• «Θα είσαι ελεύθερος, δεν θα έχεις κανέναν πάνω από το κεφάλι σου».
• «Δεν υπάρχει ωράριο. Εσύ αποφασίζεις πότε θα δουλέψεις».
• «Θα είσαι το αφεντικό του εαυτού σου. Εσύ θα κρίνεις τα αποτελέσματά σου».
• «Δεν θα χρειάζεται να χτυπάς κάρτα στο γραφείο. Θα κάνεις το σπίτι γραφείο και θα είσαι χαλαρά».
• «Θα παίρνεις άδεια όποτε θέλεις εσύ».
• «Θα γνωρίσεις κόσμο και θα ανοίξεις τον κοινωνικό σου κύκλο».
• «Θα βγάλεις όσα χρήματα θέλεις εσύ».
• «Γενικά, θα κάνεις κουμάντο εσύ».

Αυτά και άλλα τέτοια ηχούσαν στα αυτιά των ανθρώπων που σκέφτονταν να ακολουθήσουν τον ασφαλιστικό κλάδο τα παλιότερα χρόνια. Αλλά ακόμη και σήμερα παίζει η κασέτα «Δεν υπάρχει ωράριο, Εσύ αποφασίζεις πότε θα δουλέψεις, Εσύ είσαι το αφεντικό, Εσύ θα οργανώσεις τη δουλειά σου όπως θέλεις…».

Τίποτε από τα παραπάνω δεν είναι ψέμα. Όμως, σε όλα τα παραπάνω κρύβονται οι μασκερεμένοι εχθροί του ασφαλιστή!

Το να είσαι ασφαλιστής δεν είναι το πιο εύκολο πράγμα. Στο παρελθόν, πολλοί ήταν εκείνοι που ξεκινούσαν το επάγγελμα πιστεύοντας πως θα έβγαζαν γρήγορα και εύκολα λεφτά και σύντομα αποκαρδιώνονταν και τα παρατούσαν αφήνοντας πίσω τους μια κακή εικόνα για τον εαυτό τους και για την εταιρεία που τους εμπιστεύτηκε.

Σήμερα, με όλες τις προϋποθέσεις που έχει η ανάληψη του ρόλου του ασφαλιστικού συμβούλου, τα πράγματα είναι πιο ασφαλή για όλους. Ωστόσο, επειδή το επάγγελμα εξακολουθεί να παραμένει «μοναχικό», δεν είναι λίγοι οι εχθροί που παραμονεύουν σε κάθε βήμα στην καριέρα του ασφαλιστή.

Όταν λέμε πως ένα επάγγελμα είναι μοναχικό, εννοούμε πως ο εργαζόμενος δεν βρίσκεται την ώρα της εργασίας του σε ένα πλαίσιο ανταλλαγής ενέργειας με άλλους συναδέλφους. Δηλαδή, δεν εργάζεται σε μια επιχείρηση όπου έχει το γραφείο του δίπλα στο γραφείο κάποιου άλλου, όπου χτυπάνε τηλέφωνα, έρχονται ηλεκτρονικά μηνύματα, γίνονται συνεδριάσεις, υπάρχει κάποια καφετέρια όπου συναντώνται κάποια στιγμή οι περισσότεροι για ένα ελαφρύ γεύμα κ.λπ. Ένας ασφαλιστικός σύμβουλος έχει το γραφείο του, το οποίο μπορεί να μην επισκέπτεται καθημερινά ή όταν το επισκέπτεται είναι για σύντομο χρόνο και ενδέχεται την ίδια ώρα να μην υπάρχουν άλλοι συνάδελφοι παρόντες. Είναι κυρίως μόνος μέσα στην καθημερινότητά του επισκεπτόμενος πελάτες στους δικούς τους χώρους, διανύοντας αποστάσεις με το αυτοκίνητό του, σταματώντας κάπου κάπου για έναν μοναχικό καφέ, ξοδεύοντας χρόνο στο διαδίκτυο και γενικά λειτουργώντας αυτόνομα μεν, αλλά μοναχικά.

