Οι αχρεωστήτως καταβληθείσες εισφορές στον Ε.Φ.Κ.Α. που καταβλήθηκαν εκ παραδρομής ή χωρίς να προκύπτει υποχρέωση καταβολής τους, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση διπλής ασφάλισης υπέρ υγείας, συμψηφίζονται με τις πάσης φύσεως καθυστερούμενες οφειλές, ρυθμισμένες ή μη, των δικαιούχων προς τον Ε.Φ.Κ.Α. και τους τρίτους φορείς, για τους οποίους ο Ε.Φ.Κ.Α. συνεισπράττει εισφορές.

Σύμφωνα με την εγκύκλιο του φορέα, ενδεικτικές περιπτώσεις αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών αποτελούν η καταβολή εισφορών υψηλότερων των απαιτητών ασφαλιστέων αποδοχών (πλαφόν), η υπερβάλλουσα καταβολή εισφορών πάνω από το οφειλόμενο ποσό, η μεταβολή χρόνου ασφάλισης, η υπερείσπραξη από το μέτρο της κατάσχεσης εις χείρας Τρίτων, η επιστροφή εισφορών λόγω διπλής ασφάλισης για υγειονομική περίθαλψη σε φορέα πριν την έναρξη του Ε.Φ.Κ.Α. κ.λ.π..

Δε θεωρούνται αχρεωστήτως καταβληθείσες ασφαλιστικές εισφορές, χρηματικά ποσά που έχουν καταβληθεί σε περιπτώσεις που προκύπτει ακύρωση χρόνου, λόγω δόλιας ή εικονικής ασφάλισης.

Εφόσον μετά τη διενέργεια ελέγχου  και την πραγματοποίηση συμψηφισμού προκύψει πιστωτικό υπόλοιπο, αυτό επιστρέφεται άτοκα στους δικαιούχους.

Κατ΄ εξαίρεση, το πιστωτικό υπόλοιπο επιστρέφεται εντόκως, μόνο έπειτα από αμετάκλητη απόφαση του αρμόδιου δικαστηρίου, από τα διαλαμβανόμενα της οποίας θα προκύπτει ρητά η έντοκη επιστροφή.

Τι διαδικασία πρέπει να ακολουθήσετε για την επιστροφή των ποσών 

Για την επιστροφή των αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών απαιτείται η υποβολή αίτησης από τους δικαιούχους, εργοδότες και μισθωτούς που ασφαλίζονται μέσω Α.Π.Δ., στις αρμόδιες Υπηρεσίες Μισθωτών Ε.Φ.Κ.Α..

Μετά την υποβολή αυτής, θα πρέπει να ακολουθούνται τα κάτωθι:

• Καταχώρηση της αίτησης επιστροφής στο Ο.Π.Σ./τ. Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ..
• Πρόσκληση στον εργοδότη για την προσκόμιση των έγγραφων στοιχείων απασχόλησης, αυτεπάγγελτη αναζήτηση αυτών, όπου είναι δυνατό, μέσω της εφαρμογής «ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΕΡΓΑΝΗ» και διενέργεια ουσιαστικού ελέγχου έως την τελευταία απαιτητή μισθολογική περίοδο.
• Διεκπεραίωση των εκκρεμών Καταγγελιών-Δηλώσεων απασχόλησης, έλεγχος και διεκπεραίωση των Δελτίων Ελέγχου (επιτόπιοι έλεγχοι), των εκκρεμών Δελτίων Μεταβολής Στοιχείων Ασφάλισης (Δ.Μ.Σ.Α.), των διαπιστώσεων πραγματικής απασχόλησης κ.λ.π..
• Διενέργεια Ελέγχου Δηλωθέντων Καταβληθέντων (Ε.Δ.Κ.).
• Έκδοση αποφάσεων συμψηφισμού εφόσον προκύψει πιστωτικό υπόλοιπο.
• Έκδοση Απόφασης Επιστροφής (ΑΠ.ΕΠ.).

