Όσοι μεγαλώσαμε στις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες στην Ελλάδα, η έννοια «περιβάλλον», το οποίο γιορτάζουμε σήμερα με άπειρες και αμφιβόλου αποτελέσματος εκδηλώσεις και ακόμα περισσότερες δηλώσεις από μια στρατιά ενδιαφερομένων, ήταν άγνωστη. Μέχρι τότε και αρκετά χρόνια μετά ζούσαμε πολύ πιο κοντά η μέσα κυριολεκτικά στη «φύση» και πολύ σπάνια είχαμε προβλήματα μαζί της και πολύ πιο σπανιότερα, θέταμε ζήτημα ότι κάπου δεν πάει καλά και πρέπει να επέμβουμε καθότι η δύναμή της ήταν αδιαμφισβήτητη. Οι εξάρσεις της φύσης, συνέπειες απρόοπτων καιρικών φαινομένων περνούσαν χάρη στην πίστη που είχαν οι άνθρωποι σε αυτή εκφράζει περιστασιακά το θυμό της και μετά βρίσκει τρόπο να τα διορθώσει και να επαναφέρει την κανονικότητα όπως αυτή κυλούσε επί δεκάδες αιώνες και επέτρεψε στο ανθρώπινο είδος να εξελιχθεί.

Αργότερα, στην πορεία της ενηλικίωσής μας το «περιβάλλον» μπήκε στο λεξιλόγιό μας και σιγά – σιγά εδραιώθηκε ώστε να αποτελεί καθημερινή είδηση, να συζητιέται στα καφενεία, εσχάτως στο διαδίκτυο, να είναι κυρίαρχο θέμα και στην πολιτική ζωή. Τελευταία μάλιστα δεν πολυαναφέρεται καθώς άλλες έννοιες, όπως η «κλιματική αλλαγή» ή η «κλιματική κρίση» ως πιο προβαλλόμενα ζητήματα απασχολούν πολλά άτομα, επιχειρήσεις, κινήματα και βεβαίως κυβερνήσεις, ιδιαίτερα της Δύσης που υποτίθεται νοιάζονται για την πορεία όλου του πλανήτη. Τα κράτη της Δύσης, με προεξάρχουσα δύναμη τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση να ακολουθεί, βάζουν νόμους, κάνουν συμφωνίες και έχουν κηρύξει πανστρατιά για την διάσωση του πλανήτη χωρίς βέβαια να πάψουν να ενισχύουν τις πρακτικές εκείνες της οικονομίας που δημιουργούν τα ζητήματα και κυρίως την πολεμική βιομηχανία για την οποία φροντίζουν έτσι ώστε να μην μένουν στο ράφι τα όπλα.

Παράλληλα μέσω της προπαγάνδας από την πολιτική και τα ΜΜΕ έχουν δημιουργήσει ένα τεράστιο πλέγμα ενοχών στους πληθυσμό για τη συμμετοχή του καθενός στην υπονόμευση του περιβάλλοντος την οποία κοστολογούν με διάφορους τρόπους ώστε κανένας να μην υπολείπεται της περιβαλλοντικής αυτής φορολογίας. Από την άλλη, μια τεράστια βιομηχανία που προωθεί την ψυχαγωγία ως έννοια για το περιβάλλον έχει αναπτυχθεί στον υπέρτατο βαθμό, όπως εξάλλου και ο τουρισμός προωθείται πάνω στον ίδιο στόχο, αδιαφορώντας αν με την κτηνώδη εξάπλωσή του καταστρέφει και τα τελευταία ακέραια φυσικά οικοσυστήματα που έχουν απομείνει σε διάφορα μέρη της γης. Όλα αυτά τα έχουν βαφτίσει μάλιστα «πράσινη ανάπτυξη» και στην προώθησή της δεν απουσιάζει κανένας καθώς αυτή αποτελεί ιδιαίτερη παράμετρο της για την παγκόσμια οικονομία.

Έχει ενδιαφέρον να παρακολουθήσει σήμερα τα όσα ειπωθούν για το «περιβάλλον» και ακόμα περισσότερο να προσπαθήσει να καταλάβει πόσο θα κοστίσουν σύντομα στον πληθυσμό αυτά που θα λεχθούν. Φυσικά, για να γυρίσουμε στην αρχή και στην αναφορά στις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες, ελάχιστοι θα είναι αυτοί που μπορούν πια να εκφράσουν με όποιο τρόπο μπορούν την πραγματικότητα μιας άλλης φύσης η οποία τόσο βάναυσα προσβλήθηκε χάρη της ανάπτυξης και της οικονομίας. Μιας προσβολής που ενώ φαίνεται πως δεν έχει αντιστροφή, οι λίγοι που θυμούνται εκείνα τα χρόνια, είναι και αυτοί που μπορούν να διδάξουν μια άλλη σχέση με τη φύση που δεν θα έχει ανάγκη να προστατέψει το «περιβάλλον».

Στη φωτογραφία, μέσα σε ένα από τα τελευταία σταροχώραφα στη Γραμμένη Φθιώτιδας, τον καιρό της πανδημίας τότε που η μάσκα ήταν απαραίτητη σε κάθε βήμα μας. Δεν αναφέρω τυχαία το σταροχώραφο γιατί σε αυτή την σχετικά άνυδρη περιοχή παραδοσιακά καλλιεργούσαν σιτάρι και σιγά – σιγά άλλαξαν τις καλλιέργειες με φυστικιές ή βαμβάκι που απαιτούν μεγάλες ποσότητες νερού, λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων και αυτό είχε σαν αποτέλεσμα την μόλυνση του εδάφους και τους αέρος καθώς και την ταπείνωση του υδροφόρου ορίζοντα, ζητήματα που ενώ αφορούν την αγροτική πολιτική και την ενημέρωση των αγροτών και ουδόλως σχετίζονται με την «κλιματική κρίση» που έχουν κάνει μπαμπούλα όλων μας και άλλοθι για τους πολιτικούς όλων των χρωμάτων…