Του Γιώργου Κουτίνα (*)

Πριν μερικά χρόνια, κλήθηκα να αξιολογήσω το πλαίσιο ασφάλισης ενός 5στερου ξενοδοχείου το οποίο βρισκόταν σε διαδικασία Πιστοποίησης κατά ISO. Φυσικά, ήταν ασφαλισμένο, αφού υπήρχε και τραπεζικός δανεισμός. Δεν θα αναφερθώ στους όρους με τους οποίους ήταν ασφαλισμένο μέσω του Κλάδου Ασφάλισης Περιουσίας. Επισημαίνω μόνο πως ένα τέτοιο ξενοδοχείο που φιλοξενούσε προσωπικότητες και εκδηλώσεις “υψηλών προδιαγραφών” διατηρούσε ασφαλιστική κάλυψη για αξιώσεις Αστικής Ευθύνης με όριο αποζημίωσης το ποσό των 100,000€! Περιττό να αναφερθεί κανείς στις συνέπειες που θα προέκυπταν εξ αιτίας κάποιου ζημιογόνου τυχαίου συμβάντος ή και αμέλειας εκ μέρους του προσωπικού ή της Διεύθυνσης του ξενοδοχείου. Θέλω να πιστεύω πως έκτοτε κάποια πράγματα έχουν αλλάξει και το όλο θέμα της διαχείρισης κινδύνων πολυτελών ξενοδοχειακών μονάδων αντιμετωπίζεται ορθολογικά και σύμφωνα με τα ισχύοντα διεθνή πρότυπα.

Είναι γεγονός πως οι κοινωνικές και οικονομικές εξελίξεις αναδεικνύουν όλο και πιο έντονα τον ανταγωνισμό και την τάση για διεκδίκηση αποζημιώσεων με προβολή βάσιμων ή και αβάσιμων αξιώσεων. Ταυτόχρονα, η εξέλιξη του νομοθετικού – θεσμικού πλαισίου χαρακτηρίζεται από εντεινόμενη αυστηρότητα στα θέματα προστασίας των Εργαζομένων, των Καταναλωτών- Πελατών, των Επενδυτών αλλά και του Περιβάλλοντος.

Είναι προφανές πως τα παραπάνω, αναδεικνύουν την έννοια της Αστικής Ευθύνης και καθιστούν όλο και πιο επίκαιρη την ανάγκη για Ασφάλισή της. Λαμβάνοντας δε υπόψη τη σημασία της ασφάλισης για μια σύγχρονη επιχείρηση είναι προφανές πως θα πρέπει να μιλάμε για ασφαλιστική κάλυψη με άρτια και πλήρη ασφαλιστήρια συμβόλαια, τα οποία να προβλέπουν / εξασφαλίζουν όλο πιο μεγάλα ποσά αποζημίωσης,, κάτι που φαίνεται πως δεν αποτελεί πάγια πρακτική στην ελληνική αγορά.

Μια ξενοδοχειακή επιχείρηση όπως και κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα συνδέεται με κινδύνους και ευθύνες. To γεγονός πως μια ξενοδοχειακή επιχείρηση έχει ποικίλη πελατεία (εθνικότητες με διαφορετικό μορφωτικό-κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο κλπ), απασχολεί σημαντικό αριθμό εργαζομένων, σχετίζεται με φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον κάποιας συγκεκριμένης περιοχής που είναι εγκατεστημένη και επιπλέον, εντάσσεται στο ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον της χώρας, μοιραία αποτελεί δραστηριότητα έντασης κινδύνων και ευθυνών.

