Αναλυτικά, σε εγκύκλιό της η εταιρία επισημαίνει ότι ο Νόμος 4378/2016, που δημοσιεύτηκε στις 5.4.2016, προβλέπει την ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο της Οδηγίας 2014/107/ΕΕ για την υποχρεωτική αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών στο φορολογικό τομέα μεταξύ των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Σκοπός είναι η ευθυγράμμιση του δικαίου της ΕΕ με το Παγκόσμιο Πρότυπο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για την Αυτόματη Ανταλλαγή Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών, αντανακλώντας ουσιαστικά τις, κατά τη FATCA, υποχρεώσεις των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Ως αυτόματη ανταλλαγή ορίζεται η υποχρέωση που αναλαμβάνουν οι αρμόδιες αρχές των Κρατών Μελών για συστηματική κοινοποίηση προκαθορισμένων πληροφοριών σχετικά με φορολογικούς κατοίκους άλλων Κρατών Μελών στο οικείο Κράτος Μέλος της φορολογικής κατοικίας, χωρίς προηγούμενο αίτημα του τελευταίου ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Κοινή συνισταμένη όλων αυτών των δράσεων είναι η δημιουργία ενιαίου και μοναδικού, ανά τον κόσμο, πλαισίου διακίνησης στοιχείων φορολογικού ενδιαφέροντος ώστε να αποφευχθεί η πρόσθετη διοικητική επιβάρυνση φορολογικών διοικήσεων στην οποία θα οδηγούσε η ύπαρξη περισσότερων πλαισίων αναφοράς.

Ο Νόμος 4378/2016 τίθεται σε ισχύ αναδρομικά από 1η Ιανουαρίου 2016.

Βασικά Σημεία N. 4378/2016

Τα ελληνικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, στα οποία εμπεριέχονται οι ασφαλιστικές εταιρείες που ασκούν ασφαλίσεις ζωής, θα πρέπει να προβαίνουν:

α) σε εντοπισμό των πελατών τους, φυσικών και νομικών προσώπων, που είναι φορολογικά υπόχρεοι σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ ή του ΟΟΣΑ (Δηλωτέα Πρόσωπα). Αναφορικά με τα νομικά πρόσωπα, είναι πιθανόν να κριθούν ως Δηλωτέα Πρόσωπα και τα Ελέγχοντα αυτά πρόσωπα,

β) σε ετήσια κοινοποίηση στοιχείων των ανωτέρω πελατών τους και των Δηλωτέων Λογαριασμών που αυτοί τηρούν στις ασφαλιστικές εταιρείες, στη Διεύθυνση Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων του Υπουργείου Οικονομικών. Ως Δηλωτέοι Λογαριασμοί νοούνται τα ασφαλιστήρια Συμβόλαια με αξία Εξαγοράς ή τα Συμβόλαια Προσόδων.

Ρητά διευκρινίζεται ότι ο όρος αξία εξαγοράς δεν καταλαμβάνει οιοδήποτε ποσό καταβάλλεται ως αποζημίωση σε περίπτωση προσωπικής βλάβης ή ασθένειας ή θανάτου.

Από τις ως άνω διαδικασίες εξαιρούνται ρητώς τα ομαδικά συνταξιοδοτικά προγράμματα, αν και ο Ν. 4378/2016 προβλέπει ειδικούς κανόνες δέουσας επιμέλειας για παρόμοιας φύσης ομαδικά ασφαλιστήρια συμβόλαια.

Η πρώτη ανταλλαγή πληροφοριών θα αφορά το έτος 2016 και θα πρέπει να λάβει χώρα έως και το Σεπτέμβριο του 2017.

Εφαρμογή κανόνων δέουσας επιμέλειας 

Υφίσταται διάκριση μεταξύ:

• προϋπαρχόντων χρηματοοικονομικών λογαριασμών, ήτοι αυτών που τηρούνταν κατά την 31-12-2015 και
• νέων, ήτοι αυτών που έχουν “ανοιχθεί” την 1-1-2016 και μετά. 

Ειδικότερα, όπως τονίζει η εταιρία στους συνεργάτες της:

Προϋπάρχοντες λογαριασμοί: Οι κανόνες δέουσας επιμέλειας εφαρμόζονται από την Εθνική Ασφαλιστική και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, θα σας ζητηθούν σχετικές πληροφορίες.

