Γράφει ο Λάμπρος Καραγεώργος

Πολλές φορές τίθεται το ερώτημα γιατί η ελληνική ασφαλιστική αγορά σε πείσμα όλων των προβλέψεων διαχρονικά μένει κολλημένη στο 2% του ΑΕΠ. Πρόκειται για το χαμηλότερο ποσοστό μεταξύ των ανεπτυγμένων ασφαλιστικά χωρών του πρώην «δυτικού κόσμου». Και το λέμε έτσι γιατί οι χώρες των πρώην υπαρκτού σοσιαλισμού δεν μπαίνουν στη σύγκριση καθώς η ασφαλιστική αγορά δημιουργήθηκε εκεί μόλις στις αρχές του 1990.

Όσο λοιπόν και εάν τίθεται το ερώτημα μετ’ επιτάσεως, απάντηση δεν παίρνει, πέρα από τον γενικό αφορισμό υπάρχει «έλλειψη ασφαλιστικής συνείδησης». Όμως η ασφαλιστική συνείδηση ούτε με το «χωνί» μπαίνει ούτε «αγοράζεται». Βελτιώνεται και ενισχύεται μέσα απο θετικές πρωτοβουλίες και παραδείγματα. Η ελληνική ασφαλιστική αγορά όμως έχει πολλά χαρακτηριστικά που είναι κοινά με τις υπόλοιπες αγορές της Δυτικής Ευρώπης. Για παράδειγμα δεν πρόκειται για κάποια απομονωμένη αγορά. Στην Ελλάδα, είναι παρούσες πολλά χρόνια τώρα ορισμένες από τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρείες του κόσμου και μάλιστα οι τρεις πρώτες (AXA, Allianz, Generali), όπως επίσης και δυο από τις μεγαλύτερες αμερικάνικες εταιρείες (AIG, MetLife) αλλά και άλλες πολύ μεγάλες ευρωπαϊκές (ΝΝ, Groupama, Achmea, Ergo, κ.α). Προφανώς δεν φταίει λοιπόν που η αγορά μένει καθηλωμένη στο 2% το γεγονός ότι δεν είναι στην Ελλάδα η Zurich!

Παράλληλα όλα τα προηγούμενα χρόνια (ας εξαιρέσουμε προσωρινά τα χρόνια της κρίσης) η ελληνική οικονομία κινούνταν έστω και με δανεικά έντονα αναπτυξιακά. Ιδιωτική ασφάλιση και οικονομική ανάπτυξη είναι έννοιες ταυτόσημες (δείτε τι συμβαίνει τώρα με την κρίση).

Επίσης λεφτά υπήρχαν και υπάρχουν όπως έδειξαν και τα δυο προηγούμενα χρόνια (πριν την επιβολή των capital controls) όπου εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ φυγαδεύονταν σε unit linked του εξωτερικού...

Θα μπορούσαμε να απαριθμούμε μία σειρά παραγόντων (κοινών με την υπόλοιπη ευρωπαϊκή αγορά) που συνηγορούν στο ότι οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της ασφαλιστικής αγοράς υπήρχαν και υπάρχουν.
Υπάρχει όμως ένα παράγοντας που δεν μοιάζει να συναντάται εύκολα σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Ο παράγων αξιοπιστία, καλό image της αγοράς. Η ελληνική ασφαλιστική αγορά είχε το μοναδικό προνόμιο να βλέπει να αφαιρούνται τα τελευταία 20 χρόνια, σχεδόν κάθε χρόνο δυο τρεις (μέσος όρος) άδειες λειτουργίας ασφαλιστικών εταιρειών με αποκορύφωμα την μεγάλη πληγή της Ασπίς Πρόνοια. Ο τρόπος που η πολιτεία και η ασφαλιστική αγορά διαχειρίστηκε τις περιπτώσεις αυτές άφησε το αποτύπωμα του στην «συνείδηση» του κόσμου.

Σε όλες τις περιπτώσεις οι επικεφαλής των υπόλοιπων υγιών ασφαλιστικών εταιρειών πανηγύριζαν γιατί η αγορά θα ξεκαθαρίσει αν αι ορισμένοι εξ αυτών αν και δεν το συνομολογούσαν, το πρώτιστο που είχαν στο μυαλό τους ήταν να υφαρπάξουν το «πελατολόγιο» της εταιρείας που έκλεινε.

Όλο αυτό το έζησε η αγορά πολύ έντονα με την περίπτωση της Ασπίς. Να σημειώσουμε εδώ ότι οι πρωταγωνιστές εκείνης της εποχής δεν διαφέρουν και πολύ από τους σημερινούς με εξαίρεση μία δυο περιπτώσεις.
Ωστόσο τα οφέλη ήταν μηδαμινά ίσως και να μην υπήρχαν καθόλου. Οι «κακοί» αποχώρησαν από τον επιχειρηματικό στίβο, οι «καλοί» παρέμειναν αλλά η αγορά εκεί κολλημένη στο 2% του ΑΕΠ.

Εν κατακλείδι αυτό που φαίνεται να λείπει στην ελληνική ασφαλιστική αγορά σε σύγκριση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές δεν είναι η «ασφαλιστική συνείδηση» στο μέσο πολίτη αλλά η στοιχειώδης «συλλογική συνείδηση» στον κλάδο. Μία φορά κινήθηκαν οι ηγέτες της ασφαλιστικής αγοράς «συλλογικά» και ήταν αποτελεσματική η κίνηση αυτή. Αναφερόμαστε στη διάσωση του χαρτοφυλακίου ζωής της ασφαλιστικής εταιρείας «Μεσόγειος». Η εταιρεία έκλεισε όμως κανείς ασφαλισμένος δεν έχασε τίποτα Δεν άνοιξε "μύτη", δεν ακούστηκαν αρνητικές κριτικές για τις ασφαλιστικές εταιρείες. Ήταν ένα θετικό παράδειγμα παρέμβασης, που χτίζει "ασφαλιστική συνείδηση".

Μήπως λοιπόν οι ηγέτες της ασφαλιστικής αγοράς, οι οποίοι παραμένουν σχεδόν οι ίδιοι τα τελευταία δέκα δεκαπέντε χρόνια ήρθε ή ώρα να αναλάβουν ορισμένες συλλογικές πρωτοβουλίες που θα αφήσουν θετικό στίγμα για το αύριο του κλάδου; Ο καιρός γαρ εγγύς...