Αλέξανδρος Σαρρηγεωργίου (ΕΑΕΕ): Ο ασφαλιστικός κλάδος πρέπει να εξελίσσεται και να προσαρμόζεται στις νέες ανάγκες της κοινωνίας

Αφιέρωμα από την εφημερίδα Nextdeal (Τεύχος 581) που κυκλοφορεί

Αλέξανδρος Σαρρηγεωργίου, Πρόεδρος ΕΑΕΕ

Ο ασφαλιστικός κλάδος οφείλει να εξελίσσεται, να μετασχηματίζεται και να προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες, στις ανάγκες της κοινωνίας και στα δεδομένα της κάθε εποχής, τονίζει σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «NextDeal» o κ. Αλέξανδρος Σαρρηγεωργίου, πρόεδρος της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος και αντιπρόεδρος της Insurance Europe. Χαρακτηρίζει την κλιματική κρίση πιθανότατα τη μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα η ανθρωπότητα, ενώ για την προστασία τονίζει ότι διευρύνεται και βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας σχεδόν όλων των κρατών. Ερωτηθείς σχετικά, υπογραμμίζει ότι η ενίσχυση του συνταξιοδοτικού εισοδήματος των μελλοντικών συνταξιούχων περνά αναπόφευκτα μέσα από τον δεύτερο και τον τρίτο πυλώνα. Οι ασφαλιστικές εταιρείες δραστηριοποιούνται ενεργά και στους δύο: με τα ομαδικά συνταξιοδοτικά προγράμματα στον δεύτερο πυλώνα και με τα ατομικά συνταξιοδοτικά προϊόντα στον τρίτο, σημειώνει ο πρόεδρος της ΕΑΕΕ.

Σε ένα περιβάλλον διαρκών αλλαγών στην οικονομία και την κοινωνία, ποιος είναι ο ρόλος που καλείται να αναλάβει ο ασφαλιστικός κλάδος στο μέλλον;

Σε αυτό το περιβάλλον των συνεχών μεταβολών, ο ασφαλιστικός κλάδος καλείται να διαδραματίσει έναν ρόλο πιο ουσιαστικό και δυναμικό από ποτέ.

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή υπενθυμίζουν πόσο εύθραυστη μπορεί να είναι η αίσθηση σταθερότητας, που συχνά θεωρούμε δεδομένη. Οι γεωπολιτικές εντάσεις δεν περιορίζονται γεωγραφικά. Επηρεάζουν τις διεθνείς αγορές, το ενεργειακό κόστος, τις εφοδιαστικές αλυσίδες, αλλά και το ίδιο το αίσθημα ασφάλειας των πολιτών.

Σε περιόδους αυξημένης αβεβαιότητας, η ανάγκη για θεσμούς που ενισχύουν τη σταθερότητα και την ανθεκτικότητα των κοινωνιών γίνεται ακόμη πιο κρίσιμη. Και η ασφάλιση αποτελεί έναν από αυτούς τους θεσμούς.

Η σημασία της αναδεικνύεται ιδιαίτερα όταν οι κοινωνίες δοκιμάζονται, όταν οι κίνδυνοι παύουν να είναι αφηρημένες έννοιες και αποκτούν πραγματική διάσταση. Σήμερα, άλλωστε, ζούμε σε μια εποχή όπου το ρίσκο είναι πιο πολύπλοκο, πιο συχνό και συχνά πιο δαπανηρό από ποτέ.

Βεβαίως, οι κίνδυνοι δεν είναι κάτι νέο. Πάντα υπήρχαν και πάντα θα υπάρχουν, όπως και η ανάγκη για ασφάλιση. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι το περιβάλλον παραμένει στατικό. Αντίθετα, οι προκλήσεις μεταβάλλονται διαρκώς.

Γι’ αυτό και ο ασφαλιστικός κλάδος οφείλει να εξελίσσεται, να μετασχηματίζεται και να προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες, στις ανάγκες της κοινωνίας και στα δεδομένα της κάθε εποχής. Μόνο έτσι μπορεί να συνεχίσει να επιτελεί τον ρόλο του ως πυλώνα εμπιστοσύνης και σταθερότητας στο μέλλον.

