Γράφει ο Ιάσονας Κατσουλάκης, Διευθύνων Σύμβουλος της Insurance Beat

H παγκόσμια ασφαλιστική αγορά εξελίσσεται συνεχώς και η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση σε αυτές τις αλλαγές. Οι πρόσφατες φυσικές καταστροφές όπως οι πλημμύρες και οι πυρκαγιές έχουν σημαντικό αντίκτυπο στον ασφαλιστικό κλάδο, όχι μόνο από την άποψη των αποζημιώσεων αλλά και από την άποψη της εκτίμησης κινδύνου και της τιμολόγησης. Για τους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές στην Ελλάδα, η γνώση αλλά και κατανόηση των επερχόμενων αλλαγών κρίνεται θεμελιώδης για τον μελλοντικό σχεδιασμό τους ως επαγγελματίες.

Εδώ είναι μερικά βασικά σημεία που πρέπει να λάβουμε υπόψη:

Παγκόσμιες Τάσεις και Επιπτώσεις:

Τόσο παγκοσμίως όσο και εντός της Ελλάδας, παρατηρούμε μια μετάβαση προς «σκλήρυνση» της αγοράς ασφαλίσεων. Με πιο απλά λόγια, μια σκληρή αγορά υποδηλώνει μια περίοδο όπου τα ασφάλιστρα τείνουν να αυξάνονται, τα κριτήρια αναδοχής ρίσκου/ασφάλισης (underwriting) γίνονται πιο αυστηρά και οι όροι και οι προϋποθέσεις τους γίνονται πιο περιοριστικοί. Αυτά προκύπτουν κυρίως λόγω της αύξησης του κόστους αποζημιώσεων, των μειωμένων εσόδων των (αντ)ασφαλιστικών εταιριών αλλά και λόγω των σημαντικών παγκόσμιων γεγονότων που αυξάνουν τους μελλοντικούς αντιληπτούς κινδύνους.

Οι πρόσφατες πλημμύρες και πυρκαγιές στην Ελλάδα, λειτουργούν ως μια σκληρή υπενθύμιση αυτών των κινδύνων και αναμένεται να λειτουργήσουν ως καταλύτες σε αυξήσεις του κόστους των ασφαλίστρων. Ο Πρίγκιπας του Μονακό, Αλβέρτος ΙΙ, επισήμανε κατά τη διάρκεια της πρόσφατης σύσκεψής μας στο συνέδριο του Μόντε Κάρλο, την επείγουσα ανάγκη να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, τονίζοντας ότι ήδη βιώνουμε τις συνέπειές της.

Παγκόσμιες Μακροοικονομικές Δυνάμεις:

Ένας ουσιώδης οικονομικός παράγοντας στο προσκήνιο είναι ο πληθωρισμός. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έχει αυξήσει τα επιτόκια, με την τελευταία αύξηση να φέρνει το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ στο 4%, τo υψηλότερο επίπεδο από την εκκίνηση του ευρώ το 1999. Δεδομένα από την ΕΚΤ προβλέπουν πληθωρισμό 5,6% το 2023, 3,2% το 2024 και 2,1% το 2025, με τις αναθεωρήσεις προς τα πάνω να οφείλονται κυρίως στις αυξανόμενες τιμές ενέργειας. Οι τόσο υψηλοί ρυθμοί πληθωρισμού επηρεάζουν άμεσα τον τομέα των (αντ)ασφαλίσεων με την αύξηση του κόστους των αποζημιώσεων.

Τα υψηλά επιτόκια αποτελούν δίκοπο μαχαίρι. Από τη μία πλευρά, αυξάνουν τα επενδυτικά κέρδη των ασφαλιστικών εταιρειών που δίνουν ευκαιρίες για εναλλακτικές επενδύσεις (opportunity cost), όπως χαρακτηριστικά τόνισε ο Οικονομολόγος της Swiss Re, Jérôme Jean Haegeli. Από την άλλη πλευρά, τα υψηλότερα επιτόκια αυξάνουν το κόστος του κεφαλαίου για όλη την αλυσίδα αξίας του ασφαλιστικού χώρου (value chain) όπως τους επενδυτές, αντασφαλιστές, ασφαλιστές και τέλος τους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές.

Αυτή η δυναμική υπογραμμίζει τη σημασία της συνετής οικονομικής διαχείρισης, της αξιολόγησης κινδύνων και της στρατηγικής λήψης αποφάσεων για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη στην αλυσίδα αξίας των ασφαλίσεων.

