Νέα έκθεση των ΠΟΥ και CDC αποκάλυψε λίγο πριν από την εκπνοή του 2022 ότι η ιλαρά είναι μια επικείμενη απειλή παγκοσμίως, ενώ την ίδια στιγμή η κάλυψη του εμβολιασμού κατά της ιλαράς μειώνεται σταθερά από την αρχή της πανδημίας COVID-19.

Το 2021, ένα ρεκόρ σχεδόν 40 εκατομμυρίων παιδιών έχασε μια δόση εμβολίου ιλαράς. Συγκεκριμένα, 25 εκατομμύρια παιδιά έχασαν την πρώτη τους δόση και επιπλέον 14,7 εκατομμύρια παιδιά έχασαν τη δεύτερη δόση, σύμφωνα με μια κοινή δημοσίευση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC). Αυτή η μείωση αποτελεί σημαντική οπισθοδρόμηση στην παγκόσμια πρόοδο προς την επίτευξη και τη διατήρηση της εξάλειψης της ιλαράς και αφήνει εκατομμύρια παιδιά ευάλωτα στη μόλυνση. Μόνο για το 2021 υπολογίστηκαν 9 εκατομμύρια κρούσματα και 128.000 θάνατοι από ιλαρά παγκοσμίως. Είκοσι δύο χώρες παρουσίασαν μεγάλες και ενοχλητικές εστίες. Οι μειώσεις στην κάλυψη εμβολίων, η εξασθενημένη επιτήρηση της ιλαράς και οι συνεχείς διακοπές και καθυστερήσεις στις δραστηριότητες ανοσοποίησης λόγω του COVID-19, καθώς και οι επίμονες μεγάλες επιδημίες το 2022, σημαίνουν ότι η ιλαρά αποτελεί άμεση απειλή σε κάθε περιοχή του κόσμου.

«Το παράδοξο της πανδημίας είναι ότι, ενώ τα εμβόλια κατά του COVID-19 αναπτύχθηκαν σε χρόνο-ρεκόρ και στη μεγαλύτερη εκστρατεία εμβολιασμού στην Ιστορία, τα συνήθη προγράμματα εμβολιασμού διαταράχθηκαν σοβαρά και εκατομμύρια παιδιά έχασαν τους εμβολιασμούς που σώζουν ζωές κατά θανατηφόρων ασθενειών, όπως η ιλαρά», δήλωσε ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Δρ Tedros Adhanom Ghebreyesus, συμπληρώνοντας: «Η επαναφορά των προγραμμάτων ανοσοποίησης είναι απολύτως κρίσιμη. Πίσω από κάθε στατιστικό στοιχείο αυτής της έκθεσης βρίσκεται ένα παιδί που κινδυνεύει από μια ασθένεια που μπορεί να προληφθεί».

Η ΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΕΊΝΑΙ ΣΟΒΑΡΉ
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η ιλαρά είναι ένας από τους πιο μεταδοτικούς ανθρώπινους ιούς, αλλά μπορεί να προληφθεί σχεδόν πλήρως μέσω του εμβολιασμού. Απαιτείται κάλυψη 95% ή μεγαλύτερης 2 δόσεων εμβολίου κατά της ιλαράς για τη δημιουργία ανοσίας της αγέλης, προκειμένου να προστατευθούν οι κοινότητες και να επιτευχθεί και να διατηρηθεί η εξάλειψη της ιλαράς. Ο κόσμος είναι πολύ κάτω από αυτό, με μόνο το 81% των παιδιών να λαμβάνει την πρώτη του δόση εμβολίου που περιέχει ιλαρά και μόνο το 71% των παιδιών να λαμβάνει τη δεύτερη δόση του εμβολίου αυτού. Αυτά είναι τα χαμηλότερα παγκόσμια ποσοστά κάλυψης της πρώτης δόσης εμβολιασμού κατά της ιλαράς από το 2008, αν και η κάλυψη ποικίλλει ανά χώρα.

ΑΠΑΙΤΕΊΤΑΙ ΕΠΕΊΓΟΥΣΑ ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΔΡΆΣΗ
Η ιλαρά αποτελεί απειλή παντού, καθώς ο ιός μπορεί γρήγορα να εξαπλωθεί σε πολλές κοινότητες και πέρα από τα διεθνή σύνορα. Καμία περιοχή του ΠΟΥ δεν έχει επιτύχει και έχει διατηρήσει την εξάλειψη της ιλαράς. Από το 2016 δέκα χώρες που είχαν προηγουμένως εξαλείψει την ιλαρά παρουσίασαν εστίες και αποκατέστησαν τη μετάδοση.

Σύμφωνα με τη διευθύντρια του CDC, Dr Rochelle P. Walensky, «ο αριθμός-ρεκόρ των παιδιών που δεν εμβολιάστηκαν και είναι ευάλωτα στην ιλαρά δείχνει τη βαθιά ζημιά που υπέστησαν τα συστήματα ανοσοποίησης κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19. Τα κρούσματα ιλαράς απεικονίζουν αδυναμίες στα προγράμματα ανοσοποίησης, αλλά οι αξιωματούχοι δημόσιας υγείας μπορούν να χρησιμοποιήσουν την ανταπόκριση στην επιδημία για να εντοπίσουν κοινότητες σε κίνδυνο, να κατανοήσουν τα αίτια του υποεμβολιασμού και να βοηθήσουν στην παροχή τοπικών προσαρμοσμένων λύσεων για να διασφαλίσουν ότι οι εμβολιασμοί είναι διαθέσιμοι σε όλους».

Το 2021, σχεδόν 61 εκατομμύρια δόσεις εμβολίου ιλαράς αναβλήθηκαν ή χάθηκαν λόγω καθυστερήσεων που σχετίζονται με τον COVID-19 στις εκστρατείες ανοσοποίησης σε 18 χώρες. Οι καθυστερήσεις αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης εστιών ιλαράς, επομένως είναι τώρα η ώρα για τους υπευθύνους δημόσιας υγείας να επιταχύνουν τις προσπάθειες εμβολιασμού και να ενισχύσουν την επιτήρηση. Το CDC και ο ΠΟΥ προτρέπουν τη συντονισμένη και συνεργατική δράση από όλους τους εταίρους σε παγκόσμιο, περιφερειακό, εθνικό και  τοπικό επίπεδο για να δοθεί προτεραιότητα στις προσπάθειες για εύρεση και ανοσοποίηση όλων των απροστάτευτων παιδιών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που χάθηκαν τα τελευταία δύο χρόνια.

Τα κρούσματα ιλαράς δείχνουν αδυναμίες στα προγράμματα εμβολιασμού και σε άλλες βασικές υπηρεσίες υγείας. Για να μετριαστεί ο κίνδυνος επιδημιών, οι χώρες και οι παγκόσμιοι ενδιαφερόμενοι πρέπει να επενδύσουν σε ισχυρά συστήματα επιτήρησης. Στο πλαίσιο της παγκόσμιας στρατηγικής ανοσοποίησης του Immunization Agenda 2030, οι παγκόσμιοι εταίροι εμβολιασμού παραμένουν δεσμευμένοι να υποστηρίζουν επενδύσεις για την ενίσχυση της επιτήρησης ως μέσο για την ταχεία ανίχνευση εστιών, την επείγουσα ανταπόκριση και την ανοσοποίηση όλων των παιδιών που δεν είναι ακόμη προστατευμένα από ασθένειες που μπορούν να προληφθούν με εμβόλιο.

Δείτε το άρθρο όπως δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Health - Τεύχος 12