Με δεδομένο ότι το κενό προστασίας από φυσικές καταστροφές παραμένει μεγάλο στη χώρα μας, ποια συγκεκριμένα μέτρα πρέπει να ληφθούν ώστε να ενισχυθούν η ασφαλιστική κάλυψη και η ανθεκτικότητα της οικονομίας και της κοινωνίας;

Η κλιματική κρίση αποτελεί πιθανότατα τη μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα η ανθρωπότητα. Σύμφωνα με μεγάλο διεθνή αντασφαλιστή, το 2025 οι φυσικές καταστροφές στοίχισαν τη ζωή σε 17.200 ανθρώπους και προκάλεσαν οικονομικές ζημιές σχεδόν 224 δισ. δολαρίων. Από αυτά, μόνο τα 108 δισ., δηλαδή περίπου το 50%, ήταν ασφαλισμένα.

Το κενό προστασίας παραμένει, επομένως, πολύ μεγάλο, μάλιστα διευρύνεται και βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας σχεδόν όλων των κρατών.

Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση. Βιώνουμε με αυξημένη συχνότητα και ένταση πλημμύρες, φαινόμενα όπως convective storms και medicyclones, δασικές πυρκαγιές και άλλα ακραία φαινόμενα.

Και ενώ εστιάζουμε σε αυτά, συχνά παραβλέπουμε τον «ελέφαντα στο δωμάτιο» για τη χώρα μας: τον σεισμό. Ένας μεγάλος σεισμός θα μπορούσε να παραλύσει την οικονομική δραστηριότητα, να επιβαρύνει δραματικά τα δημόσια οικονομικά και να δοκιμάσει τα όρια της κοινωνικής και παραγωγικής αντοχής.

Ως ΕΑΕΕ συγκεντρώνουμε συστηματικά στοιχεία για τα καταστροφικά γεγονότα. Από το 1993 έως το 2025 έχουν καταγραφεί 59 καταστροφικά γεγονότα, με περισσότερες από 56.000 ζημιές και αποζημιώσεις που ξεπερνούν το 1,3 δισ. ευρώ σε σημερινές τιμές. Το 2026 ξεκίνησε με τα περιστατικά ακραίων καιρικών φαινομένων του Ιανουαρίου, για τα οποία οι αποζημιώσεις εκτιμώνται σε πάνω από €20 εκατ.

Η ασφαλιστική αγορά εκπληρώνει την αποστολή της: Αποζημιώνει όσους είναι ασφαλισμένοι και στέκεται δίπλα τους τη δύσκολη στιγμή. Όμως, το κενό προστασίας στην Ελλάδα παραμένει μεγάλο, τόσο στις κατοικίες όσο και στις επιχειρήσεις.

Τα τελευταία χρόνια, η Πολιτεία έχει κάνει θετικά βήματα. Η έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ για ιδιοκτήτες που ασφαλίζουν τα ακίνητά τους έναντι φυσικών καταστροφών είναι μια σημαντική πρωτοβουλία. Αντίστοιχα, και η θέσπιση της υποχρεωτικής ασφάλισης επιχειρήσεων για σεισμό, δασική πυρκαγιά και πλημμύρα.

Ως αγορά, στηρίζουμε αυτές τις πρωτοβουλίες, ωστόσο είναι σαφές πως χρειάζονται ενίσχυση.

Στις επιχειρήσεις, η αποτελεσματικότητα της υποχρεωτικότητας θα κριθεί στην πράξη, μέσα από ουσιαστικούς ελέγχους και διασταυρώσεις. Πρέπει να γίνουν οι έλεγχοι ώστε να δούμε το ποσοστό συμμόρφωσης των επιχειρήσεων στο μέτρο αυτό.

Στις κατοικίες, η έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ έχει αποδώσει, αλλά με αργούς ρυθμούς. Η διείσδυση της ασφάλισης παραμένει ιδιαίτερα χαμηλή σε σχέση με το πραγματικό επίπεδο κινδύνου, άρα απαιτούνται πολιτικές που θα αυξήσουν γρήγορα και αποτελεσματικά τα ποσοστά ασφαλιστικής κάλυψης.