Επισημαίνεται ότι, στις περιπτώσεις υποβληθεισών αιτήσεων επιστροφής εισφορών που έχουν καταχωρηθεί στο Ο.Π.Σ/τ. Ι.Κ.Α-Ε.Τ.Α.Μ. και έχουν εκδοθεί αποφάσεις επιστροφής ενώ εκκρεμεί η έγκρισή τους, οι αρμόδιοι υπάλληλοι των Υποκ/των Μισθωτών Ε.Φ.Κ.Α., θα πρέπει να προβούν σε οίκοθεν ακύρωση αυτών.

Στη συνέχεια το σύνολο των εκκρεμών αιτήσεων επιστροφής, τόσο αυτών που ακυρώθηκαν όσο και αυτών που δεν καταχωρήθηκαν στο Ο.Π.Σ/τ. Ι.Κ.Α-Ε.Τ.Α.Μ., θα διεκπεραιωθεί σύμφωνα με τα ανωτέρω οριζόμενα.

Ήδη σχεδιάζεται η εφαρμογή της ηλεκτρονικής υποβολής αιτήσεων επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών από τους δικαιούχους, εργοδότες και ασφαλισμένους, που θα είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα του Ε.Φ.Κ.Α..

Διαδικασία συμψηφισμού ή επιστροφής των αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών σε περίπτωση ρυθμισμένων οφειλών

Εφόσον ο δικαιούχος εργοδότης έχει υπαχθεί σε καθεστώς ρύθμισης οφειλών και τηρεί τους όρους της ρύθμισης αυτής, θα ακολουθείται η ίδια ως άνω διαδικασία και στην περίπτωση που προκύπτει πιστωτικό υπόλοιπο, θα επέρχεται συμψηφισμός με τις τρέχουσες δόσεις της ρύθμισης κατά το ποσό αυτού.

Επισημάνσεις

Α1. Η διαχείριση των αιτήσεων επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών, θα πραγματοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες της παρούσας:

i) Για τους δικαιούχους - ασφαλισμένους και εργοδότες, που προέρχονται από το τ. Ι.Κ.Α. - Ε.Τ.Α.Μ.
ii) Για τους δικαιούχους - ασφαλισμένους και εργοδότες, των φορέων, τομέων, κλάδων και λογαριασμών του τ. Ε.Τ.Α.Α. (Τ.Σ.Α.Υ., Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε., Τ.Α.Ν.), τ. Ε.Τ.Α.Π. - Μ.Μ.Ε. και τ. Ο.Γ.Α. που εντάχθηκαν στον Ε.Φ.Κ.Α., για χρονική περίοδο από 01/01/2017 και εφεξής.

Α2. Για τη διαχείριση των αιτήσεων επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών, των εντασσόμενων στον Ε.Φ.Κ.Α. φορέων, τομέων, κλάδων και λογαριασμών του τ. Ε.Τ.Α.Α. (Τ.Σ.Α.Υ.,Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε.,Τ.Α.Ν.), τ. Ε.Τ.Α.Π.-Μ.Μ.Ε. και τ. Ο.Γ.Α., χρονικής περιόδου έως 31/12/2016, θα ακολουθήσουν νεότερες οδηγίες.

Β. Οι αχρεωστήτως καταβληθείσες εισφορές υπέρ τρίτων φορέων (Ε.Τ.Ε.Α.Ε.Π., Ε.Ο.Π.Υ.Υ., Ο.Α.Ε.Δ.), που συνεισπράττονται από τον Ε.Φ.Κ.Α., επιστρέφονται από αυτόν και βαρύνουν τον αντίστοιχο φορέα υπέρ του οποίου έγινε η είσπραξη.

Γ. Σύμφωνα με τις διατάξεις του τελευταίου εδαφίου της παρ. 6 του άρθρου 40 του Ν. 1846/51, όπως αντικαταστάθηκε από την παρ. 1 του άρθρου 7 του Ν. 825/78 και τις διατάξεις της παρ. 8 του άρθρου 21 του Ν. 1902/90, οι απαιτήσεις από αχρεωστήτως καταβληθείσες ασφαλιστικές εισφορές παραγράφονται μετά πενταετία.