Όλα τα ελεύθερα επαγγέλματα έχουν τις δυσκολίες τους γιατί όλα απαιτούν από τον εργαζόμενο να είναι καλός σε πολλούς και διαφορετικούς ρόλους. Δεν αρκεί για παράδειγμα να είσαι καλός χειρουργός αν κάνεις ελεύθερο επάγγελμα. Χρειάζεται να είσαι και χαμογελαστός και υπομονετικός και επιχειρηματίας και κοινωνικός και να είσαι και λίγο ψυχολόγος και λίγο περιποιητικός, αλλά να είσαι και αυστηρός, και να είσαι και ενημερωμένος με τις εξελίξεις της επιστήμης, αλλά και να μην είσαι και μονόχνοτος...

Καταλαβαίνετε τι θέλω να πω. Ο ελεύθερος επαγγελματίας πρέπει να είναι ζογκλέρ! Να παίζει στα δάχτυλα ένα σωρό δεξιότητες. Ας μιλήσουμε όμως συγκεκριμένα για τον ασφαλιστή.

Πρώτα και κύρια, ο ασφαλιστής πρέπει να είναι ισορροπιστής. Θυμάστε στο τσίρκο αυτούς που ανέβαιναν σε ένα ποδήλατο και έπρεπε να ισορροπήσουν πάνω σε ένα σχοινί; Ε, αυτό!

Πρέπει να μπορεί να ισορροπεί σε πολλά επίπεδα ταυτόχρονα. Εδώ ακριβώς κρύβεται μια ολόκληρη συμμορία μασκαρεμένων εχθρών, που είναι και το θέμα μας.

Πρώτος και βασικός αρχιμασκαράς, εξόχως επικίνδυνος και καθόλου εύκολος στην αντιμετώπισή του, είναι ο «Οτανθάκιας», αδελφός του «Αμαθάκια» και πρωτοξάδελφος του «Ανειχάκια». Σας φαίνονται άγνωστοι; Τώρα, θα σας τους αποκαλύψω για να δείτε ότι τους γνωρίζετε πολύ καλά.

Ο «Οτανθάκιας» είναι αυτός που σου σφυρίζει κάθε τόσο στο αυτί «Όταν θα μάθεις καλά τη δουλειά, τότε θα σκίσεις, μην τρέχεις από τώρα». Ή το άλλο, «Όταν θα βρει χρόνο ο διευθυντής σου να σου δείξει αυτό κι εκείνο, τότε θα ξεκινήσεις τα τηλέφωνα. Τώρα δεν ξέρεις και μπορεί να κάνεις λάθος. Άσε πρώτα να στα πει ο διευθυντής σου». Γνωστός;

Ο «Αμαθάκιας» είναι ένας κοιλαράς που βαριέται που ζει και κάθε τόσο σου πετάει «Ρε συ, άμα θα μάθουν οι δικοί σου ότι με τόσα πτυχία κατέληξες ασφαλιστής, θα σε κράξουν. Καλύτερα να μην το ξέρουν στον κύκλο σου». Ή σου λέει το άλλο το κορυφαίο, «Αμα θα κλείσεις ραντεβού με άγνω- στο, εμένα να μου τρυπήσεις τη μύτη». Ή το άλλο, το σούπερ κορυφαίο, «Άμα θα φέρεις από τώρα τη μεγάλη παραγωγή, θα φας τέτοια πίεση από το διευθυντή που θα λιώσεις». Γνωστός;

Και ο «Ανειχάκιας» είναι ένας μίζερος κοντοπόδαρος τύπος που σε κάνει να σκέφτεσαι «Αν είχα εγώ μια γυναίκα να με στηρίζει, τότε θα έπια- να πουλιά στον αέρα». Ή «Αν είχα έναν άντρα να με βοηθήσει με τα παιδιά, τότε θα έφερνα τρελά νούμερα». Γνωστός;

