθεώρηση της οδηγίας του Solvency II το 2020: Ειδικότερα στο πλαίσιο της αναθεώρησης της οδηγίας για το Solvency II, η EIOPA καλείται να εκτιμήσει αν οι τρέχουσες εποπτικές αρμοδιότητες σε τοπικό και ευρωπαϊκό επίπεδο είναι επαρκείς για την αποτροπή αφερεγγυότητας των ασφαλιστικών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται διασυνοριακά είτε με καθεστώς ελεύθερης παροχής υπηρεσιών είτε με καθεστώς εγκατάστασης.
• Αναθεώρηση της οδηγίας των αυτοκινήτων: Όπως είναι γνωστό από το Μάιο του 2018 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε πρόταση αναθεώρησης της οδηγίας των αυτοκινήτων, στην οποία μεταξύ άλλων αγγίζει το θέμα της αφερεγγυότητας των ασφαλιστών που ασκούν τον κλάδο αυτοκινήτου. Η Insurance Europe, εκφράζοντας τη θέση της αγοράς, υποστήριξε από τότε τη γενική αρχή της πρότασης οδηγίας, σύμφωνα με την οποία στην περίπτωση αφερεγγυότητας ασφαλιστικής επιχείρησης που λειτουργεί με το καθεστώς ΕΠΥ, ο οργανισμός αποζημίωσης στο κράτος-μέλος υποδοχής θα πρέπει να μπορεί να ανακτά την αποζημίωση από τον αντίστοιχο οργανισμό αποζημίωσης του κράτους-μέλους καταγωγής. Επιπρόσθετα η Insurance Europe υποστηρίζει ότι η ρύθμιση αυτή δεν θα πρέπει να περιορίζεται στην περίπτωση που η ασφαλιστική επιχείρηση λειτουργεί υπό καθεστώς ΕΠΥ αλλά να επεκτείνεται και στην περίπτωση που μια ασφαλιστική επιχείρηση λειτουργεί υπό το καθεστώς εγκατάστασης.
• Αναθεώρηση του κανονισμού λειτουργίας των εποπτικών αρχών: Στην έκθεση της επιτροπής ECON του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την αναθεώρηση του κανονισμού λειτουργίας των ευρωπαϊκών εποπτικών αρχών (10 Ιανουαρίου 2019) περιλαμβάνονται προτάσεις με τις οποίες η ευρωπαϊκή ασφαλιστική αγορά συμφωνεί, αφού στοχεύουν στον καλύτερο συντονισμό μεταξύ των εποπτικών αρχών. Πιο συγκεκριμένα, προτείνεται η εποπτική αρχή του κράτους-μέλους καταγωγής να ενημερώνει την ΕΙΟPA και τις εποπτικές αρχές του κράτους υποδοχής όταν σκοπεύει να δώσει άδεια σε ασφαλιστή του οποίου τα επιχειρηματικά σχέδια περιλαμβάνουν δραστηριότητες υπό το καθεστώς Freedom of Services (FOS) ή εγκατάστασης (FOE).
• Διαβούλευση της EIOPA για τα Insurance Guarantee Schemes: Η διαβούλευση για το θέμα αυτό ολοκληρώθηκε το Δεκέμβριο και αναμένεται η γνώμη της EIOPA για το θέμα κατά το πρώτο εξάμηνο του 2019. Στη διαβούλευση αυτή η ευρωπαϊκή ασφαλιστική αγορά υποστήριξε ότι οι ρυθμίσεις για τη δημιουργία εγγυητικών ταμείων σε ευρωπαϊκό επίπεδο θεωρούνται πρόωρες, καθώς το SolvencyII εφαρμόζεται μόλις τρία χρόνια και απαιτείται μεγαλύτερο χρονικό διάστημα παρατήρησης για τη συλλογή συμπερασμάτων τα οποία μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές αλλαγές. Η Insurance Europe σημειώνει ότι, αντίθετα με αυτό που πιστεύει η EIOPA, η ασφαλιστική αγορά πιστεύει ότι προϋπόθεση για τη συζήτηση των εγγυητικών ταμείων είναι η αποτελεσματική και ακριβής εποπτεία των εταιρειών με καθεστώς εγκατάστασης και ΕΠΥ.