Γράφει ο Ευάγγελος Γ. Σπύρου
«Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί, μοιράσαν δώρα οι οχτροί κι εμείς γελούσαμε σαν τα παιδιά»…
Τυχαίως σήμερα βρήκα αυτό το τραγούδι στο YouTube απ’ την ταινία του Νίκου Κούνδουρου. «Τα τραγούδια της φωτιάς σε μουσική Γιάννη Μαρκόπουλου και τραγουδιστή τον Νίκο Ξυλούρη. Όταν το πρωτάκουσα το 1972, συγκλονίστηκα με την Κρητικιά φωνή, την λεβεντιά και τα μεγάλα μηνύματα για τους εχθρούς που μπαίνουν «στην πόλη»…
Διαβάστε το
Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί
τις πόρτες σπάσαν οι οχτροί
κι εμείς γελούσαμε στις γειτονιές
την πρώτη μέρα
Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί
αδέρφια πήραν οι οχτροί
κι εμείς κοιτούσαμε τις κοπελιές
την άλλη μέρα
Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί
φωτιά μας ρίξαν οι οχτροί
κι εμείς φωνάζαμε στα σκοτεινά
την τρίτη μέρα
Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί
σπαθιά κρατούσαν οι οχτροί
κι εμείς τα πήραμε για φυλαχτά
την άλλη μέρα
Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί
μοιράσαν δώρα οι οχτροί
κι εμείς γελούσαμε σαν τα παιδιά
την πέμπτη μέρα
Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί
κρατούσαν δίκιο οι οχτροί
κι εμείς φωνάζαμε ζήτω και γεια
σαν κάθε μέρα
Πάντα θα βρίσκεται λόγος να ειπωθεί αυτό το τραγούδι για όσους θέλουν να είναι ελεύθεροι. Πρωτοτραγουδήθηκε το 1972 από τον Νίκο Ξυλούρη και την Μαρία Δημητριάδη στον δίσκο «Διάλειμμα». Το 1971 είχε τραγουδήσει το παραδοσιακό ΑΓΡΙΜΙΑ και ΑΓΡΙΜΑΚΙΑ στο δίσκο Ριζίτικα όπου οι κρητικοί παρομοιάζουν τους αντάρτες των βουνών με αγρίμια. Στον ίδιο δίσκο ήταν και το ριζίτικο «πότε θα κάνει ξαστεριά» που τραγουδούσαν φοιτητές στο πολυτεχνείο…
Τον Νίκο Ξυλούρη τον πρωτοάκουσα κάπου στην Πλάκα που τραγουδούσε με την Μαρίζα Κωχ. Δεν είχα λεφτά για εισιτήριο στο υπαίθριο κέντρο και στάθηκα όρθιος από μακριά πάνω σε ένα πεζούλι να τον ακούσω. Είχα δει τον κόσμο έξω από το ΑΘΗΝΑΙΟΝ Πατησίων και Μάρνη καλοκαίρι του 1973 μετά τα γεγονότα της Νομικής του Φεβρουαρίου 1973 κ.λπ., όταν παιζόταν το έργο ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΜΑΣ ΤΣΙΡΚΟ με ΤΖΕΝΗ ΚΑΡΕΖΗ, ΚΑΖΑΚΟ, ΝΙΚΟ ΞΥΛΟΥΡΗ και μουσική Ξαρχάκου σε στίχους Ι. Καμπανέλη. Τα τραγούδια απέδιδε ο Ν. Ξυλούρης. Τα σκηνικά ήταν του Ευγένιου Σπαθάρη. Ο Διονύσης Παπαγιαννόπουλος παίζει τον Κολοκοτρώνη και τον Καραγκιόζη. Το έργο ήταν μια ιστορική αναδρομή στην ιστορία της Ελλάδας απ’ την Τουρκοκρατία ως το σήμερα της εποχής, με αιχμές και υπονοούμενα για την κυβέρνηση-δικτατορία της εποχής. Από θεατρικό έργο εξελίχθηκε και σαν διαμαρτυρία στην Χούντα. Οι λογοκριτές το σταμάτησαν, οι πρωταγωνιστές συνελήφθησαν και πολλοί μπήκαν φυλακή. Μετά την πτώση της δικτατορίας ξανά ανέβηκε με τεράστια επιτυχία (έφτασε τους 400.000 θεατές).
Ο Ξυλούρης έκανε το ΜΕΓΑΛΟ ΤΣΙΡΚΟ και τα τραγούδια του παντοτινά στον ρόλο του τραγουδιστή ντελάλη εγγίζοντας την αθανασία.
Έβγαινε με την στολή την Κρητικιά, τα στιβάνια, το κεφαλομάντηλο και τα κρόσια και ανατρίχιαζε ο κόσμος και ήταν σαν ημίθεος όπως είπε ο Κώστας Καζάκος.
Τα τραγούδια «Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί» το «φίλοι κι αδέλφια» και η «Μπαλάντα του κυρ-Μέντιου» είναι συγκλονιστικά και πάντα επίκαιρα για όλους και για τους ασφαλιστές του σήμερα που βλέπουν πολλούς εχθρούς να μπαίνουν στην «πόλη» τους. Και είναι πολλοί με πολλές ιδιότητες.
Τους αφιερώνω το τραγούδι του Νίκου «Πως να σωπάσω μέσα μου» έτσι για να πιαστούν από κάπου και να συνεχίσουν χωρίς να χαμηλώσουν τα φτερά…
Ε.Σ