Λόγω της αύξησης του πληθυσμού άνω των 65 ετών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ποιες προκλήσεις δημιουργούνται για τα συνταξιοδοτικά συστήματα και ποιες πολιτικές μπορούν να διασφαλίσουν τη μακροχρόνια βιωσιμότητά τους;

Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κατακτήσεις της ιατρικής προόδου και της επιστήμης. Οι άνθρωποι σήμερα έχουν τη δυνατότητα να ζουν περισσότερα χρόνια, με το βασικό ζητούμενο πλέον να είναι τα χρόνια αυτά να συνοδεύονται από καλή ποιότητα ζωής και υγεία.

Στην Ε.Ε., περισσότερο από το 20% του πληθυσμού είναι ήδη ηλικίας 65 ετών και άνω. Το ποσοστό αυτό έχει αυξηθεί κατά 2,9 ποσοστιαίες μονάδες την τελευταία δεκαετία και, σύμφωνα με τις επίσημες προβολές της Eurostat, αναμένεται να φτάσει το 33% έως το 2100.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί σημαντικές πιέσεις στα συνταξιοδοτικά συστήματα. Τα παραδοσιακά διανεμητικά μοντέλα δεν επαρκούν πλέον από μόνα τους για να διασφαλίσουν ένα ικανοποιητικό επίπεδο διαβίωσης για τους μελλοντικούς συνταξιούχους.

Στο πλαίσιο αυτό, καθίσταται ιδιαίτερα σημαντικός ο ρόλος των κεφαλαιοποιητικών σχημάτων. Στην πράξη, η ενίσχυση του συνταξιοδοτικού εισοδήματος των μελλοντικών συνταξιούχων περνά αναπόφευκτα μέσα από τον δεύτερο και τον τρίτο πυλώνα. Οι ασφαλιστικές εταιρείες δραστηριοποιούνται ενεργά και στους δύο: με τα ομαδικά συνταξιοδοτικά προγράμματα στον δεύτερο πυλώνα και με τα ατομικά συνταξιοδοτικά προϊόντα στον τρίτο.

Παρότι η ανάγκη αυτή είναι ευρέως αναγνωρισμένη, στην Ελλάδα εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική υστέρηση. Η σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες είναι ενδεικτική. Σύμφωνα με μελέτη του ΟΟΣΑ, οι σωρευμένες επενδύσεις των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών σχημάτων στην Ελλάδα αντιστοιχούν περίπου στο 1% του ΑΕΠ. Αντίστοιχα, στην Ιρλανδία το ποσοστό φτάνει το 26,2% και στην Πορτογαλία το 12,9%, ενώ σε χώρες όπως η Δανία ξεπερνά το 200%.

Η απόσταση αυτή δεν αποτυπώνει απλώς μια αριθμητική διαφορά. Αντικατοπτρίζει διαφορετικές προσεγγίσεις σε επίπεδο νοοτροπίας, πολιτικών προτεραιοτήτων και θεσμικού σχεδιασμού. Οφείλουμε να δούμε τι κάνουν οι άλλες χώρες και να παραδειγματιστούμε.

Η διεθνής εμπειρία έχει δείξει ότι για να αναπτυχθούν ουσιαστικά οι συμπληρωματικοί πυλώνες αυτοί χρειάζεται ένα σταθερό και ευνοϊκό πλαίσιο, με κίνητρα τα οποία να ενθαρρύνουν την αποταμίευση. Χωρίς αυτά, η πρόοδος παραμένει περιορισμένη.

Παράλληλα, η κουλτούρα συνταξιοδοτικής πρόνοιας είναι κάτι πολύ σημαντικό, το οποίο θα πρέπει να καλλιεργείται στα παιδιά από πολύ νωρίς. Χρειάζεται άρα μια στρατηγική η οποία να συνδυάζει την εκπαίδευση και την ενημέρωση με τα κίνητρα. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσει και η Ελλάδα να αναπτύξει τον 2ο και τον 3ο πυλώνα και να προνοήσει για τη διασφάλιση επαρκών και βιώσιμων συντάξεων στο μέλλον.

Διαβάστε παρακάτω το αφιέρωμα από την εφημερίδα Nextdeal (Τεύχος 581) που κυκλοφορεί και σε ηλεκτρονική μορφή (πατήστε κάτω δεξιά για μεγέθυνση)