Η παραποίηση των χιλιομέτρων που έχουν διανύσει τα μεταχειρισμένα αυτοκίνητα αποτελεί σοβαρό πρόβλημα για την ασφαλιστική αγορά στην Ελλάδα, επηρεάζοντας άμεσα την αξιοπιστία των ασφαλιστικών συμβάσεων και τις αποζημιώσεις.

Το «γύρισμα» χιλιομέτρων δεν είναι απλώς ζήτημα καταναλωτικής προστασίας, αλλά κάτι πολύ περισσότερο. Διαστρεβλώνει κρίσιμες παραμέτρους ανάληψης κινδύνου, επηρεάζει την αποτίμηση της φθοράς, αυξάνει την πιθανότητα μηχανικών βλαβών και οδηγεί σε εσφαλμένη τιμολόγηση. Μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τεκμηριώνει ότι έως και το 40% των μεταχειρισμένων που διακινούνται διασυνοριακά στην Ε.Ε. εμφανίζουν παραποίηση, με το ετήσιο οικονομικό κόστος για την Ένωση να εκτιμάται στα 8,77 δισ. ευρώ.

Το ρυθμιστικό πλαίσιο και η ρεαλιστική εικόνα της απάτης

Η Οδηγία 2014/45/ΕΕ προβλέπει ρητά ότι η παραποίηση του χιλιομετρητή πρέπει να τιμωρείται και επιβάλλει την καταγραφή της ένδειξης στο Δελτίο Τεχνικού Ελέγχου (ΚΤΕΟ), δημιουργώντας ένα σημαντικό αρχείο ιστορικότητας και φυσικά ελέγχου. Παρ’ όλα αυτά, η εναρμόνιση και η επιβολή κυρώσεων δεν είναι ομοιόμορφες σε όλη την Ε.Ε., γεγονός που αφήνει περιθώρια για κατάχρηση, ιδιαίτερα στις διασυνοριακές συναλλαγές.

Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι, σε περιπτώσεις εξακριβωμένης απάτης, η «αφαίρεση» διανυθέντων χιλιομέτρων είναι μεγάλη: σύμφωνα με τα στοιχεία του Car-Pass, το μέσο γύρισμα χιλιομέτρων αγγίζει σχεδόν τα 100.000 χλμ. ανά όχημα. Για τους ασφαλιστές, αυτό μεταφράζεται σε σημαντική διαφοροποίηση πραγματικής φθοράς έναντι δηλωμένης, με συνέπειες τόσο στην τιμολόγηση όσο και στη διαχείριση ζημιών.

Ελληνική πραγματικότητα: τι μπορούμε ήδη να κάνουμε

Στην Ελλάδα, οι ιδιοκτήτες μπορούν να δουν ηλεκτρονικά το ιστορικό ΚΤΕΟ του οχήματος όπου εμφανίζονται και παλαιότερες ενδείξεις χιλιομέτρων. Επιπλέον με συναίνεση του πελάτη, ο ασφαλιστής μπορεί να ζητήσει το σχετικό απόσπασμα κατά την ασφάλιση ή την ανανέωση, και να το χρησιμοποιήσει ως έμμεση επαλήθευση της πραγματικής χρήσης, ιδίως σε εισαγόμενα. Η πρακτική αυτή, σε συνδυασμό με δηλώσεις service και τιμολόγια συντήρησης, περιορίζει σημαντικά την πιθανότητα απάτης.

Τεχνολογία στην πράξη: telematics και «ψηφιακά ίχνη»

Η διασύνδεση με τηλεματική & λύσεις σύμφωνα με τη χρήση του οχήματος, επιτρέπει την απευθείας αποστολή των δεδομένων σε ότι αφορά τα χιλιόμετρα του οχήματος από τον εγκέφαλο του. Στις αγορές όπου εφαρμόζεται συστηματικά η συλλογή δεδομένων, το «ψηφιακό αποτύπωμα» (ΚΤΕΟ, συνεργείο, διαγνωστικοί έλεγχοι, connected-car) δημιουργεί αδιάλειπτη αλυσίδα εμπιστοσύνης. Χαρακτηριστικά, το Car-Pass αναφέρει ότι σχεδόν το 20% των καταχωρίσεων του 2024 προήλθε από συνδεδεμένα οχήματα.

Τι αλλάζει στο ορίζοντα της Ε.Ε.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει επικαιροποίηση του πλαισίου για τεχνικούς ελέγχους και ψηφιακά έγγραφα οχημάτων, με στόχο, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση της διασυνοριακής ανταλλαγής δεδομένων χιλιομέτρων. Για την ασφαλιστική αγορά αυτό σημαίνει προοπτική αξιόπιστων, διαλειτουργικών πηγών δεδομένων που μειώνουν το ρίσκο σε εισαγόμενα μεταχειρισμένα.

Τι να κάνετε εσείς ως ασφαλιστές

Ενσωματώστε στη διαδικασία αποδοχής κινδύνου έναν πρακτικό έλεγχο «Γνώρισε το όχημα»: ζητήστε γραπτή συναίνεση για ανάκτηση του ιστορικού ΚΤΕΟ από τον πελάτη και συγκρίνετέ το με τις δηλωμένες ενδείξεις χιλιομέτρων και τα παραστατικά συντήρησης. Θέστε κανόνες εντοπισμού ασυνέπειας στα προγράμματα που τιμολογούν με βάση τη χρήση (π.χ. διαφορά μεταξύ χιλιομέτρων που καταγράφει το σύστημα του αυτοκινήτου και των ενδείξεων χιλιομετρητή/ΚΤΕΟ). Στη διαχείριση ζημιών, αξιοποιήστε το ιστορικό χιλιομέτρων ως δείκτη πραγματικής φθοράς και συντήρησης και ως τεχνική τεκμηρίωση για την αιτιολόγηση της σοβαρότητας μιας ζημίας.

Τι κρατάμε και πώς προχωράμε

Συμπερασματικά, τα γυρισμένα χιλιόμετρα παραμένουν ένας μεγάλος πονοκέφαλος για την ασφαλιστική αγορά στην Ελλάδα, που απαιτεί συντονισμένη προσπάθεια ανάμεσα σε θεσμικούς φορείς, τεχνικούς, και ασφαλιστές. Ενημερωμένη και προσεκτική προσέγγιση, με τη σωστή χρήση τεχνολογιών και νομικών εργαλείων, είναι ο μόνος δρόμος για να περιοριστεί στο ελάχιστο αυτή η επιζήμια πρακτική που επηρεάζει την ποιότητα και την ασφάλεια των ασφαλιστικών προϊόντων.