Είμαι βέβαιη ότι γνωρίζεστε μ’ αυτούς τους μασκαράδες, γιατί, λυπάμαι που θα σας απογοητεύσω, κυκλοφορούν στις ζωές των περισσότερων από εμάς! Είναι αυτές οι εσωτερικές φωνές που, αντί να μας παροτρύνουν να τολμήσουμε και να ενεργοποιηθούμε, μας καθηλώνουν στα «όταν-μήπως-ίσως-άμα», που όλοι κουβαλάμε μέσα μας. Για να δούμε όμως γιατί συμβαίνει αυτό και πώς γίνεται να το έχουμε σχεδόν όλοι.

Ο γνωστός ψυχίατρος του περασμένου αιώνα Eric Berne και θεμελιωτής της θεωρίας της Συναλλακτικής Ανάλυσης υποστήριξε πως οι περισσότεροι άνθρωποι έχουμε ένα βαθμό νεύρωσης εξαιτίας των παιδικών μας βιωμάτων που ήταν γεμάτα από προσωρινές αλλά σημαντικές απογοητεύσεις. Για παράδειγμα, μάθαμε να περπατάμε πέφτοντας. Μάθαμε να τρώμε λερώνοντας τα ρούχα μας. Μάθαμε να τρέχουμε ματώνοντας γόνατα και μάθαμε να ντυνόμαστε φορώντας τα παπούτσια μας ανάποδα! Σε όλα αυτά οι «καλοί» γονείς μάς έλεγαν: «Μη στενοχωριέσαι, όταν
θα μεγαλώσεις, δεν θα πέφτεις!». Αρχίσαμε λοιπόν να ακούμε από μικροί το «όταν θα» και μάθαμε να σκεφτόμαστε κι εμείς έτσι. Πόσοι και πόσοι έφηβοι δεν λένε σήμερα «Όταν θα πάω Γ’ Λυκείου θα διαβάσω»! Ο Berne λοιπόν υποστήριζε πως αυτός ο τρόπος σκέψης που αξιοποιεί τα «όταν θα - άμα θα - ας είχα - τότε θα» είναι ο νευρωτικός τρόπος σκέψης, γιατί αξιοποιεί τεχνικές του παρελθόντος για να λύσει σημερινά προβλήματα όταν αυτές οι τεχνικές δεν μπορούν να λύσουν τα σημερινά προβλήματα. Για παράδειγμα, αν εγώ πρέπει να εργασθώ για να συντηρηθώ, τότε πρέπει να το κάνω ανεξάρτητα από το αν έχει λιακάδα! Αυτό σημαίνει πως αν έχω ακεφιές (κάτι φυσιολογικό), οφείλω και πάλι να πάω στη δουλειά. Αν αρχίσω όμως να σκέφτομαι «Όταν θα ανοίξει ο καιρός, θα βγω για δουλειά», τότε, αντί να λύνω το πρόβλημά μου, δημιουργώ ένα καινούργιο προσπαθώντας να το λύσω με «παιδικές τεχνικές».

Προς Θεού! Δεν υποστηρίζουμε πως απαγορεύονται οι ακεφιές. Ούτε υποστηρίζουμε πως πρέπει να είμαστε ρομπότ. Όμως, υποστηρίζουμε πως είναι προς όφελός μας να λέμε στον εαυτό μας την αλήθεια.

Ποια είναι η αλήθεια; Η αλήθεια είναι πως σήμερα έχω ακεφιές και δεν θα πάω στη δουλειά, που σημαίνει πως κάποια πράγματα θα μείνουν πίσω. Η αλήθεια είναι πως, ενώ θεωρητικά ξέρω πώς να προσεγγίσω έναν πελάτη, νιώθω μια αμηχανία και χρειάζομαι την ψυχολογική στήριξη του διευθυντή μου και γι’ αυτό θα περιμένω να βρει χρόνο, που σημαίνει ότι θα εξελιχθώ με πιο αργούς ρυθμούς. Η αλήθεια είναι πως έχω πολλά στο κεφάλι μου με δυο παιδιά και πως ο άντρας μου δεν θέλει να με βοηθήσει στο βαθμό που χρειάζεται για να βγω στη δουλειά, αλλά θα κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ.

