Οι στόλοι οχημάτων γίνονται στόχος οργανωμένων κυβερνοεπιθέσεων. Για τις ασφαλιστικές εταιρείες, αυτό δεν είναι τεχνολογικό ζήτημα. Είναι κίνδυνος επιχειρησιακής κατάρρευσης.

Μέχρι πριν λίγα χρόνια, ο στόλος οχημάτων αντιμετωπιζόταν ως επιχειρησιακό εργαλείο μετακίνησης. Σήμερα, είναι μια σύνθετη ψηφιακή υποδομή που αποτελείται από συνδεδεμένα αυτοκίνητα, λογισμικά διαχείρισης, cloud πλατφόρμες, τηλεματική, κάμερες, APIs προμηθευτών και φυσικά δίκτυα φόρτισης. Κάθε όχημα έχει δεκάδες ηλεκτρονικές μονάδες ελέγχου, αισθητήρες και λογισμικά που επικοινωνούν συνεχώς με servers, δηλαδή είναι μόνιμα συνδεδεμένα.

Η ψηφιοποίηση αυτή δημιουργεί εντυπωσιακές ευκαιρίες για βελτιστοποίηση κόστους και διαχείριση κινδύνου, αλλά ανοίγει και μια νέα, πολύ πιο επικίνδυνη πόρτα: αυτή της κυβερνοεπίθεσης που μπορεί να ακινητοποιήσει έναν στόλο μέσα σε ελάχιστα λεπτά. Όταν ο στόλος αποτελεί την «καρδιά» μιας εταιρείας, όπως σε εταιρείες logistics, leasing, ή ταχυμεταφορές, μια τέτοια επίθεση μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο τη λειτουργία της, αλλά και τη φήμη, τις υποχρεώσεις προς πελάτες και τη συνολική οικονομική της σταθερότητα.

Η εκρηκτική αύξηση των επιθέσεων στον κλάδο

Τα τελευταία διεθνή δεδομένα δείχνουν ότι ο κλάδος της αυτοκίνησης και της smart mobility βρίσκεται στο στόχαστρο όσο ποτέ άλλοτε. Η ετήσια έκθεση της Upstream Security για το 2024 κατέγραψε αύξηση σχεδόν 40% στα περιστατικά κυβερνοεπιθέσεων που σχετίζονται με οχήματα, υποδομές φόρτισης, πλατφόρμες τηλεματικής και συστήματα στόλου. Το ανησυχητικό δεν είναι μόνο ο αριθμός, αλλά και ο χαρακτήρας των επιθέσεων. Ένα μεγάλο ποσοστό αφορά περιστατικά μεγάλης κλίμακας που στοχεύουν ταυτόχρονα πολλά οχήματα ή ολόκληρες εταιρείες.

Αυτό σημαίνει ότι οι χάκερ πλέον δεν προσπαθούν απλώς να παραβιάσουν ένα αυτοκίνητο. Προσπαθούν να παραβιάσουν μια ολόκληρη επιχείρηση. Η ζημιά δεν περιορίζεται σε ένα immobilizer ή σε ένα σύστημα infotainment. Μπορεί να αφορά μαζική απενεργοποίηση οχημάτων, αλλοίωση δεδομένων, παρακολούθηση στόλου, ή ακόμα και «κλείδωμα» στόλων μέσω ransomware.

Το ransomware ως ο πιο εφιαλτικός εφιάλτης ενός fleet manager

Τα συστήματα διαχείρισης στόλου αποτελούν πλέον βασικό εργαλείο λειτουργίας πολλών επιχειρήσεων. Περιέχουν πληροφορίες για διαδρομές, ωράρια, πελάτες, παραδόσεις, φορτία και φυσικά δεδομένα τηλεματικής. Το ransomware, μια μορφή επίθεσης όπου ο χάκερ κλειδώνει το σύστημα και ζητά λύτρα, αποτελεί την πιο επικίνδυνη απειλή. Η αδυναμία πρόσβασης στα συστήματα fleet management οδηγεί σε άμεση ακινητοποίηση οχημάτων, χαμένα έσοδα και πλήρη διατάραξη της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Σε αρκετές περιπτώσεις, διεθνείς εταιρείες logistics αναγκάστηκαν να σταματήσουν τις λειτουργίες τους για ημέρες μετά από τέτοιες επιθέσεις, ενώ ορισμένες χρειάστηκαν μήνες για πλήρη αποκατάσταση των συστημάτων τους.

Η αλλοίωση δεδομένων τηλεματικής και η ζημιά που δεν φαίνεται

Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές ζημιές, η κυβερνοεπίθεση δεν αφήνει πάντα ορατά ίχνη. Η πιθανότητα αλλοίωσης των δεδομένων τηλεματικής είναι μία από τις πιο σοβαρές μορφές κινδύνου, με άμεσες επιπτώσεις σε αποζημιώσεις, εκτιμήσεις κινδύνου και τιμολόγηση ασφαλίστρων.

Σε τέτοια περιστατικά, ο ασφαλιστής καλείται να αποδείξει όχι μόνο τι συνέβη στο δρόμο, αλλά και τι συνέβη στα δεδομένα. Η ευθύνη γίνεται πολύπλοκη, καθώς μπορεί να εμπλέκονται το λογισμικό του οχήματος, ο πάροχος τηλεματικής, ο υπεύθυνος IT ή τρίτος εισβολέας.

Οι fleet managers στην πρώτη γραμμή και ο ασφαλιστής στο πλευρό τους

Ο fleet manager πλέον χρειάζεται να γνωρίζει ποιος έχει πρόσβαση στα δεδομένα, πώς ενημερώνεται το firmware των οχημάτων του, ποιες εφαρμογές διασυνδέονται με την πλατφόρμα στόλου και ποια είναι η πολιτική κυβερνοασφάλειας της εταιρείας.

Σε αυτό το νέο περιβάλλον, ο ασφαλιστής σύμβουλος δεν μπορεί να παραμένει παθητικός. Ο ρόλος του εξελίσσεται σε ρόλο τεχνολογικού συμβούλου που βοηθά τον πελάτη να κατανοήσει τους ψηφιακούς κινδύνους. Η αξία του συμβολαίου δεν είναι πλέον η αποζημίωση μετά το συμβάν, αλλά η πρόληψη και η προετοιμασία πριν από αυτό. Όσο πιο εξειδικευμένη γνώση διαθέτει ο ασφαλιστής, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η σημασία του για τις επιχειρήσεις που διαχειρίζονται στόλους.

Η ασφάλιση στόλων μπαίνει σε νέα εποχή

Οι στόλοι οχημάτων δεν κινδυνεύουν πλέον μόνο από ατυχήματα, κλοπή ή φθορά. Κινδυνεύουν από επιθέσεις που δεν φαίνονται με το μάτι, αλλά μπορούν να παραλύσουν ολόκληρη επιχείρηση μέσα σε λίγα λεπτά. Η ασφαλιστική αγορά πρέπει να αναγνωρίσει ότι ο στόλος είναι πλέον μια ψηφιακή υποδομή υψηλού κινδύνου και πρέπει να προετοιμαστεί ανάλογα.

Γιατί στις μέρες μας, η μεγαλύτερη ζημιά ενός στόλου μπορεί να μην προέλθει από τον δρόμο. Μπορεί να προέλθει από ένα δίκτυο.