Η βροχή που άρχισε να πέφτει αργά χθες το απόγευμα και στη Δυτική Φθιώτιδα έμοιαζε να περίμενε να φτάσει το φετινό παζάρι της Σπερχειάδας στο τέλος του κι έτσι δεν χάλασε ούτε την διάθεση των επισκεπτών του αλλά και των εμπόρων που μετά από ένα χρόνο απαγορεύσεων λόγω της επιδημίας, άρχισαν να βγαίνουν πάλι με ελπίδες στον κόσμο...

Έτσι έγινε και από εκεί που κανείς δεν το περίμενε, το πενθήμερο παζάρι της Σπερχειάδας που ξεκίνησε επίσημα πριν από έναν αιώνα (ανεπίσημα ούτε ξέρουμε πότε), μετά από ένα χρόνο σιωπής επαναλήφθηκε με επιτυχία και ικανοποίησε κατά πρώτον την τοπική κοινωνία, τους παζαριώτες βεβαίως που τους δόθηκε η ευκαιρία να μειώσουν λίγο τις ζημιές του περασμένου έτους και φυσικά τους άρχοντες και παράγοντες της περιοχής που ένα γεγονός συνυφασμένο με την ιστορία και την παράδοση της περιοχής, αναβίωσε.

Το παζάρι της Σπερχειάδας παραδοσιακά ήταν μια συνάντηση των ορεινών κοινωνιών της Ρούμελης, από τον Τυμφρηστό, την Οίτη, τα Βαρδούσια, την Γραμμένη Οξιά με τις καμπίσιες της κοιλάδας του Σπερχειού, του Δομοκού και των υπορειών της Όθρυος. Η Σπερχειάδα πάλι ήταν το σταυροδρόμι των μεγάλων αρχαίων δρόμων που ένωναν την Δωρίδα και την Αιτωλία με την Θεσσαλία και την Ευρυτανία με την Φθιώτιδα και τη θάλασσα. Σ’ αυτό το παζάρι του Οκτωβρίου, εποχή που τέλειωνε ο κύκλος της καρποφορίας οι άνθρωποι όλων των εποχών έφερναν να πουλήσουν τα προϊόντα τους και να αγοράσουν εκείνα  που δεν μπορούσαν να παράγουν και να προμηθευτούν εργαλεία και είδη πρώτης ανάγκης μιας και ο χειμώνας που ακολουθεί θα τους έκλεινε για αρκετό καιρό στα χωριά τους.  Επί πλέον, ήταν και η αφορμή να ανταμώσουν κόσμο και να τακτοποιήσουν διάφορα ζητήματα που έπαιζαν σημαντικό ρόλο στις διαπροσωπικές και κοινωνικές σχέσεις τους μιας και η Σπερχειάδα ήταν πάντοτε σημαντικό διοικητικό και εμπορικό κέντρο. 

Αυτά βεβαίως σε εποχές που δεν υπήρχαν παρά ελάχιστοι δρόμοι και τα χωριά ήταν γεμάτα κόσμο  στα οποία η ικανοποιητική παραγωγή αγαθών, αγροτικών και κτηνοτροφικών ήταν ο στόχος όλων γιατί αλλιώς η φτώχεια θα γίνονταν βαρύτερη. Στο παζάρι φυσικά έφταναν εκείνα που περίσσευαν από την διατροφή της οικογένειας και τα οποία για να έχουν τιμή, ήταν πιο προσεγμένα. Διαλεγμένα καρύδια και κάστανα, προϊόντα που φημίζονταν η περιοχή, όσπρια, τυροκομικά όπως και μαλλιά. Κάποτε λειτουργούσε και ζωοπάζαρο αλλά αυτό έχει σχεδόν ξεχαστεί μιας και η εκτατική κτηνοτροφία στην περιοχή έχει σχεδόν σβήσει και απαντάται μόνο σε καινούργιες μορφές και η λειτουργία της υπόκειται σε νέους κανόνες αγοράς, επεξεργασίας και εμπορίας των προϊόντων.   

Αυτό το παζάρι το θυμούνται πια μόνο οι ηλικiωμένοι και το νοσταλγούν ενώ οι νεώτεροι, όταν λένε παζάρι σαφώς και αναφέρονται σε ένα άλλο στο οποίο πλημμυρίζει πια από προϊόντα τεχνολογίας αλλά με τον τρόπο που εκτίθενται, διατηρούν το ύφος του παζαριού και τούτο γεφυρώνει τις εντυπώσεις. Έτσι, ανεξάρτητα απ’ όλα αυτά, ο κόσμος βρήκε την ευκαιρία να επισκεφτεί την Σπερχειάδα, να περπατήσει ανάμεσα στους πάγκους με τα ποικίλα προϊόντα, να «παζαρέψει», να προμηθευτεί ότι θεωρούσε απαραίτητο και να περάσει από τις ψησταριές όπου κατά παράδοση γεύονταν ψητά και κοκορέτσια.  Ανεξάρτητα δε από τον κύκλο των συναλλαγών, το φετινό παζάρι της Σπερχειάδας, έδωσε την εντύπωση σε όλους ότι η ζωή, έστω και πίσω από μάσκες προστασίας από την επιδημία,  μπορεί και πρέπει να συνεχιστεί...

Ο Ηλίας Γ. Προβόπουλος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Μεγάλη Κάψη της Δυτικής Φθιώτιδας. Έγινε δημοσιογράφος και εργάστηκε επί πολλά χρόνια και αποκλειστικά στις εφημερίδες, κυρίως στην «Ελευθεροτυπία» από τις στήλες της οποίας οργάνωσε και προέβαλλε μια ειδική αρθρογραφία με τον τίτλο «Μικρές Πατρίδες» για την ελληνική περιφέρεια και τους ανθρώπους της καθώς και για την Αθήνα, τα τελευταία χρόνια. Συνεχίζει να γράφει και να δημοσιεύει φωτογραφίες με την ίδια θεματογραφία στο actimon.blogspot.com ενώ εκδίδει και βιβλία που έχουν σχέση με την τοπική ιστορία.

*Αραρίσκω = Συνάπτω, συνδέω, προσαρμόζω