«Πολύ φασαρία για το τίποτα» ήταν το αποτέλεσμα της οδηγίας 2004/113/ΕΚ του Συμβουλίου για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών και στην ιδιωτική ασφάλιση, σύμφωνα με σχετική έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το αποτέλεσμα ήταν μάλλον «ουδέτερο» από την άποψη της τιμολόγησης σύμφωνα με την έκθεση.

Ειδικότερα στην έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με θέμα «για την εφαρμογή της οδηγίας 2004/113/ΕΚ του Συμβουλίου για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στην πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες και την παροχή αυτών» στο κεφάλαιο «ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ TEST-ACHATS» αναφέρονται τα εξής:

«5.1 Απόφαση

Στην απόφασή του στην υπόθεση Test-Achats, το ΔΕΕ ακύρωσε το άρθρο 5 παράγραφος 2, που επέτρεπε τη διατήρηση των διαφοροποιήσεων με βάση το φύλο στην παροχή ασφαλιστικών υπηρεσιών, υπό την προϋπόθεση ότι αυτή γινόταν βάσει σημαντικών και αξιόπιστων αναλογιστικών και στατιστικών δεδομένων. Το Δικαστήριο έκρινε ότι, παρέχοντας στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να διατηρούν χωρίς χρονικό περιορισμό παρέκκλιση από τον ενιαίο κανόνα ανεξαρτήτως φύλου, που καθορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, το άρθρο 5 παράγραφος 2 έρχεται σε αντίθεση με την επίτευξη του σκοπού της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε σχέση με τον υπολογισμό των ασφαλίστρων και των παροχών, η οποία αποτελεί τον στόχο της οδηγίας στον ασφαλιστικό τομέα. Ως εκ τούτου, το άρθρο 5 παράγραφος 2 αντίκειται στα άρθρα 21 και 23 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. Το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι από την 21η Δεκεμβρίου 2012 ο ενιαίος κανόνας ανεξαρτήτως φύλου πρέπει να εφαρμόζεται χωρίς εξαίρεση αναφορικά με τον υπολογισμό των ατομικών ασφαλίστρων και παροχών σε νέες συμβάσεις.

5.2 Εκτέλεση της απόφασης

27 κράτη μέλη έχουν ήδη εφαρμόσει την απόφαση στη νομοθεσία τους. Σε όλες τις περιπτώσεις, η εθνική νομοθεσία τροποποιήθηκε με νομικά δεσμευτικό τρόπο, μέσω προσαρμογής της ισχύουσας νομοθεσίας σχετικά με την ασφάλιση, την ίση μεταχείριση ή αμφότερα . Ορισμένα κράτη μέλη παρείχαν περαιτέρω κατευθυντήριες γραμμές προκειμένου να διευκολύνουν τις αλλαγές στον ασφαλιστικό τομέα. Για παράδειγμα, στην Αυστρία, οι αρμόδιες για τις χρηματοπιστωτικές αγορές αρχές (FMA) απέστειλαν εγκύκλιο καλώντας τις ασφαλιστικές εταιρείες να τεκμηριώνουν τους ενιαίους για τα δύο φύλα αναλογιστικούς τους πίνακες. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, εκδόθηκαν οδηγίες από την Αρχή Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών (FSA).

Τα περισσότερα από τα κράτη μέλη εφάρμοσαν την απόφαση εντός της προθεσμίας που ορίστηκε από το ΔΕΕ. Σε λίγα κράτη μέλη, η νομοθεσία τέθηκε σε ισχύ αργότερα. Τα κράτη μέλη φαίνεται να έχουν λάβει πολύ λίγες καταγγελίες σχετικά με παραβίαση της αρχής ανεξαρτήτως φύλου από ασφαλιστικές εταιρείες. Ωστόσο, στις Κάτω Χώρες, ο φορέας ισότητας σε πρόσφατη απόφασή του (2014-97, η οποία εκδόθηκε τον Αύγουστο του 2014) έκρινε ότι ο ασφαλιστής είχε παρανόμως προβεί σε δυσμενή διάκριση λόγω φύλου σε βάρος γυναίκας, διότι της χορήγησε αποζημίωση μετά από ατύχημα, η οποία υπολογίστηκε βάσει της παραδοχής/στατιστικών στοιχείων ότι δεν θα εργαστεί μεταξύ 27 και 36 ετών, επειδή είναι γυναίκα, και ότι θα εργαστεί μόνο με μερική απασχόληση. Η ίδια υπόθεση κρίθηκε επίσης από ολλανδικό δικαστήριο. Το δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η χρήση αναλογιστικών στατιστικών στοιχείων όσον αφορά το πολιτιστικό υπόβαθρο και το φύλο του θύματος δεν αντίκειται στην αρχή της ισότητας. Η υπόθεση εκκρεμεί επί του παρόντος ενώπιον του Εφετείου.

