Η Βενεζουέλα μετρά τις πληγές της από το σεισμό και ο υπόλοιπος κόσμος μοιάζει να κοιτάζει αλλού

Υπάρχουν φυσικές καταστροφές που συγκλονίζουν ολόκληρο τον πλανήτη και άλλες που περνούν σχεδόν αθόρυβα. Όχι επειδή είναι μικρότερες, αλλά επειδή συμβαίνουν σε χώρες που, για πολιτικούς, οικονομικούς ή γεωπολιτικούς λόγους, βρίσκονται συνήθως έξω από το επίκεντρο της διεθνούς προσοχής.

Στις 24 Ιουνίου, η Βενεζουέλα χτυπήθηκε από δύο διαδοχικούς ισχυρούς σεισμούς, μεγέθους 7,2 και 7,5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, με διαφορά μόλις 39 δευτερολέπτων. Μέσα σε λιγότερο από ένα λεπτό, ολόκληρες συνοικίες μετατράπηκαν σε ερείπια. Πολυκατοικίες κατέρρευσαν, δρόμοι άνοιξαν στα δύο και χιλιάδες άνθρωποι εγκλωβίστηκαν κάτω από τα χαλάσματα.

Το μεγαλύτερο πλήγμα δέχθηκε η παράκτια πολιτεία της Λα Γκουάιρα, λίγα μόλις χιλιόμετρα από το Καράκας. Εκεί, οι διασώστες εξακολουθούν να σκάβουν ασταμάτητα, πολλές φορές με τα χέρια, αναζητώντας επιζώντες. Κάθε άνθρωπος που ανασύρεται ζωντανός αποτελεί μια μικρή νίκη απέναντι στον χρόνο, όμως όσο περνούν οι ημέρες οι ελπίδες λιγοστεύουν.

Ο απολογισμός γίνεται ολοένα βαρύτερος. Οι νεκροί ανέρχονται πλέον σε περίπου 1.500, οι τραυματίες ξεπερνούν τις 3.000, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν χάσει τα σπίτια τους και ακόμη περισσότεροι αναζητούν συγγενείς και φίλους. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες φυσικές καταστροφές που έχει γνωρίσει η Βενεζουέλα εδώ και πολλές δεκαετίες.

Υπάρχει όμως και μια λιγότερο ορατή καταστροφή, αυτή που αρχίζει όταν σταματούν οι σεισμοί. Ύστερα από χρόνια βαθιάς οικονομικής κρίσης, ελάχιστες κατοικίες στη Βενεζουέλα είναι ασφαλισμένες απέναντι σε φυσικές καταστροφές. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι, ενώ οι συνολικές οικονομικές ζημιές θα ανέλθουν σε πολλά δισεκατομμύρια δολάρια, μόνο ένα πολύ μικρό μέρος τους θα καλυφθεί από ασφαλιστικές αποζημιώσεις. Για τη μεγάλη πλειονότητα των κατοίκων δεν υπάρχει ασφαλιστικό δίχτυ προστασίας. Αυτό σημαίνει ότι χιλιάδες οικογένειες θα χρειαστεί να ξαναχτίσουν τη ζωή τους από το μηδέν, στηριζόμενες στην κρατική βοήθεια, στη διεθνή αλληλεγγύη ή απλώς στις δικές τους δυνάμεις. Για πολλούς, ο πραγματικός αγώνας αρχίζει τώρα.

Κι όμως, λίγες μόνο ημέρες αργότερα, η τραγωδία μοιάζει να έχει ήδη απομακρυνθεί από τα πρωτοσέλιδα της διεθνούς επικαιρότητας. Οι εικόνες των διασωστών, των κατεστραμμένων γειτονιών και των ανθρώπων που περιμένουν ακόμη ένα θαύμα δεν κυριάρχησαν όσο θα περίμενε κανείς για μια τόσο μεγάλη ανθρώπινη καταστροφή.

Ίσως γιατί η Βενεζουέλα κουβαλά εδώ και χρόνια το βάρος μιας βαθιάς πολιτικής και οικονομικής κρίσης. Ίσως γιατί οι ειδήσεις διαδέχονται πλέον η μία την άλλη με τέτοια ταχύτητα ώστε ακόμη και οι μεγαλύτερες τραγωδίες ζουν ελάχιστα στον δημόσιο διάλογο. Όμως ένας σεισμός δεν ξεχωρίζει κυβερνήσεις, ιδεολογίες ή διεθνείς συμμαχίες. Γκρεμίζει σπίτια, αφαιρεί ζωές και αφήνει πίσω του ανθρώπους που προσπαθούν να ξαναρχίσουν από το μηδέν.

Οι σεισμοί κρατούν λίγα δευτερόλεπτα. Η προσπάθεια να ξαναχτιστεί μια ζωή μπορεί να κρατήσει χρόνια. Και όταν μια κοινωνία είναι ήδη εξαντλημένη από τη φτώχεια και την οικονομική κρίση, η φυσική καταστροφή μετατρέπεται σε μια ακόμη βαθύτερη ανθρώπινη δοκιμασία.

Η αλληλεγγύη δεν πρέπει να ακολουθεί τη γεωγραφία ούτε την πολιτική. Η ανθρώπινη ζωή έχει την ίδια αξία είτε χάνεται σε μια μεγάλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα είτε σε μια γειτονιά της Βενεζουέλας.

Το ελάχιστο που μπορούμε να κάνουμε είναι να μη αφήσουμε αυτή την τραγωδία να γίνει αόρατη.

Οι πρώτες ώρες μετά τον σεισμό. Διασώστες, πυροσβέστες και εθελοντές εργάζονται όλη τη νύχτα στα ερείπια, αναζητώντας ανθρώπους που εξακολουθούν να βρίσκονται εγκλωβισμένοι κάτω από τους τόνους μπετόν.

Η ανθρώπινη αλληλεγγύη προηγείται των μηχανημάτων. Κάτοικοι μεταφέρουν έναν τραυματία μακριά από τα συντρίμμια. Στις πρώτες ώρες μετά την καταστροφή, οι γείτονες έγιναν οι πρώτοι διασώστες.

Μέσα σε λιγότερο από ένα λεπτό, ολόκληρες πολυκατοικίες μετατράπηκαν σε ερείπια. Οι ρωγμές και οι καταρρεύσεις άλλαξαν για πάντα την εικόνα πολλών συνοικιών της βόρειας Βενεζουέλας.

Η επιστροφή στο σπίτι έχει πλέον άλλο νόημα. Όσοι σώθηκαν προσπαθούν να περισώσουν λίγα προσωπικά αντικείμενα από τα διαμερίσματα που έμειναν όρθια μόνο κατά τύχη.

Πίσω από κάθε σωρό από χαλάσματα υπήρχε μέχρι χθες μια καθημερινή ζωή. Σπίτια, αναμνήσεις και ολόκληρες γειτονιές χάθηκαν μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, αφήνοντας χιλιάδες ανθρώπους χωρίς στέγη και χωρίς βεβαιότητα για το αύριο.

Πηγή φωτογραφιών: Διαδίκτυο