Η διένεξη συμφερόντων σε προμήθειες ασφαλιστικών διαμεσολαβητών και ασφαλιστικών εταιρειών και το πεδίο εφαρμογής του όρου  "άμεσα εμπλεκόμενος"  είναι δυο σημαντικά θέματα τα οποία περιλαμβάνονται στην οδηγία IDD και για τα οποία ασφαλιστικές επιχειρήσεις και διαμεσολαβητές έχουν ζητήσει απαντήσεις από την EIOPA. 

Για το θέμα των προμηθειών οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις και οι διαμεσολαβητές ερωτούν: 

-Συνιστούν σύγκρουση συμφερόντων οι προμήθειες που λαμβάνονται από ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές σύμφωνα με το άρθρο 29 παράγραφος 2 της IDD;  Οι προμήθειες αυτές συνιστούν σύγκρουση συμφερόντων για τους σκοπούς του IDD εάν τα ποσοστά των προμηθειών εξαρτώνται από την ασφαλιστική επιχείρηση;

Σύμφωνα με την απάντηση της EIOPA, το άρθρο 29 παράγραφος 2 της Οδηγίας 2016/97/ΕΕ (οδηγία για τη διανομή ασφαλίσεων - IDD) πρέπει να ληφθεί υπόψη μαζί με τα άρθρα 27 και 28 IDD και με τις γενικές αρχές σχετικά με τις πληροφορίες που παρέχονται στους πελάτες και τη διεξαγωγή των εργασιών στο άρθρο 17 IDD.

Το άρθρο 29 παράγραφος 2 της IDD περιέχει τις δύο προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές ή οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις που πληρώνουν ή αμείβονται με οποιαδήποτε αμοιβή ή προμήθεια, ή παρέχουν ή λαμβάνουν οποιοδήποτε μη χρηματικό όφελος σε σχέση με τη διανομή ενός ασφαλιστικού επενδυτικό προϊόν ή μια βοηθητική υπηρεσία, προς ή από οποιοδήποτε μέρος εκτός από τον πελάτη ή ένα πρόσωπο για λογαριασμό του πελάτη. Η πρώτη προϋπόθεση (α) είναι ότι η καταβολή του οφέλους δεν έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ποιότητα της σχετικής υπηρεσίας προς τον πελάτη. Η δεύτερη προϋπόθεση (β) περιέχει την απαίτηση ότι η καταβολή παροχών «δεν βλάπτει τη συμμόρφωση με το καθήκον του ασφαλιστικού διαμεσολαβητή ή της ασφαλιστικής επιχείρησης να ενεργεί με ειλικρίνεια, δίκαια και επαγγελματικά σύμφωνα με το βέλτιστο συμφέρον των πελατών του».

Το άρθρο 17 παράγραφος 1 IDD προβλέπει την απαίτηση ότι οι διανομείς ασφαλίσεων ενεργούν πάντα με ειλικρίνεια, δίκαια και επαγγελματισμό σύμφωνα με τα βέλτιστα συμφέροντα των πελατών τους.

Σύμφωνα με το άρθρο 27 IDD, ένας ασφαλιστικός διαμεσολαβητής ή μια ασφαλιστική επιχείρηση που διεξάγει τη διανομή επενδυτικών προϊόντων που βασίζονται σε ασφάλιση πρέπει να διατηρεί και να λειτουργεί αποτελεσματικές οργανωτικές και διοικητικές ρυθμίσεις με σκοπό τη λήψη όλων των εύλογων μέτρων που έχουν σχεδιαστεί να αποτρέψει τη σύγκρουση συμφερόντων, όπως ορίζεται στο άρθρο 28, να επηρεάσει δυσμενώς τα συμφέροντα των πελατών της.

Το άρθρο 28 IDD παρέχει πρόσθετες πληροφορίες και απαιτήσεις σχετικά με τις συγκρούσεις συμφερόντων, συμπεριλαμβανομένης της απαίτησης να αποκαλύπτεται η γενική φύση των πηγών πιθανής σύγκρουσης συμφερόντων εγκαίρως πριν από τη σύναψη ασφαλιστικής σύμβασης.