Τέτοιες είναι οι αλήθειες. Σε κάθε επιλογή υπάρχουν συνέπειες. Όταν είμαι σε επαφή με την αλήθεια, τότε κατανοώ τις συνέπειες που έχει η κάθε επιλογή μου. Όταν δεν είμαι σε επαφή με την αλήθεια, τότε ανατρέχω σε κόλπα και τεχνικές που χρησιμοποιούσα ως παιδί για να κατευνάζω το άγχος μου και χρησιμοποιώ τα «όταν θα - αν είχα- ας είχα - άμα θα» κ.λπ.

Ο μεγάλος λοιπόν μασκερεμένος εχθρός, ο αρχηγός των εχθρών, είναι τα ψέματα που λέω στον εαυτό μου για να καθησυχάσω το άγχος μου.

Έχω άγχος γιατί θέλω να τα καταφέρω. Έχω άγχος γιατί θέλω να αποδείξω ότι μπορώ. Έχω άγχος γιατί πρέπει να πληρώσω τους λογαρισμούς μου. Έχω άγχος γιατί μόνο εγώ μπορώ να υποστηρίξω τον εαυτό μου κ.λπ. κ.λπ. Αυτά είναι όλα ανθρώπινα και συμβαίνουν σε όλους μας. Όμως, το να λέω ότι θα βγω για δουλειά όταν θα νιώθω καλύτερα, ή το να καθησυχάζω τον εαυτό μου που δεν τολμάει γιατί περιμένω το διευθυντή να με πάρει από το χέρι, είναι σαν να υπνωτίζω τον εαυτό μου, είναι σαν να παίρνω ναρκωτικά για να αποφύγω την αλήθεια.

Το ελεύθερο ωράριο, η δυνατότητα να μην πηγαίνω καθημερινά στο γραφείο, η αυτονομία, το να βάζω εγώ τους δικούς μου στόχους κρύβουν εχθρούς που χρειάζεται να μάθω να αναγνωρίζω και να προφυλάσσομαι απ’ αυτούς.

Κάθε φορά που θα πιάνω τον εαυτό μου στα πράσα να σκέφτεται με «όταν θα - ίσως να - άμα θα - ας είχα εγώ» και άλλα τέτοια, πρέπει να σημαίνω εσωτερικό συναγερμό! Ας μπω κάτω από το κρύο ντους, ας τρέξω γύρω γύρω στο τετράγωνο, ας κάνω δέκα κάμψεις, ας ανοίξω το παράθυρο να πάρω δέκα βαθιές εισπνοές και ας μην ενδώσω!

Ας σκεφτώ πως έχω την επιλογή να πετύχω, όπως έχω την επιλογή να αποτύχω. Έχω την επιλογή να πιέσω τον εαυτό μου, όπως έχω την επιλογή να χαλαρώσω τον εαυτό μου. Κάθε επιλογή έχει συνέπειες και έχω το δικαίωμα να αποφασίσω ποιες συνέπειες προτιμώ να έχω, θετικές ή αρνητικές.

Το αν έχει λιακάδα, το αν έχω κέφια, το αν οι φίλοι μου εγκρίνουν τις επαγγελματικές μου επιλογές κρύβουν μασκαρεμένους εχθρούς που μπορώ να αιχμαλωτίσω και να εξοντώσω. Στη δική μου ζωή κάνω κουμάντο εγώ!

Διαβάστε παρακάτω το ενδιαφέρον άρθρο της Σμαρούλας Παντελή που δημοσιεύθηκε στο Ασφαλιστικό ΝΑΙ, τεύχος 174, Σεπτέμβριος - Οκτώβριος 2018 (πατήστε πάνω στην εικόνα για μεγέθυνση):