Δημοσιεύουμε εγκύκλιο της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος αναφορικά με το καθεστώς απασχόλησης εκπαιδευόμενου ασφαλιστικού διαμεσολαβητή. Η Εγκύκλιος έχει ως εξής:

Ως γνωστόν, με την υπ’ αριθμ. 5492/2011 πράξη του Διοικητή της ΤτΕ καταργήθηκε ο θεσμός του δόκιμου ασφαλιστικού συμβούλου, σε αντικατάσταση δε αυτού θεσπίστηκε το λεγόμενο στάδιο πρακτικής άσκησης του ενδιαφερόμενου να δραστηριοποιηθεί στο μέλλον με την ιδιότητα του ασφαλιστικού διαμεσολαβτή (άρθρο 12).

Σύμφωνα με την απόφαση της ΤτΕ και όπως μετέπειτα διευκρινίστηκε με το υπ’ αριθμ. πρωτ. 1844/1.12.2011 έγγραφο της αρχής (βλ. σχετ. Εγκύκλιο Ε.Α.Ε.Ε. 20673/1.12.2011) το εισηγούμενο νέο καθεστώς διαφοροποιείται από το καθεστώς του δοκίμου, καθώς ο ασκούμενος διαμεσολαβητής:

• (α) δεν εγγράφεται στο μητρώο των Επιμελητηρίων και
• (β) απασχολείται υποχρεωτικά από ασφαλιστική εταιρεία (και όχι από ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές) με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου, διάρκειας έως 6 μηνών.

Αναμφίβολα οι αλλαγές αυτές σηματοδοτούν ένα εντελώς διαφορετικό πλαίσιο λειτουργίας των εκπαιδευόμενων διαμεσολαβητών, συγκρινόμενο με το καθεστώς του δοκίμου.

Στα νέα δεδομένα καλούνται σήμερα να προσαρμοστούν οι εταιρείες με αρκετές δυσκολίες, οι οποίες, μεταξύ άλλων, επικεντρώνονται στον τρόπο χειρισμού των σχέσεων εξαρτημένης εργασίας που επιβάλλει η απόφαση της ΤτΕ, οι ασκούμενοι διαμεσολαβητές εμπίπτουν αυτομάτως στις διατάξεις της κλαδικής ΣΣΕ των εργαζομένων σε ασφαλιστικές επιχειρήσεις και στο προβλεπόμενο από αυτήν μισθολογικό καθεστώς (άρθρο1-Πεδίο εφαρμογής).

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω καθώς και την ανάγκη για συγκράτηση του κόστους, μισθολογικού και μη, που συνεπάγεται για τις εργοδότριες ασφαλιστικές  εταιρείες το νέο καθεστώς, η νομική υπηρεσία της Ε.Α.Ε.Ε. προχώρησε σε επιγραμματική καταγραφή:

• (α) των εναλλακτικών μορφών απασχόληση εκπαιδευόμενου διαμεσολαβητή και
• (β) επισημάνσεων σε σχέση με τις αλλαγές στην εργατική νομοθεσία περί καταγγελίας συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου.

Η ανάλυση που περιέχεται στο συνημμένο σημείωμα δεν φιλοδοξεί προφανώς να επιλύσει το σύνολο των προβλημάτων που ανακύπτουν στην πράξη αλλά κυρίως να αποτελέσει ένα χρήσιμο βοήθημα για τις εταιρείες για την περαιτέρω διερεύνηση των σχετικών ζητημάτων.

Είναι ευνόητο ότι η αντιμετώπιση των σχέσεων εργασίας με τους εκπαιδευόμενους εναπόκειται αποκλειστικά στην πολιτική της κάθε εταιρείας, η οποία διαμορφώνεται με τη συνδρομή των υπηρεσιακών της στελεχών και με βάση τον τρόπο γενικά οργάνωσης των δικτύων της και τις εκάστοτε εταιρικές συνθήκες λειτουργίας.

Με εκτίμηση,

Μαργαρίτα Αντωνάκη                   Εύα Βαρουχάκη                                                  
Γενική Διευθύντρια                          Επικεφαλής Νομικής υπηρεσίας και Διεθνών Σχέσεων

ΣΗΜΕΙΩΜΑ
«ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΗ»

Σε σχέση με το καθεστώς απασχόλησης του εκπαιδευόμενου διαμεσολαβητή όπως προβλέφθηκε από την πρόσφατη πράξη της ΤτΕ περί εκπαίδευσης διαμεσολαβητών (σε αντικατάσταση του δοκίμου ασφαλιστικού συμβούλου), παρατίθενται οι ακόλουθες επισημάνσεις:

Η παρακάτω ανάλυση παρέχεται με το δεδομένο ότι οι εκπαιδευόμενοι διαμεσολαβητές υποχρεωτικά πλέον απασχολούνται από ασφαλιστικές εταιρείες με σχέση εξαρτημένης εργασίας αποκλειστικής διάρκειας 6 μηνών. Με βάση  τη σχέση αυτή εμπίπτουν αυτομάτως στις διατάξεις της κλαδική ΣΣΕ των εργαζομένων στις ασφαλιστικές επιχειρήσεις και στο προβλεπόμενο από αυτήν μισθολογικό πλαίσιο (άρθρο  1 ΣΣΕ-Πεδίο Εφαρμογής).

Α. ΜΟΡΦΕΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΗ
Ως εναλλακτικές μορφές απασχόλησης εκπαιδευόμενου διαμεσολαβητή με κριτήριο τη συγκράτηση του μισθολογικού κόστους που συνεπάγεται για τις εργοδότριες ασφαλιστικές εταιρείες αναφέρονται οι εξής:

• Σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου νέων ηλικίας 18-25 ετών για την απόκτηση επαγγελματικής εμπειρίας

Με το άρθρο 43 του ν. 3986/2011 εισήχθη ο θεσμός των συμβάσεων απόκτησης επαγγελματικής εμπειρίας για νέους ηλικίας από 18-25 ετών. Για την περαιτέρω εξειδίκευση των σχετικών διατάξεων το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης εξέδωσε την υπ’ αριθμ. 24176/730/28.12.2011 Εγκύκλιο «Εφαρμογή Διατάξεων του άρθρου 43 του ν. 2986/2011 περί συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου νέων ηλικίας 18-25 ετών για την απόκτηση επαγγελματικής εμπειρίας «βλ. σχετ. Εγκύκλιο Ε.Α.Ε.Ε. υπ’ αριθμ. 20714/3.1.2012).

Βασικά χαρακτηριστικά ή και πλεονεκτήματα των εν λόγω συμβάσεων είναι τα εξής:

• Η διάρκειά τους δεν μπορεί να υπερβαίνει τους 24 μήνες στον ίδιο ή άλλο εργοδότη. Μπορεί όμως η σύμβαση να είναι μικρότερης διάρκειας χωρίς χρονικούς περιορισμούς (θεωρητικά ακόμη και για έναν μήνα)
• Μπορεί επίσης να συμφωνείται απασχόληση με πλήρες ημερήσιο ωράριο αλλά για λιγότερες μέρες
• Ο απασχολούμενος μπορεί να απασχολείται πλήρως ή μερικώς στην επιχείρηση
• Η απασχόληση νέου με το καθεστώς της συγκεκριμένης σύμβασης επιτρέπει την καταβολή:

Από την άλλη πλευρά πρόκειται για τύπους σχέσεων εργασίας που υπόκεινται σε ανελαστικούς περιορισμούς όπως για παράδειγμα:

• Αφορούν αυστηρά νέους ηλικίας 18-25 ετών
• Συνεπάγονται την τήρηση από τον εργοδότη ορισμένων τυπικοτήτων (πχ γνωστοποίηση αμελλητί της σύμβασης στον ΟΑΕΔ και ΣΕΠΕ και συμπλήρωση ειδικού εντύπου), ενώ στην πράξη ελέγχονται στενά από το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας)
• Η σύννομη σύναψή τους προϋποθέτει ότι ο εργοδότης δεν έχει προβεί κατά τους τελευταίους τρεις (3) μήνες πριν από τη σύναψή τους σε μείωση του προσωπικού του αλλά και ότι δε θα προβεί σε απολύσεις ενόσω οι συμβάσεις αυτές είναι σε ισχύ. Στο προσωπικό το οποίο ο εργοδότης υποχρεούται να διατηρήσει σταθερό δεν περιλαμβάνονται:

α. Οι αποχωρούντες οικειοθελώς εργαζόμενοι
β. Οι εργαζόμενοι με συμβάσεις ορισμένου χρόνου των οποίων η διάρκεια έληξε ή με συμβάσεις δανεισμού κατά τη λήξη τους
γ. Οι συμβάσεις που καταγγέλθηκαν εξαιτίας κατάργησης υφιστάμενης θέσης εργασίας ή αντικειμένου αξίας
δ. Οι συμβάσεις που λύονται λόγω υπαιτιότητας του εργαζομένου ή λόγω συνταξιοδότησης

• Σε περίπτωση που δεν ικανοποιείται η απαίτηση για διατήρηση των θέσεων εργασίας κατά τη διάρκεια ισχύος των συμβάσεων, ο εργοδότης δεν μπορεί να συνάψει συμβάσεις βάσει του άρθρου 43 του ν. 3986/2011 ή αν έχουν καταρτιστεί τέτοιες συμβάσεις, μετατρέπονται αυτομάτως από την ημέρα σύναψή τους σε συμβάσεις ορισμένου χρόνου με πλήρεις αποδοχές και ο εργοδότης υπερήμερος.

• Καθεστώς μερικής απασχόλησης

Σύμβαση μερικής απασχόλησης υπάρχει όταν συμφωνείται (για ορισμένο ή αόριστο χρόνο) είτε απασχόληση του εργαζομένου καθημερινά αλλά με λιγότερες ώρες απασχόλησης είτε απασχόληση με λιγότερες ημέρες την εβδομάδα, ή κατά λιγότερες εβδομάδες το μήνα ή κατά λιγότερους μήνες το έτος (εκ περιτροπής εργασίας ως μορφή μερικής απασχόλησης) (38 ν. 1892/1990).