Η Επιτροπή έχει ελέγξει ότι όλοι οι νόμοι που κοινοποιήθηκαν συμμορφώνονται με την απόφαση στην υπόθεση Test-Achats. Ως αποτέλεσμα αυτών των αξιολογήσεων, προέκυψαν ερωτήματα σχετικά με ορισμένα κράτη μέλη. Με βάση τις απαντήσεις που ελήφθησαν, η Επιτροπή ενδέχεται να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει σε περίπτωση μη συμμόρφωσης της εθνικής νομοθεσίας με την απόφαση.

Ένα κράτος μέλος ανέφερε ότι η εφαρμογή της απόφασης είναι σε εξέλιξη, αλλά δεν έχει ακόμη θεσπιστεί νομοθεσία . Η Επιτροπή παρακολουθεί στενά την κατάσταση στο εν λόγω κράτος μέλος και θα ξεκινήσει διάλογο σε περίπτωση μη λήψης των αναγκαίων εκτελεστικών μέτρων.

Η νομολογία του ΔΕΕ δεν ισχύει άμεσα στις χώρες της ΕΖΕΣ. Ως εκ τούτου, προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνοχή της νομοθεσίας, στις 30 Ιανουαρίου 2014 κινήθηκε διαδικασία για την ενδεχόμενη προσαρμογή του παραρτήματος XVIII της συμφωνίας ΕΟΧ στην απόφαση επί της υπόθεσης Test-Achats.

Όπως ορίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για την υπόθεση Test-Achats, η απόφαση αφορά μόνον τις ιδιωτικές ασφαλιστικές συμβάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2004/113/ΕΚ. Δεν έχει άμεσες έννομες συνέπειες για τις επαγγελματικές συντάξεις, οι οποίες καλύπτονται από την οδηγία 2006/54/ΕΚ. Το άρθρο 9 παράγραφος 1 στοιχείο η) της εν λόγω οδηγίας επιτρέπει τον καθορισμό διαφορετικών επιπέδων παροχών μεταξύ ανδρών και γυναικών, όταν αυτό αιτιολογείται με αναλογιστικά στοιχεία υπολογισμού.

Ορισμένα κράτη μέλη έχουν ωστόσο αποφασίσει να εφαρμόσουν τον ενιαίο κανόνα ανεξαρτήτως φύλου και σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά συστήματα, προκειμένου να διασφαλιστεί η ισότητα των φύλων σε όλους τους τομείς. Αλλά η μεγάλη πλειονότητα των κρατών μελών έχει προβλέψει την εφαρμογή του ενιαίου κανόνα ανεξαρτήτως φύλου μόνον, όπως απαιτείται από την απόφαση, για τις συμβάσεις ιδιωτικής ασφάλισης. Σε αυτά τα κράτη μέλη οι διαφορές βάσει αναλογιστικών στοιχείων που αφορούν το προσδόκιμο ζωής εξακολουθούν να είναι παραδεκτές στις επαγγελματικές συντάξεις.

5.3 Οικονομικές επιπτώσεις της απόφασης στην ασφαλιστική αγορά

Στη συνέχεια που δόθηκε μετά την απόφαση στην υπόθεση Test-Achats, τμήματα του ασφαλιστικού τομέα προέβλεψαν ότι θα υπάρξουν σημαντικές συνέπειες στα επίπεδα τιμών, ισχυριζόμενα ότι η εξάλειψη του φύλου ως εύκολου και αξιόπιστου παράγοντα κατανομής κινδύνου θα είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση των συνολικών τιμών των ασφαλιστικών προϊόντων.

Η απόφαση και η εφαρμογή της δημιούργησαν ορισμένες εφάπαξ δαπάνες για τον ασφαλιστικό κλάδο, όταν χρειάστηκε να καταρτιστούν ενιαίοι αναλογιστικοί πίνακες ανεξαρτήτως φύλου και να τιμολογηθούν και τοποθετηθούν εκ νέου τα προϊόντα στην αγορά, ώστε να καταστούν αυτά ουδέτερα ως προς το φύλο. Το εν λόγω αρχικό κόστος συμμόρφωσης εκτιμήθηκε σε περίπου 14 εκατ. ευρώ για την Ισπανία και σε 7,7 εκατ. ευρώ για τις Κάτω Χώρες.

Όσον αφορά τις εξελίξεις στην τιμολόγηση ασφαλιστικών προϊόντων πρέπει να τονιστεί ότι δεν υπάρχουν ακριβή οικονομικά στοιχεία για τις επιπτώσεις της απόφασης. Είναι δύσκολο να παρασχεθούν αξιόπιστα, ποσοτικά προσδιορίσιμα στοιχεία και πληροφορίες σχετικά με τις επιπτώσεις της μετάβασης στην τιμολόγηση ανεξαρτήτως φύλου για διάφορους λόγους.

Η έλλειψη διαθέσιμων στοιχείων που επισημάνθηκε από ορισμένα κράτη μέλη και ενδιαφερόμενα μέρη είναι πιθανόν να συνδέεται με το γεγονός ότι η απόφαση στην υπόθεση Test-Achats έπρεπε να εφαρμοστεί μόνο από την 21η Δεκεμβρίου 2012. Το χρονικό διάστημα που έχει παρέλθει έκτοτε φαίνεται πολύ σύντομο, για να καταστεί δυνατή η συλλογή οικονομικών στοιχείων και δεδομένων πέραν των πολύ βραχυπρόθεσμων επιπτώσεων.