Εστιάζοντας στο θέμα των ευθυνών, σημειώνεται πως αυτές διακρίνονται σε ποινικές και σε αστικές. Οι ευθύνες που σχετίζονται με παραβάσεις του ποινικού κώδικα από δόλο ή βαριά αμέλεια, συνδέονται αναγκαστικά με τιμωρία. Δηλαδή, δεν μπορούν να μεταφραστούν σε αποζημίωση και δεν ασφαλίζονται. Απεναντίας, οι περιπτώσεις αστικής ευθύνης, δηλαδή, οι αξιώσεις αποζημίωσης για εξ αμελείας ζημιογόνα συμβάντα, θεωρούνται κίνδυνος ο οποίος κατά τη διεθνή πρακτική είναι ασφαλίσιμος. Δηλαδή, μπορεί να διευθετηθεί οικονομικά μέσω κατάλληλων ασφαλιστηρίων.

Οι διάφορες μορφές αστικής ευθύνης που σχετίζονται με τη λειτουργία μιας ξενοδοχειακής επιχείρησης και η αντίστοιχη χρηματοοικονομική διευθέτηση των ζημιογόνων συνεπειών, μέσω της Ασφάλισης, απεικονίζονται στον παρακάτω Πίνακα.

Η πρακτική εμπειρία στη χώρα μας δείχνει πως ο θεσμός της Ασφάλισης δεν αξιοποιείται σωστά, με αποτέλεσμα να υπάρχει συχνά έλλειμμα αξιοπιστίας και αρτιότητας των ασφαλιστικών καλύψεων. Παρατηρείται, πως η μέριμνα για ασφάλιση περιορίζεται συνήθως στην κλασική Ασφάλιση «Πυρός και συναφών κινδύνων». Η οικονομική απώλεια-απώλεια κερδών από την επέλευση κάποιου κινδύνου πολύ συχνά λείπει ή υποβαθμίζεται. Είναι επίσης σύνηθες η ασφάλιση κινδύνων Αστικής Ευθύνης έναντι Πελατών-Τρίτων να υποβαθμίζεται ή/και να παραμελείται. Ωστόσο είναι αναμφισβήτητη η σπουδαιότητά του για μια ξενοδοχειακή επιχείρηση που φιλοξενεί άτομα ενίοτε υψηλού οικονομικού και κοινωνικού status, που για συγκεκριμένο σύντομο χρονικό διάστημα επιθυμούν και πληρώνουν υψηλής στάθμης υπηρεσίες.

Μπορεί η νομοθεσία να υπάρχει και να εκσυγχρονίζεται. Μπορεί να υπάρχουν ήδη ορισμένες πρωτοπόρες υγιώς σκεπτόμενες επιχειρήσεις που ενδεχόμενα να έχουν υιοθετήσει κατάλληλα Συστήματα Ποιότητας ή πρότυπα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης κατά ISO. Όμως, η πλειοψηφία των επιχειρήσεων, με τη «συνδρομή» της ολιγωρίας των ελεγκτικών μηχανισμών της Πολιτείας, μάλλον φαίνεται να αδρανεί στα θέματα κινδύνων αστικής ευθύνης.

Είναι απαραίτητο να κατανοήσουν πως η ορθολογική ασφάλιση έναντι κινδύνων αστικής ευθύνης που συνδέονται με την επιχειρηματική τους δραστηριότητα, αποτελεί κεφάλαιο που εντάσσεται στο Ενεργητικό τους. Οι δαπάνες δε για μια άρτια και ορθολογική ασφαλιστική κάλυψη δεν απλά ένα «κόστος» αλλά μια αντικειμενική αξία, που επιτρέπει την ανάληψη ασφαλών επιχειρηματικών πρωτοβουλιών για αύξηση της ανταγωνιστικότητας και για περαιτέρω οικονομική ανάπτυξη και πρόοδο.

(*) Ο Γιώργος Κουτίνας είναι Εμπειρογνώμων σε θέματα ασφάλισης επιχειρηματικών κινδύνων, αστικής ευθύνης, & τεχνικών έργων. Είναι Διευθύνων Σύμβουλος της «ΚΟΥΤΙΝΑΣ ΑΕ» - Μεσίτες Ασφαλίσεων», Εξουσιοδοτημένος