• Συμφέρει τις ασφαλιστικές εταιρίες να τα διατηρούν;
• Συμφέρει τους πελάτες να τα μετατρέπουν σε νεώτερου τύπου προϊόντα;

Στα παλιά συμβόλαια ζωής των πελατών μας υπήρχε η ρήτρα «συμμετοχής στα κέρδη». Πολλά απ’ αυτά συνεχίζουν να είναι εν ισχύ και συνεχίζουν να τα διαχειρίζονται οι ασφαλιστικοί πράκτορες!

Τι ακριβώς γίνεται με αυτά τα συμβόλαια; Πως πρέπει να τα διαχειριστούν οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές; Και τι ακριβώς είναι η συμμετοχή των πελατών στα κέρδη; Γιατί να μετατραπεί (ή να μην μετατραπεί) ένα παλιό συμβόλαιο με συμμετοχή στα κέρδη, σε ένα συμβόλαιο νεώτερου τύπου (για παράδειγμα unit linked); Σας θυμίζω: Άλλο πράγμα η ασφάλιση και άλλο πράγμα η επένδυση!

Ας θυμηθούμε τον τρόπο λειτουργίας των συμβολαίων με συμμετοχή στα κέρδη!

Στο Νομοθετικό Διάταγμα 400/1970 και συγκεκριμένα στο Άρθρο 7, οριζόταν (πολύ πριν την έλευση του Solvency II και του ν.4364/2016) η υποχρέωση κάθε ασφαλιστικής εταιρίας να σχηματίζει τεχνικά αποθέματα για το σύνολο των ασφαλίσεων που συνάπτει. Στα τεχνικά αποθέματα ασφαλίσεων ζωής, εντάσσεται μεταξύ άλλων και το μαθηματικό απόθεμα.

Ως μαθηματικό απόθεμα ορίζεται η διαφορά μεταξύ της εκτιμώμενης αναλογιστικώς παρούσας αξίας των μελλοντικών υποχρεώσεων της ασφαλιστικής επιχείρησης και της εκτιμώμενης αναλογιστικώς παρούσας αξίας των μελλοντικών οφειλόμενων ασφαλίστρων. Αναλόγως του κλάδου ασφάλισης, διαφοροποιείται και ο προσδιορισμός του μαθηματικού αποθέματος ή προστίθενται περαιτέρω προδιαγραφές.

Δηλαδή το μαθηματικό απόθεμα αφορά το μέρος του καταβαλλόμενου ασφαλίστρου, που χρησιμοποιεί η ασφαλιστική εταιρία ώστε να σχηματίσει ποσά που να αντιστοιχούν στις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει.

Για τη διασφάλιση των συμφερόντων των αντισυμβαλλομένων πελατών και των δικαιούχων των ασφαλίσεων, αλλά και για την κάλυψη των εγγυήσεων/αποζημιώσεων που υπόσχονται οι ασφαλιστικές εταιρίες, υποχρεούνται να προβούν σε τοποθέτηση των περιουσιακών τους στοιχείων σύμφωνα με το νόμο.

Οι δυνατότητες αλλά και οι περιορισμοί για την τοποθέτηση αυτή, αναπτύσσονται στο άρθρο 8 του νομοθετικού διατάγματος 400/1970, αλλά και στο Άρθρο 104 του ν.4364/2016 (Solvency II). Όταν οι τοποθετήσεις αυτές είναι κερδοφόρες, μέρος του

κέρδους επιστρέφει στους ασφαλισμένους/δικαιούχους, μέσω του δικαιώματος Συμμετοχής στα Κέρδη.

Η ασφαλιστική επιχείρηση φέρει την υποχρέωση, βάσει άρθρου 4 του Ν.Δ. 400/1970, να κοινοποιεί στον αντισυμβαλλόμενο της Βασικής Ασφάλισης Ζωής, τόσο τον τρόπο υπολογισμού, όσο και τη συμμετοχή στην υπεραπόδοση των µαθηµατικών αποθεµάτων. Επιπρόσθετα, υπάρχει η υποχρέωση για ετήσια ενημέρωση του επιτευχθέντος επιτοκίου, της συνολικής αξίας του συμβολαίου και του ποσού της χρήσης που πιστώνεται σε αυτό το συμβόλαιο.

Σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού της παραπάνω συμμετοχής στα κέρδη, λαμβάνονται υπόψη τα εξής:

• Το ποσοστό συμμετοχής στα κέρδη
• Το τεχνικό Επιτόκιο της Βασικής Ασφάλισης
• Το επιτόκιο επενδύσεων ή το επιτευχθέν επιτόκιο από την επένδυση του μαθηματικού αποθέματος
• Τα έξοδα διαχείρισης, το ποσοστό παρακράτησης για την κάλυψη των δαπανών της Εταιρίας

Η μαθηματική σχέση που διέπει τα παραπάνω στοιχεία είναι η εξής:

Ποσοστό Υπεραπόδοσης Μαθηματικών Αποθεμάτων = Ποσοστό συµµετοχής * (επιτόκιο επενδύσεων – τεχνικό επιτόκιο – έξοδα διαχείρισης)

Εάν κατά τη διάρκεια της χρήσης, η εταιρία πετύχει με τις επενδύσεις της επενδυτικό επιτόκιο μεγαλύτερου του τεχνικού (εγγυημένου), τότε μέρος των κερδών αυτών θα διαμοιραστεί στους αντισυμβαλλόμενους (ασφαλισμένους). Σε διαφορετική περίπτωση, η ασφαλιστική επιχείρηση δεν παράγει επιπρόσθετη υπεραπόδοση.

Το προϊόν Υπεραπόδοσης των μαθηματικών αποθεμάτων (ΠΥΜΑ) προσφέρει ακόμα μεγαλύτερη αξία στους ασφαλισμένους (σε ποσοστό που μπορεί να προσεγγίσει έως και το 100% σε ορισμένες περιπτώσεις), τηρουμένων των παραπάνω προϋποθέσεων. Αυτό μπορεί να προσδώσει καλή φήμη στην εταιρία, ή να βελτιώσει τη φήμη της και να προσελκύσει νέους υποψήφιους προς ασφάλιση πελάτες. Συμπερασματικά, η ίδια η ασφάλιση γίνεται περισσότερο ανταποδοτική και προσοδοφόρα, από την ασφαλιστική εταιρία προς τον ασφαλισμένο. Ταυτοχρόνως όμως, το Solvency II αυξάνει τις υποχρεώσεις της ασφαλιστικής εταιρίας για σύννομη διαχείριση των ασφαλίστρων των παλαιών συμβολαίων με συμμετοχή και την έκθεσή της σε επενδυτικούς κινδύνους.

Η απόφαση για το τι είδους συμβόλαιο χρειάζονται, είναι των πελατών και των ασφαλιστικών πρακτόρων/συμβούλων τους!

Ποιος είναι ο Κώστας Παπαϊωάννου

Είναι πιστοποιημένος εκπαιδευτής ασφαλιστικών γνωστικών αντικειμένων, με πολυετή εκπαιδευτική εμπειρία.

Έχει γράψει τα βιβλία «Επενδύσεις και Ασφάλιση», εκδόσεις Σπύρου 2021, που αφορά τις πιστοποιήσεις της ΤτΕ στα προϊόντα Unit Linked και «Ασφαλιστικοί Πράκτορες», Εκδόσεις Σπύρου 2022, που αφορά τις υποχρεωτικές γνώσεις και τις πιστοποιήσεις γνώσεων των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών, από την Τράπεζα της Ελλάδος. Έχει επιπλέον συμμετάσχει στη συγγραφή βιβλίων του ΕΙΑΣ και του ΕΤΙ. Είναι αρθρογράφος του Next Deal.

Συνεργάζεται ως ειδικός επιστήμονας, για ερευνητικούς και διδακτικούς σκοπούς με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) και διδάσκει στο ΜΒΑ Τραπεζικής και Ασφαλιστικής Διοίκησης, καθώς και σε άλλα μεταπτυχιακά προγράμματα του ΕΚΠΑ. Επιπλέον συνεργάζεται και διδάσκει στο ΕΙΑΣ και στο ΕΤΙ (Ελληνικό Τραπεζικό Ινστιτούτο - ΕΕΤ), καθώς και σε άλλους εκπαιδευτικούς φορείς.

Έχει κάνει σπουδές οικονομικής κατεύθυνσης και μεταπτυχιακές σπουδές στα ασφαλιστικά. Έχει εργαστεί σε διευθυντικές θέσεις εκπαίδευσης, σε μερικές από τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρίες και τράπεζες που δραστηριοποιούνται στην Ελληνική αγορά.