Νέοι λογαριασμοί: Καλείστε πλέον να διενεργείτε ελέγχους ώστε κάθε φορά να εντοπίζετε τους πελάτες που είναι φορολογικά υπόχρεοι σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ ή του ΟΟΣΑ. Συνεπώς, ο έλεγχος που θα διενεργείτε δε θα πρέπει να εξαντλείται στους πελάτες που είναι τυχόν φορολογικά υποκείμενοι στις Η.Π.Α.

Κατά το άνοιγμα του λογαριασμού και συγκεκριμένα πριν τη σύναψη της σύμβασης, ήτοι κατά το προσυμβατικό στάδιο, θα πρέπει να:

i) εξασφαλίζετε την αυτοπιστοποίηση του πελάτη, η οποία θα επιτρέπει τον προσδιορισμό της ή των φορολογικών κατοικιών του,

ii) επιβεβαιώνετε την αλήθεια της ως άνω ταυτοποίησης με βάση τις πληροφορίες που τυχόν συλλέγετε κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας για το ξέπλυμα χρήματος.

Στο πλαίσιο αυτό, η Εθνική Ασφαλιστική ενημερώνει ότι προέβη σε αναμόρφωση του εντύπου της Αίτησης Ασφάλισης Ζωής με την προσθήκη πεδίων πιστοποίησης του ασφαλισμένου ή /και του συμβαλλόμενου, όπως η δεύτερη υπηκοότητα και ο ΑΦΜ άλλης χώρας σε περίπτωση που ο πελάτης είναι φορολογικά υπόχρεος σε αυτήν. Ταυτόχρονα στην υφιστάμενη “Δήλωση FATCA προς την ΑΕΕΓΑ” (Πίνακας 2 της Αίτησης) έχει προστεθεί πεδίο (Θ8) προκειμένου να δηλώνεται η τυχόν ύπαρξη φορολογικής κατοικίας ή φορολογικού μητρώου του ασφαλισμένου ή /και του συμβαλλόμενου σε οποιοδήποτε άλλο κράτος.

Υποβολή στοιχείων

Οι ασφαλιστικές εταιρείες ζωής υποχρεούνται να υποβάλλουν στην προαναφερθείσα Διεύθυνση του Υπουργείου Οικονομικών πληροφορίες σχετικές με τα Δηλωτέα Πρόσωπα και τους Δηλωτέους Λογαριασμούς που τους αφορούν (ασφαλιστήρια Συμβόλαια με αξία Εξαγοράς ή τα Συμβόλαια Προσόδων) και συγκεκριμένα: όνομα, επωνυμία, διεύθυνση, κράτος μέλος κατοικίας, ΑΦΜ, ημερομηνία και τόπος γέννησης, αριθμός λογαριασμού, υπόλοιπο ή αξία του λογαριασμού, αξία εξαγοράς κατά τη λήξη ή τιμή εξαγοράς σε περίπτωση πρόωρης λύσης του συμβολαίου στο τέλος του σχετικού ημερολογιακού έτους, συνολικό ακαθάριστο ποσό που καταβλήθηκε ή πιστώθηκε στο δικαιούχο λογαριασμού κατά τη διάρκεια του εκάστοτε ημερολογιακού έτους.

Σημαντικά θέματα

• Περίπτωση άρνησης του πελάτη να παρέχει πληροφορίες ή να ανταποκριθεί στην υποβολή των απαιτούμενων εντύπων παραβιάζει τις ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις και δίνει το δικαίωμα στην Εταιρεία να προβεί σε αναφορά στην αρμόδια Αρχή.
• Από τις διαδικασίες διερεύνησης και αναφοράς εξαιρούνται ρητώς τα ομαδικά συνταξιοδοτικά προγράμματα.
• Επισημαίνεται ότι σε καμία περίπτωση η ΑΕΕΓΑ Η ΕΘΝΙΚΗ δεν μπορεί να παρέχει συμβουλές σχετικά με την εν λόγω νομοθεσία. Συνεπώς, οι πελάτες πρέπει να κατευθύνονται να επικοινωνούν σχετικά με δικό τους φοροτεχνικό σύμβουλο.

Ιδιαίτερη προσοχή εφίσταται στο ότι δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να υπάρξει καθοδήγηση του πελάτη για τυχόν παροχή από μέρους του ελλιπών στοιχείων ώστε να μην μπορεί να χαρακτηριστεί ως φορολογικά υποκείμενος σε άλλο κράτος μέλος της Ε.Ε. ή του Ο.Ο.Σ.Α. ή οποιαδήποτε ενέργεια η οποία θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι συμβάλλει στην αποφυγή φορολογικής υποχρέωσης από τον πελάτη.