Το 1950 στην Ελλάδα υπήρχαν περίπου 510 χιλ. όνοι και ημιόνοι. Ιδιαίτερα σε περιοχές ορεινές, δύσβατες και νησιά η χρήση τους ήταν αναγκαία για την μεταφορά εμπορικών αγαθών, πρώτων υλών, νερού, ανθρώπων αλλά και αγροτικών εργασιών.

Σήμερα ο αριθμός των όνων σε όλη την χώρα έχει μειωθεί αισθητά λόγω της αλλαγής του τρόπου μετακίνησης των ανθρώπων και διεκπεραίωσης των καθημερινών αναγκών τους. Ωστόσο σε ορισμένες περιοχές όπως στα τουριστικά νησιά τα γαϊδουράκια παραμένουν ένα κομμάτι της καθημερινότητας διατηρώντας ζωντανή την λαϊκή παράδοση του κάθε τόπου.

Οι ιδιοκτήτες όνων και ημιόνων ιδιαίτερα την καλοκαιρινή περίοδο μεταφέρουν με τα ζώα τους τουρίστες σε παραδοσιακά καλντερίμια ενώ οι περισσότεροι δέχονται κρατήσεις για ειδικές περιστάσεις και μεταφορές ακόμα και με λίστα αναμονής! Τα γαϊδουράκια παραλαμβάνουν τουρίστες και ντόπιους από λιμάνια ή άλλα σημεία και μεταφέρουν αποσκευές, επιβάτες και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμα και νύφες!

Όλοι οι Δήμοι στους οποίους δραστηριοποιούνται ιδιοκτήτες που διαθέτουν επιβατηγά ζώα π.χ. Σαντορίνη, Λέρος, Ύδρα, Λασίθι κ.α. έχουν συντάξει έναν «Κανονισμό αγοραίων επιβατηγών ζώων» με τον οποίο καθορίζουν ρητά όλους τους κανόνες και τις προδιαγραφές για την χρήση αγοραίων επιβατηγών ζώων καθώς και τα πρόστιμα που επιβάλλονται από την μη τήρηση των κανονισμών. Εφόσον ο ιδιοκτήτης και το ζώο πληρούν τις απαιτούμενες προδιαγραφές χορηγείται άδεια κυκλοφορίας που αναγράφει στοιχεία ιδιοκτήτη και ζώου απαραίτητη για την κυκλοφορία τους.

Εκτός των παραπάνω όμως οι ιδιοκτήτες αγοραίων επιβατηγών ζώων είναι υποχρεωμένοι να διατηρούν ασφαλιστήριο συμβόλαιο αστικής ευθύνης έναντι τρίτων από ατυχήματα κατά την διάρκεια της μεταφοράς επιβατών για πρόκληση υλικών ζημιών, εξόδων νοσοκομειακής και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και πρόκλησης ηθικής βλάβης και ψυχικής οδύνης! Η ασφάλιση αστικής ευθύνης προς τρίτους όνων και ημιόνων δεν αποτελεί έναν τιμολογημένο κίνδυνο και επί το πλείστον οι εταιρείες δεν προσφέρουν κάλυψη. Μια-δυο εταιρείες αξιολογούν και τιμολογούν το αίτημα ασφάλισης μεμονωμένα, αυστηρά και ανάλογα την περίπτωση. Ωστόσο σύμφωνα με το σωματείο των ημιονηγών Θήρας η ασφάλιση αστικής ευθύνης έναντι τρίτων όνων και ημιόνων κοστίζει 65 ευρώ το έτος ανά ζώο και παρέχεται από την ERGO-Αγροτική (με το συμβόλαιο κτηνασφάλισης η Αγροτική για πολλά χρόνια ασφαλίζει ζώα) ενώ ορισμένοι ημιονηγοί Ύδρας ασφαλίζονται και δια μέσου τραπεζικού ιδρύματος.

Δείτε εδώ το άρθρο 13 που προβλέπει την υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης έναντι τρίτων για κάθε αγοραίο ζώο μέσα από τον κανονισμό αγοραίων επιβατηγών ζώων των δήμων ενδεικτικά Σαντορίνης, Λέρου και Ύδρας παρόμοιους και άλλων δήμων.

Σαντορίνη

Ύδρα

Λέρος

Η χρήση όνων και ημιόνων απαντάται από την αρχαιότητα με πλήθος αναφορές. Χαρακτηριστικά παραδείγματα χρήσης όνου συναντάμε στον μύθο της Ήρας που γκρέμισε από τον Όλυμπο τον υιό της Ήφαιστο μέχρι που τον βρήκε ο Διόνυσος και τον έφερε πίσω στον Όλυμπο καβάλα σε ένα γάιδαρο, στον μύθο του Αισώπου «Ο γάιδαρος που κουβαλούσε αλάτι» που αναφέρεται στον πονηρό άνθρωπο που πέφτει σε συμφορές από την ίδια του την πονηριά και στην θριαμβευτική είσοδο του Ιησού στην Ιερουσαλήμ που επέβαινε πάνω σε γαϊδουράκι συμβολίζοντας την ταπεινότητα. Πολλές είναι ακόμα και οι λαϊκές παροιμίες που αναφέρονται σε όνους όπως «Ο καλός ο σαμαράς σκέφτεται και τον γάιδαρο», «Κάλλιο γαϊδουρόδενε παρά γαϊδουρογύρευε», «Πετάει ο γάιδαρος! Πετάει!» κ.α.

Η σημαντικότερη όμως αναφορά σε όνο γίνεται για την παροιμιώδη υπομονή του...

©Μέντωρ Διαμεσολαβητής

Φωτογραφία: Ερυθρόμορφος κωδωνόσχημος κρατήρας του 5ου αιώνα π.Χ. του Ζωγράφου του Κλεοφώντος στον οποίο αναπαριστάται ο μύθος της θεάς Ήρας που επειδή ντρεπόταν για τον υιό της Ήφαιστο που ήταν κουτσός τον γκρέμισε από τον Όλυμπο μέχρι που τον βρήκε ο Διόνυσος τον μέθυσε και τον έφερε πίσω στον Όλυμπο καβάλα σε ένα γάιδαρο.