Στα λόγια των ηγετών της βιομηχανίας:

Ο Διευθύνοντας Σύμβουλος της Swiss Re Christian Mumenthaler υπογράμμισε τις πρόσφατες προκλήσεις της ασφαλιστικής βιομηχανίας, από τις φυσικές καταστροφές έως την πανδημία του COVID. Η έμφαση δίνεται στην ανάγκη των αντασφαλιστών να είναι πιο κερδοφόροι, δηλώνοντας ότι οι τιμές μπορεί να συνεχίσουν να αυξάνονται εάν συμβούν σημαντικές απώλειες. Ο Thomas Blunck, μέλος του Διοικητικού συμβουλίου της Munich Re, σημείωσε ότι ενώ έχει αποκατασταθεί κάποιο κεφάλαιο για επενδύσεις, δεν υπάρχει μαζική εισροή κεφαλαίου. Αυτό υποδεικνύει ότι οι τρέχουσες δυναμικές της αγοράς, που χαρακτηρίζονται από σκλήρυνση των επιτοκίων, πιθανότατα θα διατηρηθούν.

Επιπτώσεις για Ασφαλιστικούς Διαμεσολαβητές και Καταναλωτές

Λόγω της αύξησης του κόστους αποζημιώσεων, οι (αντ)ασφαλιστές προσαρμόζουν τα ασφάλιστρα προς τα πάνω. Με ενισχυμένη έμφαση στην αυστηρή ανάληψη ρίσκου και την κερδοφορία, οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές καλούνται να αντιμετωπίσουν αυτές τις πολυπλοκότητες και ταυτόχρονα να εκπληρώσουν και τις προσδοκίες των πελατών τους.

Ενώ οι (αντ)ασφαλιστικοί πάροχοι διαχειρίζονται την ισορροπία της κερδοφορίας, τη συχνότητα των ζημιών (claims frequency) και τους Δείκτες Ζημίας (Loss Ratio), οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές θα βρεθούν αντιμέτωποι με ένα δύσκολο περιβάλλον, λόγω των αυξημένων τιμών στα ασφαλιστικά προϊόντα, που θα τους ωθήσει να αφαιρούν προαιρετικές καλύψεις για να διατηρήσουν την τελική τιμή πώλησης σε σταθερά επίπεδα. Επομένως, με αυτό τον τρόπο οι τιμές προς τους καταναλωτές θα αυξηθούν ως ένα βαθμό, ενώ το υπόλοιπο «κόστος» θα το απορροφήσει η ασφαλιστική αγορά. Δηλαδή, θα συμβεί αυτό που τελικά στοχεύει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα: την επιβράδυνσή της αύξησης των τιμών στους τελικούς καταναλωτές/ασφαλιζόμενους. Η ερώτηση είναι μέχρι πότε;

Ωστόσο, είναι σημαντικό να τονίσουμε πως μέσα από αυτές τις προκλήσεις γεννιούνται ευκαιρίες. Συνέργειες εντός της βιομηχανίας μπορεί να βελτιώσουν τις αλληλεπιδράσεις με τους πελάτες, να απλοποιήσουν τις διαδικασίες και να δημιουργήσουν οικονομίες κλίμακας. Καθώς τα ασφάλιστρα ανεβαίνουν, είναι ζωτικής σημασίας για τους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές να εξηγούν την αξία των ασφαλιστηρίων συμβολαίων στους πελάτες τους, διασφαλίζοντας έτσι την εμπιστοσύνη και τη διαφάνεια. Εν τω μεταξύ, οι καταναλωτές θα πρέπει να προετοιμαστούν για τα υψηλότερα ασφάλιστρα.

Συμπέρασμα

Το εξελισσόμενο παγκόσμιο τοπίο ασφαλίσεων, που χαρακτηρίζεται από σκλήρυνση της αγοράς, τις οικονομικές αλλαγές και τις προκλήσεις του κλίματος, απαιτεί προσαρμοστικότητα και προνοητικότητα. Για τους διαμεσολαβητές ασφαλίσεων στην Ελλάδα, η κατανόηση αυτών των δυναμικών, οι αποτελεσματική συνεργασία και συνεργίες θα είναι κλειδί για την επιτυχία σε αυτό το δραστικά μεταβαλλόμενο περιβάλλον.

*Ο Πρίγκιπας του Μονακό Αλβέρτος ΙΙ και οι κ.κ.. Μάρκος, Ιάσονας και Μανώλης Κατσουλάκης Ιδρυτές της Insurance Beat