Με τη Συμφωνία του Παρισιού τον Δεκέμβριο 2016 για την κλιματική αλλαγή και την ατζέντα 2030 του ΟΗΕ για βιώσιμη ανάπτυξη η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι κυβερνήσεις ανά τον κόσμο δεσμεύθηκαν για την επίτευξη του στόχου μιας πιο βιώσιμης οικονομίας και κοινωνίας.

Στόχος της βιώσιμης ανάπτυξης είναι να καλύπτονται οι ανάγκες των σημερινών γενεών, χωρίς όμως να τίθεται σε κίνδυνο η δυνατότητα των μελλοντικών γενεών να καλύπτουν τις δικές τους ανάγκες. Η βιώσιμη ανάπτυξη περιλαμβάνει κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές πτυχές, οι οποίες αλληλοενισχύονται.

To θέμα της βιώσιμης ανάπτυξης αποτελεί βασική προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και θα σηματοδοτήσει σημαντικές νομοθετικές εξελίξεις. Άλλωστε ο αντίκτυπος της κλιματικής αλλαγής απειλεί ήδη τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και προκαλεί σημαντικές οικονομικές ζημίες (π.χ. λόγω πλημμυρών).

Το χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση από τον στόχο μιας βιώσιμης οικονομίας και κοινωνίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με στόχο τη διαμόρφωση μιας πιο πράσινης και πιο καθαρής οικονομίας εγκαινίασε το πρόγραμμα δράσης της με τίτλο βιώσιμη χρηματοδότηση.

Η ΕΑΕΕ παρακολουθώντας τις νομοθετικές εξελίξεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο ενημέρωσε τις ασφαλιστικές εταιρίες-μέλη της για τις νομοθετικές ρυθμίσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που είναι σημαντικές για την ασφαλιστική αγορά:

• Κανονισμός (ΕΕ) 2019/2088 περί γνωστοποιήσεων αειφορίας στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.

Με τον Κανονισμό αυτό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποσκοπεί στον προσδιορισμό, χάριν συγκρισιμότητας, ομοιόμορφων κανόνων ενημέρωσης των τελικών επενδυτών όσον αφορά την ενσωμάτωση των κινδύνων βιωσιμότητας στο χρηματοπιστωτικό περιβάλλον. Οι υποχρεώσεις ενημέρωσης που εισάγει δεν εξαντλούνται στο προσυμβατικό στάδιο, αλλά επεκτείνονται σε όλη τη διάρκεια ισχύος της συναλλαγής, δημιουργώντας ένα πρόσθετο πλέγμα απαιτήσεων που εφαρμόζονται επιπλέον των προβλεπόμενων από την υφιστάμενη χρηματοπιστωτική νομοθεσία.

• Κανονισμός (ΕΕ) 2020/852 για την ταξινόμηση των περιβαλλοντικά βιώσιμων οικονομικών δραστηριοτήτων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ουσιαστικά θεσπίζει με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2020/852 ένα ενιαίο σύστημα ταξινόμησης με την καθιέρωση των κριτηρίων, βάσει των οποίων θα προσδιορίζεται σε πανευρωπαϊκό επίπεδο κατά πόσον μια οικονομική δραστηριότητα χαρακτηρίζεται περιβαλλοντικά βιώσιμη.

Επιπλέον, σε υλοποίηση του σχεδίου δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που υιοθετήθηκε το 2018 για τη βιώσιμη χρηματοδότηση και με σκοπό την αποσαφήνιση των σχετικών καθηκόντων του συνόλου του χρηματοπιστωτικού τομέα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έθεσε στις 8 Ιουνίου 2020 σε δημόσια διαβούλευση δύο σχέδια κατ ‘εξουσιοδότηση πράξεων, τα οποία εισάγουν δέσμη τροποποιήσεων στις ακόλουθες ευρωπαϊκές ασφαλιστικές νομοθεσίες:

• στον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2015/35, ο οποίος συμπληρώνει την Οδηγία 2009/138/ΕΚ για τη Φερεγγυότητα ΙΙ, με σκοπό την ενσωμάτωση των κινδύνων βιωσιμότητας στη διακυβέρνηση των ασφαλιστικών επιχειρήσεων καθώς και
• στους κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμούς (ΕΕ) 2017/2358 και 2017/2359 οι οποίοι συμπληρώνουν την Οδηγία 2016/97 για τη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων, με σκοπό την ενσωμάτωση των παραγόντων αειφορίας στη διαδικασία POG και την παροχή συμβουλής στα βασιζόμενα σε ασφάλιση επενδυτικά προϊόντα.

Η δημοσίευση των τελικών νομοθετικών κειμένων στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ αναμένεται στις αρχές του 2021.

Προσπάθειες ΕΑΕΕ για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής

Η καθολική επικράτηση της πανδημίας δεν επισκίασε την κρισιμότητα και το μέγεθος του προβλήματος της κλιματικής αλλαγής. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο αναπτύχθηκε έντονη δράση προκειμένου να μην υπάρξει εφησυχασμός στις προσπάθειες αντιμετώπισης των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής. Σε εθνικό επίπεδο, η χώρα μας οργανώνεται για να τις αντιμετωπίσει. Ήδη, με τον Νόμο 4414/2016 είχε θεσμοθετηθεί η Εθνική Στρατηγική για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή (ΕΣΠΚΑ) και κλήθηκαν οι Περιφερειακές Αρχές να εκπονήσουν Περιφερειακά Σχέδια (ΠεΣΠΚΑ). Η Εθνική Στρατηγική και τα Περιφερειακά Σχέδια αποτελούν τα κύρια εργαλεία χάραξης και υλοποίησης μιας σύγχρονης, αποτελεσματικής και πολυτομεακής πολιτικής προσαρμογής, που θα ενισχύσει την κλιματική ανθεκτικότητα της χώρας μας και θα αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις μελλοντικές κλιματικές συνθήκες και προκλήσεις.