Επιπλέον, είναι ιδιαίτερα περίπλοκο να διακριθούν οι επιπτώσεις των διαφόρων παραγόντων που εμπλέκονται στην εξέλιξη της ασφαλιστικής αγοράς και να εκτιμηθεί ορθά η ειδική επίδραση του συντελεστή ασφαλίστρων ανεξαρτήτως φύλου στην τιμή ή την ανάπτυξη των προϊόντων. Στις περισσότερες αγορές, οι ασφαλιστικές εταιρείες υποχρεώθηκαν να εφαρμόσουν όχι μόνο ενιαία ασφάλιστρα ανεξαρτήτως φύλου, αλλά και ορισμένες άλλες νομικές και κανονιστικές εξελίξεις που επηρεάζουν τα επίπεδα των τιμών, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο ΕΕ.

Πέραν των νομικών απαιτήσεων, οι ασφαλιστικές εταιρείες μετέβαλαν ενδεχομένως τα χαρακτηριστικά των προϊόντων, ώστε να βελτιώσουν τα ασφαλιστικά προϊόντα εντός του κανονικού κύκλου παραγωγής. Ενδέχεται επίσης να εφάρμοσαν εξελίξεις ως προς τις αξιολογήσεις των παραγόντων κινδύνου, να χρησιμοποίησαν νέα κριτήρια για την αξιολόγηση των προϊόντων και τη διαφοροποίηση των ασφαλίστρων (π.χ. χρήση της τηλεματικής — γνωστής επίσης ως τεχνολογίας «μαύρου κουτιού» — από τους ασφαλιστές όσον αφορά την ασφάλιση αυτοκινήτων) ή να ανέπτυξαν νέα προϊόντα για να προσελκύσουν στοχοθετημένα πελάτες. Για παράδειγμα, στην Ισπανία, ορισμένες ασφαλιστικές εταιρείες εισήγαγαν νέα προϊόντα από τα οποία επωφελούνται κυρίως οι γυναίκες, προσπαθώντας κατ' αυτόν τον τρόπο να προσελκύσουν γυναίκες πελάτες. Άλλες προσφορές αφορούν κάλυψη κατά της κλοπής τσαντών από το εσωτερικό του αυτοκινήτου ή παροχή ειδικής βοήθειας σε εγκύους σε περίπτωση προβλημάτων υγείας, ενώ οδηγούν. Όλες αυτές οι αλλαγές ενδέχεται να επηρεάζουν την τιμή των προϊόντων ή την παρεχόμενη κάλυψη.

Βάσει των διαθέσιμων στοιχείων, οι επιπτώσεις από την εισαγωγή της αρχής ενιαίας τιμολόγησης των ασφαλιστικών προϊόντων ανεξαρτήτως φύλου υπήρξαν εν γένει αμελητέες ή περιορισμένες. Όπως αναμενόταν, και μάλιστα αναπόφευκτα, τα ασφάλιστρα αυξήθηκαν για τις γυναίκες (και μειώθηκαν για τους άνδρες) για ορισμένες ασφάλειες (όπως η ασφάλιση αυτοκινήτων). Σύμφωνα με την Insurance Sweden, η ασφάλιση αυτοκινήτων για τις νέες γυναίκες έχει γίνει πιο ακριβή κατά περίπου 10%, ενώ οι νέοι άνδρες που υπερεκπροσωπούνται στα τροχαία ατυχήματα έτυχαν αντίστοιχης μείωσης των ασφαλίστρων τους. Στην Ιταλία, από έρευνες που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ Ιουλίου 2012 και Ιανουαρίου 2013 προκύπτει ότι τα ασφάλιστρα των γυναικών μέσης ηλικίας που είναι πεπειραμένες οδηγοί ήταν κατά 3% υψηλότερα από τα ασφάλιστρα των ανδρών που βρίσκονταν στην ίδια κατάσταση πριν από τον Δεκέμβριο του 2012. Η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική για τους νέους οδηγούς: πριν από τον Δεκέμβριο του 2012 οι γυναίκες κατέβαλλαν 18% λιγότερο από τους άνδρες για την ασφάλιση αυτοκινήτου και, μετά από την ημερομηνία αυτή, η αύξηση των ασφαλίστρων τους έως και κατά 18% συνοδεύτηκε από μείωση των ασφαλίστρων των ανδρών κατά 10%. Για άλλες σειρές προϊόντων σημειώθηκαν αυξήσεις των ασφαλίστρων για τους άνδρες (και μειώσεις για τις γυναίκες). Σε τελική ανάλυση, όμως, αν και η εικόνα δεν φαίνεται να είναι ίδια σε όλο το φάσμα, οι επιπτώσεις στην αγορά φαίνεται ότι ήταν μάλλον ουδέτερες ή πολύ περιορισμένες και, σε κάθε περίπτωση, δεν φαίνεται να υπάρχει καμία ένδειξη για αδικαιολόγητη εξέλιξη των τιμών».