Το άρθρο 29 παράγραφος 2 IDD ορίζει ότι, εάν πληρούνται οι δύο προαναφερθείσες προϋποθέσεις (α) και (β), οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές ή οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις που λαμβάνουν την προμήθεια «θεωρούνται ότι εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους βάσει του άρθρου 17 παράγραφος 1 του άρθρου 27 ή άρθρο 28” ΙΔΔ. Επομένως, εάν η πληρωμή προμήθειας είναι σύμφωνη με τις ειδικές προϋποθέσεις α) και β) του άρθρου 29 παράγραφος 2 IDD, θεωρείται αυτομάτως ότι συμμορφώνεται με τα άρθρα 17 παράγραφος 1, 27 και 28. IDD. Ως εκ τούτου, δεν είναι δυνατό να θεωρηθεί ότι μια πληρωμή προμήθειας που πληροί τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 29 παράγραφος 2 IDD συνιστά σύγκρουση συμφερόντων σύμφωνα με τα άρθρα 27 και 28 IDD ή παραβιάζει τις υποχρεώσεις βάσει του άρθρου 17 παράγραφος 1 IDD.

Ο κατ' εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2017/2359 της Επιτροπής παρέχει προδιαγραφές για την εφαρμογή του άρθρου 29 παράγραφος 2 IDD. Σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 1 του κατ' εξουσιοδότηση κανονισμού, ένα σύστημα παρότρυνσης ή παρότρυνσης θεωρείται ότι έχει επιζήμιες επιπτώσεις στην ποιότητα της σχετικής υπηρεσίας προς τον πελάτη (η προϋπόθεση του άρθρου 29 παράγραφος 2 στοιχείο α) IDD) όπου Είναι τέτοιας φύσης και κλίμακας που παρέχει κίνητρο για την εκτέλεση δραστηριοτήτων διανομής ασφαλίσεων με τρόπο που δεν συνάδει με την υποχρέωση να ενεργεί κανείς με ειλικρίνεια, δίκαια και επαγγελματισμό σύμφωνα με το βέλτιστο συμφέρον του πελάτη. Το άρθρο 8 παράγραφος 2 του κατ' εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2017/2359 προβλέπει συγκεκριμένα κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση των κινήτρων. Αυτή η λίστα δεν αποκλείει άλλα πιθανά κριτήρια. Με βάση τα κριτήρια που προβλέπονται στο άρθρο 8 παράγραφος 2 στοιχείο α), διαφορετικά ποσοστά προμηθειών ανάλογα με τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να θεωρηθούν ότι έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην ποιότητα της υπηρεσίας εάν παρέχουν κίνητρο στον ασφαλιστικό διαμεσολαβητή ή στην ασφαλιστική επιχείρηση να προσφέρει ή να προτείνει ένα συγκεκριμένο ασφαλιστικό προϊόν που προσφέρεται από την ασφαλιστική επιχείρηση πληρώνοντας την υψηλότερη προμήθεια, αντί για ένα διαφορετικό προϊόν ή υπηρεσία που θα ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες του πελάτη.

Θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 29 παράγραφος 3 της IDD, τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να απαγορεύσουν ή να περιορίσουν περαιτέρω την πληρωμή προμηθειών σε σχέση με την παροχή ασφαλιστικών συμβουλών. Ως εκ τούτου, η εθνική νομοθεσία ενός κράτους μέλους θα μπορούσε να ορίζει πρόσθετες απαιτήσεις που πρέπει να πληρούνται ακόμη και αν μια πληρωμή προμήθειας πληροί τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 29 παράγραφος 2 IDD.

Για το θέμα του όρου "άμεσα εμπλεκόμενος" οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις και οι διαμεσολβητές ρωτούν: 

Πόσο ευρύ είναι το πεδίο εφαρμογής του όρου «άμεσα εμπλεκόμενο» με ειδική εστίαση στις δραστηριότητες που ενδέχεται να επιφέρουν την ολοκλήρωση της απαίτησης Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Ανάπτυξης (CPD); Ειδικότερα όσον αφορά τις δραστηριότητες του προσωπικού υποστήριξης/διοίκησης.

