Στο στενό πέρασμα της Κλεισούρας, ανάμεσα στους απόκρημνους βράχους του Αρακύνθου, βρίσκεται ένα από τα πιο ξεχωριστά προσκυνήματα της δυτικής Ελλάδας: η Μονή της Ζωοδόχου Πηγής «Ελεούσης». Σκαλισμένη μέσα στον βράχο και σχεδόν κρεμασμένη πάνω από τον δρόμο αποτελεί σημείο αναφοράς για την περιοχή.

Η παράδοση θέλει την ίδρυσή της γύρω στο 1700, όταν ένας καταδιωκόμενος Έλληνας, ο Κουμπούρας, κατέφυγε σε σπήλαιο πάνω από το σημερινό εκκλησάκι. Εκεί, όπως διηγήθηκε αργότερα, έβλεπε κάθε βράδυ ένα έντονο φως. Όταν οι κάτοικοι ανέβηκαν στο σημείο, βρήκαν την εικόνα της Παναγίας και μια πηγή νερού. Στο ίδιο σημείο χτίστηκε το πρώτο εκκλησάκι, που εξελίχθηκε με τον χρόνο σε σημαντικό προσκύνημα.

Από τη Μονή πέρασε, σύμφωνα με την παράδοση, και ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, ο οποίος προέβλεψε πως το μέρος θα γίνει μεγάλο κέντρο λατρείας. Σήμερα, η παρουσία του τιμάται με προτομή στον χώρο.

Η ιστορία της Μονής συνδέεται και με τα γεγονότα της Επανάστασης. Εδώ κατέφυγε ο Γιάννης Γούναρης, ο οποίος αποκάλυψε τα σχέδια του Ομέρ Βρυώνη για την αιφνιδιαστική επίθεση στο Μεσολόγγι τα Χριστούγεννα του 1822. Η πράξη του συνέβαλε στην αποτυχία της επίθεσης, αλλά στοίχισε τη ζωή της οικογένειάς του. Μετά την απελευθέρωση, έγινε μοναχός στη Μονή, όπου έζησε μέχρι το τέλος της ζωής του.

Το 1837, ο βασιλιάς Όθωνας, συγκινημένος από την ιστορία του, του ζήτησε να εκφράσει κάποια επιθυμία. Εκείνος δεν ζήτησε προσωπική ανταμοιβή, αλλά την παραχώρηση της περιοχής στο μοναστήρι.

Κατά τους επόμενους αιώνες, η Μονή αναπτύχθηκε και συντηρήθηκε χάρη σε σημαντικές μορφές και επισκέψεις προσωπικοτήτων, ενώ το 1973 η περιοχή της Κλεισούρας ανακηρύχθηκε ιστορικός τόπος ιδιαίτερου φυσικού κάλλους.

Η Μονή γιορτάζει σήμερα, ημέρα της Ζωοδόχου Πηγής, με πανήγυρη που διαρκεί τρεις ημέρες. Σύμφωνα με την παράδοση, τις ημέρες αυτές στάζει νερό από τον βράχο πάνω από το εκκλησάκι – τα «δάκρυα της Παναγίας», όπως τα αποκαλούν οι πιστοί. Πολλοί προσκυνητές περιμένουν να δεχτούν μια σταγόνα, ως ευλογία.

Χιλιάδες επισκέπτες περνούν καθημερινά από το σημείο, σταματούν, υψώνουν το βλέμμα προς τη μικρή εκκλησία μέσα στον βράχο και κάνουν τον σταυρό τους. Σε αυτό το στενό πέρασμα, όπου η πέτρα και η πίστη συνυπάρχουν, η Παναγία η Ελεούσα εξακολουθεί να αποτελεί τόπο σιωπής, προσευχής και εσωτερικής γαλήνης.

Σκαλισμένη στον βράχο της Κλεισούρας, η Μονή της Παναγίας Ελεούσας μοιάζει να αιωρείται ανάμεσα στη γη και τον ουρανό.

Η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Ελεούσας, κέντρο της πίστης και της προσκύνησης για χιλιάδες επισκέπτες.

Ο σταυρός υψώνεται μέσα στην ανοιξιάτικη Κλεισούρα, εκεί όπου η φύση και η πίστη συνυπάρχουν σιωπηλά.

Η προτομή του Γιάννη Γούναρη, του ανθρώπου που θυσιάστηκε για να σωθεί το Μεσολόγγι.