Τα συνδικάτα δίπλα στα θύματα έμφυλης βίας και παρενόχλησης με ειδικές δράσεις ενίσχυσης της παρέμβασης των σωματείων και το «βιαιόμετρο» ως πρόσθετο εργαλείο υποστήριξης

Η ΓΣΕΕ στέκεται δίπλα στα θύματα έμφυλης βίας με το σύνολο των Οργανώσεων μελών της δύναμής της σε όλη την επικράτεια. Συμμετέχουμε ενεργά στο συλλογικό κοινωνικό αγώνα κατά της έμφυλης βίας και της συγκάλυψης των εγκλημάτων που συνθέτουν τη μαύρη της εικόνα:  ενδοοικογενειακή βία,  βιασμός,  σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία, σεξουαλική κακοποίηση, trafficking, ρατσιστικές επιθέσεις λόγω ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου.

Σε όλα αυτά, τα συνδικάτα εντάσσουμε και την οικονομική βία, η οποία δυστυχώς  στην Ελλάδα εμπεδώθηκε από τα μνημονιακά μέτρα και δυστυχώς συνεχίζει να τροφοδοτείται από την κρίση του κόστους ζωής, την απορρύθμιση της προστατευτικής εργατικής νομοθεσίας, την εργοδοτική αυθαιρεσία με την απειλή της αβεβαιότητας και της ανεργίας που εμπεδώνουν τα στερεότυπα του κοινωνικού ρόλου των φύλων. Η οικονομική βία αποτελεί τροχοπέδη στον αγώνα της ισότητας για αξιοπρεπείς θέσεις εργασίας και ανατροφοδοτεί τα ήδη υψηλά ποσοστά όλων των μορφών βίας κατά των γυναικών.

Η υποστήριξη και η προστασία των θυµάτων βίας και παρενόχλησης στην εργασία, αλλά και η πρόληψη µέσω της συλλογικής δράσης, αποτελούν σταθερή προτεραιότητα για την οποία εργαζόµαστε και αγωνιζόµαστε:

√ αναδείξαμε τις έμφυλες συνέπειες των αντεργατικών μέτρων για την απορρύθμιση της προστασίας του χρόνου εργασίας και της ετήσιας άδειας των εργαζομένων στο πρόσφατο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας (Ν. 5239/2025) και ζητήσαμε να προωθηθεί ειδική ρύθμιση για τη δυνατότητα εξ αποστάσεως συμμετοχής κατά την εξέταση των καταγγελιών εργαζομένων που εργάζονται ή κατοικούν σε περιοχές που δεν αποτελούν έδρα Υπηρεσιών Επιθεώρησης Εργασίας.  Το αίτημά μας αυτό απηχεί πληθώρα καταγγελιών εργαζομένων κυρίως νησιωτικών, αλλά και ηπειρωτικών περιοχών που καλούνται να επιβαρυνθούν και οικονομικά για την αντιμετώπιση των εργοδοτικών τακτικών για την καθυστέρηση της εξέτασης των καταγγελιών τους, οι οποίες όταν ενέχουν πράξεις παρενόχλησης και βίας είναι ιδιαίτερα δυσχερείς για τα θύματα. Παρά την καίρια πρακτική και κυρίως κοινωνική σημασία του, το αίτημα αυτό αγνοήθηκε, αλλά για εμάς παραμένει προτεραιότητα.

√ απευθύναμε κοινή επιστολή στις Υπουργούς Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και  Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, με την οποία διατυπώνουμε έντονη ανησυχία για την πολιτική υποβάθμιση του χαρτοφυλακίου της ισότητας και τη σύγχυση αρμοδιοτήτων ως προς την ευθύνη της πολιτικής ισότητας στην εργασία. Η Συνομοσπονδία τονίζει τον κεντρικό ρόλο των συνδικάτων στη γνώση και στην αποτύπωση της επικρατούσας κατάστασης στο σύνολο της επικράτειας και ζητά την άρση του αποκλεισμού της από το Εθνικό Συμβούλιο Ισότητας Φύλων, παράλληλα με την άμεση επαναλειτουργία των οργάνων θεσμικού κοινωνικού διαλόγου για την ισότητα φύλου στην εργασία και την κοινωνική λογοδοσία της αποτελεσματικότητας των ελέγχων της Επιθεώρησης Εργασίας ως προς τις παράνομες διακρίσεις, την παρενόχληση και τη βία στην εργασία, τα οποία επί πολλά χρόνια παραμένουν ανενεργά.