Οπως αναφέρεται στην απάντηση της EIOPA, sύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/97 (Οδηγία Διανομής Ασφαλίσεων - IDD), οι διανομείς ασφαλίσεων και αντασφαλίσεων και οι υπάλληλοι ασφαλιστικών και αντασφαλιστικών επιχειρήσεων που ασκούν δραστηριότητες διανομής ασφάλισης ή αντασφάλισης απαιτείται να διαθέτουν τις κατάλληλες γνώσεις και ικανότητες προκειμένου να ολοκληρώσουν τα καθήκοντά τους και να ασκήσουν επαρκώς τα καθήκοντά τους. Σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 2 IDD, τα ενδιαφερόμενα άτομα (βλ. παρακάτω) πρέπει να συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης και ανάπτυξης προκειμένου να διατηρούν επαρκές επίπεδο απόδοσης που αντιστοιχεί στον ρόλο που επιτελούν και στη σχετική αγορά.

Τα πρόσωπα αυτά είναι:

• ασφαλιστικοί και αντασφαλιστικοί διαμεσολαβητές·
• υπαλλήλοi ασφαλιστικών και αντασφαλιστικών επιχειρήσεων και
• υπαλλήλοi ασφαλιστικών και αντασφαλιστικών διαμεσολαβητών.

Ωστόσο, σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 2 εδάφιο 5 IDD, οι απαιτήσεις δεν θα ισχύουν για όλα τα φυσικά πρόσωπα που εργάζονται σε ασφαλιστική, αντασφαλιστική επιχείρηση ή ασφαλιστικό ή αντασφαλιστικό διαμεσολαβητή, τα οποία ασκούν δραστηριότητα ασφάλισης ή αντασφαλιστικής διανομής. Η απαίτηση θα πρέπει να ισχύει για (1) τα σχετικά πρόσωπα στη δομή διαχείρισης τέτοιων επιχειρήσεων που είναι υπεύθυνα για τη διανομή όσον αφορά τα ασφαλιστικά και αντασφαλιστικά προϊόντα και (2) όλα τα άλλα πρόσωπα που εμπλέκονται άμεσα στην ασφαλιστική ή αντασφαλιστική διανομή.

Το IDD δεν παρέχει ακριβή ορισμό του όρου «άμεσα εμπλεκόμενος». Ωστόσο, η δραστηριότητα διανομής ασφαλίσεων ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 σημείο 1 IDD ως περιλαμβάνει τις ακόλουθες δραστηριότητες:

παροχή συμβουλών για τη σύναψη ασφαλιστικών συμβάσεων, προτείνοντας τη σύναψη ασφαλιστικών συμβάσεων, ή την εκτέλεση άλλων προπαρασκευαστικών εργασιών για τη σύναψη ασφαλιστικών συμβάσεων, σύναψη τέτοιων συμβάσεων, ή βοήθεια στη διαχείριση και εκτέλεση τέτοιων συμβάσεων, ιδίως σε περίπτωση απαίτησης, συμπεριλαμβανομένης της παροχής πληροφοριών σχετικά με ένα ή περισσότερα ασφαλιστήρια συμβόλαια σύμφωνα με κριτήρια που επιλέγουν οι πελάτες μέσω ιστότοπου ή άλλων μέσων και τη σύνταξη ενός ασφαλιστικού προϊόντος λίστα κατάταξης, συμπεριλαμβανομένης της σύγκρισης τιμών και προϊόντων, ή έκπτωση στην τιμή ενός ασφαλιστηρίου συμβολαίου, όταν ο πελάτης είναι σε θέση να συνάψει άμεσα ή έμμεσα ένα ασφαλιστήριο συμβόλαιο χρησιμοποιώντας έναν ιστότοπο ή άλλα μέσα.

Ομοίως, η δραστηριότητα της διανομής αντασφαλίσεων ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 σημείο (2) ως περιλαμβάνει τις ακόλουθες δραστηριότητες:

παροχή συμβουλών για τη σύναψη συμβάσεων αντασφάλισης, προτείνοντας τη σύναψη συμβάσεων αντασφάλισης, ή την εκτέλεση άλλων προπαρασκευαστικών εργασιών για τη σύναψη αντασφαλιστικών συμβάσεων, σύναψη τέτοιων συμβάσεων, ή

συνδρομή στη διαχείριση και εκτέλεση τέτοιων συμβάσεων, ιδίως σε περίπτωση απαίτησης, ακόμη και όταν εκτελείται από αντασφαλιστική επιχείρηση χωρίς την παρέμβαση αντασφαλιστικού διαμεσολαβητή.

Με βάση αυτό, «άμεσα εμπλεκόμενος» σημαίνει να εργάζεσαι ή να επιβλέπεις κάποιον που εργάζεται προσωπικά στις δραστηριότητες που αναφέρονται παραπάνω.