Η ΕΑΕΕ με εγκύκλιο δίνει μια σύντομη ενημέρωση σχετικά με τις βασικές διατάξεις της οδηγίας DAC 6, για την υποχρεωτική αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών στον τομέα της φορολογίας αναφορικά με δηλωτέες διασυνοριακές ρυθμίσεις καθώς και με τις τρέχουσες ευρωπαϊκές εξελίξεις για την χρονική μετάθεση της εφαρμογής της.

Στόχος οδηγίας:

Κατ΄αρχάς η οδηγία (ΕΕ) 2018/822 αφορά στην υποχρεωτική αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών στον τομέα της φορολογίας σχετικά με δηλωτέες διασυνοριακές ρυθμίσεις με κύριο στόχο την ενδυνάμωση της διαφάνειας και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κρατών-μελών αναφορικά με την πάταξη των διασυνοριακών επιθετικών φορολογικών σχεδιασμών, δηλαδή φορολογικών ρυθμίσεων με στοιχεία που εμπλέκουν διαφορετικές φορολογικές δικαιοδοσίες, δυνάμενων να οδηγήσουν σε φοροαποφυγή και φοροδιαφυγή με συνέπεια τη σημαντική μείωση των φορολογικών εσόδων των κρατών μελών.

Πιο αναλυτικά, η οδηγία εισάγει την υποχρέωση των λεγόμενων ενδιάμεσων να γνωστοποιούν εντός προθεσμίας 30 ημερών στις φορολογικές αρχές διασυνοριακές συναλλαγές, οι οποίες παρουσιάζουν στοιχεία επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού. Οι φορολογικές αρχές των κρατών-μελών της Ε.Ε. θα ανταλλάσσουν μέσω του κοινού δικτύου επικοινωνιών (CCN) τις σχετικές πληροφορίες ανά τρίμηνο.

Χρόνοι ενσωμάτωσης και έναρξη ισχύος:

Τα κράτη μέλη όφειλαν να μεταφέρουν την οδηγία στο εθνικό τους δίκαιο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2019. Η οδηγία τίθεται σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2020 και με αναδρομική ισχύ για τις συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν από τις 25 Ιουνίου 2018. Συγκεκριμένα , θα πρέπει μέχρι τις 31 Αυγούστου 2020 οι υπόχρεοι ενδιάμεσοι να αναφέρουν όλες τις ύποπτες συναλλαγές που διενεργήθηκαν από τις 25.6.2018 μέχρι τις 30.6.2020.

Έννοιες:

Ο ορισμός της έννοιας του ενδιάμεσου προδιαγράφεται στην οδηγία με μεγάλη ευρύτητα, Εν συντομία, ως «ενδιάμεσος» ορίζεται κάθε πρόσωπο που εμπλέκεται με κάποιο τρόπο στη δηλωτέα διασυνοριακή συναλλαγή, ήτοι κάθε πρόσωπο που καταρτίζει, διαθέτει στην αγορά, οργανώνει ή διαχειρίζεται την υλοποίηση της εν λόγω συναλλαγής (π.χ. ο δικηγόρος, ο λογιστής, ο φορολογικός σύμβουλος, κ.λπ.).Στην έννοια του ενδιάμεσου θα μπορούσαν να υπαχθούν στην πράξη οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις αλλά και οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές (π.χ. στο πλαίσιο των αντασφαλιστικών συμβάσεων ή ομαδικών συνταξιοδοτικών προγραμμάτων). Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο ενδιάμεσος μπορεί να απαλλαγεί από την υποχρέωση γνωστοποίησης, για παράδειγμα όταν υπάρχει επαγγελματικό απόρρητο, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο του κράτους-μέλους, όταν ο ενδιάμεσος βρίσκεται εκτός Ε.Ε. ή όταν διαθέτει απόδειξη ότι η γνωστοποίηση έχει γίνει από άλλον ενδιάμεσο, κ.λπ. Στις περιπτώσεις αυτές την υποχρέωση γνωστοποίησης έχει ο ίδιος ο φορολογούμενος. Επίσης, η οδηγία δεν δίνει τον ορισμό της έννοιας του «επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού» αλλά προβλέπει τα χαρακτηριστικά εκείνα μιας συναλλαγής ή μιας ρύθμισης, τα οποία συνιστούν ισχυρή ένδειξη για την ύπαρξη φορο-αποφυγής ή κατάχρησης. Οι ενδείξεις αυτές αποκαλούνται στην οδηγία «Διακριτικά» (hallmarks).

Ευρωπαϊκές εξελίξεις:

Μετά από σειρά αιτημάτων από διάφορους ευρωπαϊκούς φορείς, συμπεριλαμβανομένης της Insurance Europe, για παράταση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την DAC6 λόγω του COVID-19, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε πρόταση για τροποποίηση της οδηγίας: (https://ec.europa.eu/taxation_customs/sites/taxation/files/08-05-2020-proposal_for_a_council_directive_amending_directive_201116eu.pdf).

Πιο αναλυτικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει:

• Αλλαγή της ημερομηνίας για την έναρξη της περιόδου των 30 ημερών για την αναφορά διασυνοριακών ρυθμίσεων που περιλαμβάνονται στα χαρακτηριστικά γνωρίσματα που παρατίθενται στο παράρτημα IV της οδηγίας από την 1η Ιουλίου 2020 στην 1η Οκτωβρίου 2020 ·
• Αλλαγή της ημερομηνίας αναφοράς των «ιστορικών» διασυνοριακών ρυθμίσεων, (δηλαδή των ύποπτων συναλλαγών που έλαβαν χώρα από τις 25 Ιουνίου 2018 έως τις 30 Ιουνίου 2020) από τις 31 Αυγούστου 2020 στις 30 Νοεμβρίου 2020.

Επιπλέον, προτείνεται δυνατότητα παράτασης της περιόδου αναβολής για την κατάθεση και ανταλλαγή πληροφοριών μία φορά, για τρεις επιπλέον μήνες το πολύ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα έχει την εξουσία να παρέχει τέτοια παράταση μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεών της.

Δεδομένου ότι η επεξεργασία και υιοθέτηση της πρότασης βρίσκεται σε εξέλιξη και από τις μέχρι σήμερα συζητήσεις διαφαίνεται η βούληση των ευρωπαϊκών οργάνων για μεγαλύτερη δυνατότητα των κρατών-μελών για περαιτέρω παρατάσεις, θα σας ενημερώσουμε ευθύς μόλις οι εν λόγω αλλαγές καταστούν τελικές.