Φέτος, για την ενδυνάμωση των εργαζομένων τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο και την κατάλληλη ενίσχυση των εργατικών σωματείων στις παρεμβάσεις τους υπέρ των θυμάτων, η ΓΣΕΕ και η Γραμματεία Ισότητας, Ατομικών και Κοινωνικών Δικαιωμάτων της Συνομοσπονδίας:

√ συνεχίζουμε, ύστερα από τη δημοσίευση το 2024 της κοινής Έκθεσης με το Friedrich Ebert Stiftung για τη Βία και την Παρενόχληση στην εργασία,  τις δράσεις ειδικής ενημέρωσης και έμπρακτης ενδυνάμωσης των συνδικαλιστικών εκπροσώπων ως προς το δικαίωμα και την υποχρέωση των εργατικών σωματείων να προχωράμε  σε καταγγελίες στις αρµόδιες Αρχές, παρεμβαίνοντας υπέρ ή στο όνοµα του θύµατος βίας και παρενόχλησης στην εργασία. Σκοπός είναι η επαγρύπνηση των εργατικών σωματείων ήδη από την κατάθεση των καταγγελιών των θυμάτων βίας και παρενόχλησης να εξετάζονται μαζί με τις άρρηκτα συνδεδεμένες εργασιακές παραβιάσεις, να παρίστανται ταυτόχρονα Επιθεωρητές Εργασιακών Σχέσεων και Υγείας και Ασφάλειας, να μην παρεμποδίζονται τα θύματα από τακτικισμούς ως προς την αντιστροφή του βάρους απόδειξης και χορήγησης αναβολών, όπως και από ενέργειες θρασύδειλων θυτών, όπως µηνύσεις και αγωγές αποζηµιώσεων για συκοφαντική δυσφήµιση

√ δίνουμε στη δημοσιότητα το «Βιαιόμετρο» (Violentometer), ένα δυναμικό εργαλείο που σχεδιάστηκε συμμετοχικά από τη Συνομοσπονδία Ευρωπαϊκών Συνδικάτων (ETUC), για να βοηθά στον έγκαιρο εντοπισμό και την κατάλληλη αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης λόγω φύλου στον χώρο εργασίας. Με την αυτονόητη εξήγηση ότι βία είναι μία και δεν χρειάζεται μέτρηση, ωστόσο οι συμπεριφορές ή/και οι ενδείξεις βίας που περιέχονται στην αποτύπωση αυτή διευκολύνουν την κατανόηση της κλιμάκωσης, όχι απαραίτητα σε απόλυτη συνέχεια, από τις ουδέτερες απευθύνσεις, οι οποίες μπορούν να συνυπάρχουν ή να ακολουθούνται από προκαταλήψεις ή φαινομενικά ήσσονος σημασίας συμπεριφορές που, αν αφεθούν χωρίς αντίδραση και έλεγχο, μπορούν να εξελιχθούν σε σοβαρές μορφές παραβιάσεων, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής επίθεσης. Το εργαλείο αυτό θα συμβάλει στην έγκαιρη, ευκταία, αναγνώριση και αντιμετώπιση παρενοχλητικών ή βίαιων συμπεριφορών/πράξεων στο εργασιακό περιβάλλον (φυσικό και ψηφιακό) και θα ενισχύσει τον δίαυλο επικοινωνίας των θυμάτων με τα εργατικά σωματεία για την αποτελεσματική προστασία τους και την κατάλληλη τιμωρία των δραστών.

Η  Γραμματεία Ισότητας, Ατομικών και Κοινωνικών Δικαιωμάτων της ΓΣΕΕ υπενθυμίζει:

Για τη συμβολή στην καλύτερη παρακολούθηση της εξέλιξης των υποθέσεων παράνομων διακρίσεων, βίας και παρενόχλησης, τα Εργατικά Κέντρα, οι Ομοσπονδίες και τα πρωτοβάθμια σωματεία μπορούν να ενημερώνουν τη ΓΣΕΕ στο [email protected] τόσο για την πορεία εφαρμογής της νέας νομοθεσίας, όσο και για την υποβολή σχετικών καταγγελιών στην Επιθεώρηση Εργασίας και τον Συνήγορο του Πολίτη.

Η ΓΣΕΕ έχει στη διάθεση των συνδικάτων και των εργαζομένων σε όλη την επικράτεια για κάθε ζήτημα πληροφόρησης, στήριξης και συλλογικής δράσης και στα θέματα παράνομων διακρίσεων, βίας και παρενόχλησης στην εργασία:

• το Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων της ΓΣΕΕ - ΚΕΠΕΑ/ ΓΣΕΕ www.kepea.gr
• το Δίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής Εργαζομένων και Ανέργων του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ  https://www.inegsee.gr/diktio-ipiresion-pliroforisis-simvouleftikis-ergazomenon-anergon/
• επίσης σε περίπτωση που περιέλθουν σε γνώση των συνδικαλιστικών οργανώσεων περιστατικά ρατσιστικής βίας σε βάρος εργαζομένων (με το εύρος της έννοιας που ορίζεται από το νόμο) μπορούν, παράλληλα με τις λοιπές μας ενέργειες, να επικοινωνήσουν για την καταγραφή τους με το Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας, που συντονίζεται από την Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και  το Γραφείο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα https://rvrn.org/el/  και [email protected]