Επί μερικής απασχόλησης οι αποδοχές του εργαζόμενου δεν μπορεί να είναι κατώτερες από αυτές που προβλέπονται για έναν (συγκρίσιμο) εργαζόμενο με πλήρη απασχόληση, αναγόμενες στις ώρες εργασίας της μερικής απασχόλησης. Όταν στην επιχείρηση δεν υπάρχει συγκρίσιμος εργαζόμενος, η σύγκριση γίνεται με αναφορά στη συλλογική ρύθμιση στην οποία θα υπαγόταν ο εργαζόμενος εάν είχε προσληφθεί με πλήρη απασχόληση.

Δεδομένου ότι δεν εντοπίζεται κώλυμα από τις σχετικές διατάξεις της πράξης τη ΤτΕ για τη χρήση του συγκριμένου τύπου απασχόλησης, ο θεσμός της μερικής απασχόλησης αποτελεί ένα πρόσφορο όχημα απασχόλησης εκπαιδευόμενος ηλικίας άνω των 25 ετών. Επιπλέον, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε συνδυασμό με τις συμβάσεις απόκτησης επαγγελματικής εμπειρίας για τους απασχολούμενους ηλικίας από 18 έως 25 ετών.

Σημειώνεται εξάλλου η δυνατότητα χρησιμοποίησης των προγραμμάτων του Ο.Α.Ε.Δ. σε περίπτωση προσλήψεων.

Β. ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

• Σε περίπτωση σύναψης σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου κατ’ εφαρμογήν της ισχύουσας νομοθεσίας (ν. 2112/1920, όπως τροποποιήθηκε με τις παρ. 2 και 3 του άρθρου 74 του ν. 3863/2010 και τις παρ. 5α και 5β του άρθρου 17 του ν. 3899/2010), η απασχόληση με σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου λογίζεται ως απασχόληση δοκιμαστικής περιόδου για τους πρώτους 12 μήνες από την ημέρα ισχύος της και μπορεί να καταγγελθεί για το διάστημα αυτό χωρίς προειδοποίηση και χωρίς αποζημίωση απόλυσης, εκτός κι αν άλλο συμφωνήσουν τα μέρη.

Επισημαίνεται ότι στην προκειμένη περίπτωση είναι αμφίβολο εάν θα εγίνοντο αποδεκτές από την ΤτΕ συμβάσεις εργασίας αορίστου χρόνου για την απασχόληση εκπαιδευόμενων διαμεσολαβητών, λαμβάνοντας υπόψη ότι η σχετική πράξη της ΤτΕ κάνει λόγο ρητά για σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αποκλειστικής διάρκειας 6 μηνών.

• Σε περίπτωση που θα συναφθεί σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου, ίσου με το χρόνο της πρακτικής άσκησης που επιβάλλει η παραπάνω απόφαση (6 μήνες), φαίνεται να επιτρέπεται πλέον σύμφωνα με το ν. 3986/2011 «Επείγοντα Μέτρα Εφαρμογής Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής» η πρόωρη καταγγελία της (πριν παρέλθει ο χρόνος διάρκειάς της) χωρίς υποχρέωση του εργοδότη σε καταβολή αποζημίωσης απόλυσης.

Τούτο είναι δυνατό γιατί με το άρθρο 40 του ν. 3986/2011 προβλέπεται ότι συμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου, η οποία περιλαμβάνει όρο για πρόωρη καταγγελία της με εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας ως προς την αποζημίωση απόλυσης που προβλέπεται για τις συμβάσεις εργασίας αορίστου χρόνου, μετατρέπεται αυτοδικαίως σε σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου κατά την καταγγελία.

Συμπερασματικά θεωρούμε ότι βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας φαίνεται να εξομοιώνεται –από την άποψη της καταγγελίας και της μη υποχρέωσης αποζημίωσης απόλυσης-η σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου είναι μικρότερη των 12 μηνών, κάτι που ισχύει ούτως ή άλλως στην περίπτωση της απασχόλησης εκπαιδευόμενου ασφαλιστικού διαμεσολαβητή από ασφαλιστική επιχείρηση.

Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην πρόβλεψη του νόμου που απαιτεί για τη σύννομη χρήση της δυνατότητας αυτής (δηλαδή της καταγγελίας χωρίς καταβολή αποζημίωσης σε περίπτωση σύμβασης ορισμένου χρόνου) να υπάρχει στη σύμβαση εργασίας που θα υπογραφεί ρητά ο σχετικός όρος περί πρόωρης λύσης με εφαρμογή των σχετικών διατάξεων τον ν. 2112/1920, όπως ισχύουν.

Σημειώνεται ότι η προηγηθείσα νομική ανάλυση δεν έχει τύχει επιβεβαίωσης από αποφάσεις δικαστηρίων λόγω της πολύ πρόσφατης υιοθέτησης των σχετικών διατάξεων (άρθρο 40 ν. 3986/2011, άρθρο 74 παρ. 2 και 3 του ν. 3863/2010 και άρθρο 17 παρ. 5α και 5β του ν. 3899/2010).