Στο ανωτέρω πλαίσιο, δημιουργήθηκε το έργο «LIFE-IP AdaptInGR – ενισχύοντας την εφαρμογή πολιτικής για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα» που αποτελεί το σημαντικότερο έργο για την προσαρμογή της Ελλάδας στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, στο οποίο η ΕΑΕΕ συμμετέχει ως ενδιαφερόμενος φορέας (stakeholder).

Πρόκειται για έργο που ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2019, με δράσεις σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο και φιλοδοξεί να ενισχύσει την εφαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής και των 13 Περιφερειακών Σχεδίων για την Προσαρμογή στη Κλιματική Αλλαγή, κατά τον τρέχοντα 1ο κύκλο προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή (2016-2025) και να προετοιμάσει τη μετάβαση στον 2ο κύκλο πολιτικής για την προσαρμογή (2026+).

Το έργο υλοποιείται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας (Διεύθυνση Κλιματικής Αλλαγής και Ποιότητα της Ατμόσφαιρας) σε συνεργασία με 18 στρατηγικούς εταίρους από την κεντρική διοίκηση, την τοπική αυτοδιοίκηση Α' και Β' βαθμού, την ακαδημαϊκή κοινότητα και μη κυβερνητικές οργανώσεις. Το έργο έχει διάρκεια 8 έτη (2019 - 2026), συνολικό προϋπολογισμό €14,2 εκατ. και συγχρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα LIFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Πράσινο Ταμείο, ίδιους πόρους των εταίρων και συγχρηματοδότες.

Η ΕΑΕΕ, ευαισθητοποιημένη στα θέματα της κλιματικής αλλαγής, συμμετέχει ως ενδιαφερόμενος φορέας (stakeholder) στο συγκεκριμένο πρόγραμμα και βρίσκεται σε επικοινωνία με την Τράπεζα της Ελλάδος, προκειμένου να αναδείξει τον ουσιαστικό ρόλο της ιδιωτικής ασφάλισης στις επιπτώσεις και στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Όπως αναφέρεται στο Εθνικό Σχέδιο Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή που αφορά τη χώρα μας, ο ασφαλιστικός τομέας περιλαμβάνεται στους 15 τομείς που αναμένεται ότι θα πληγούν περισσότερο από την Κλιματική Αλλαγή, και μπορεί να ιδωθεί από τρεις διαφορετικές οπτικές: ως αγορά, ως εργαλείο κλιματικής προσαρμογής και ως επενδυτής. Υπό τις ιδιότητες αυτές, ο ασφαλιστικός τομέας μπορεί να υποστηρίξει προσαρμοστικές πρακτικές βοηθώντας τη διαχείριση κλιματικών κινδύνων, εφαρμόζοντας κίνητρα για την πρόληψή τους και παρέχοντας πληροφορίες για τις οικονομικές διαστάσεις τόσο των κινδύνων όσο και των μέτρων αποφυγής/μετριασμού των.

Ήδη για την α' φάση του έργου, η ΕΑΕΕ έχει απαντήσει σε ερωτηματολόγιο, αναφορικά με τις προτάσεις της για την καταγραφή των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν ή πρόκειται να αντιμετωπίσουν φορείς και υπηρεσίες της κεντρικής διοίκησης κατά την υλοποίηση μέτρων και δράσεων προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, ενώ σε δεύτερο στάδιο, κλήθηκε να σχολιάσει και να βελτιώσει σχέδιο κειμένου σχετικά με την καταγραφή των ποσοτικών και ποιοτικών δεικτών που πρέπει να παρακολουθεί και να αξιολογεί η ασφαλιστική αγορά για να συμβάλλει ως κλάδος στην γενικότερη παρακολούθηση και αξιολόγηση των δράσεων που προτείνονται στο έργο και περιλαμβάνονται στο Εθνικό Σχέδιο Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή που αφορά τη χώρα μας. Η συνεργασία για το έργο βρίσκεται σε εξέλιξη.

Στο ίδιο πλαίσιο εξωστρέφειας της ΕΑΕΕ και ευαισθητοποίησης σε θέματα κλιματικής αλλαγής, η Γενική Διευθύντρια, κα Μ. Αντωνάκη, στις αρχές του έτους συμμετείχε με εισήγησή της στις εργασίες της ειδικής μόνιμης Επιτροπής για την Προστασία του Περιβάλλοντος που λειτουργεί στη Βουλή υπό την προεδρεία της κας Θεοδώρας Αυγερινοπούλου, σε ειδική συνεδρίαση για τις βιώσιμες επενδύσεις. Η εισήγηση αφορούσε στις δράσεις της ασφαλιστικής αγοράς προς ένα βιώσιμο και περιβαλλοντικά υπεύθυνο περιβαλλοντικό σύστημα και στον σημαντικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει ο τομέας της ιδιωτικής ασφάλισης στην αντιμετώπιση των κινδύνων της κλιματικής αλλαγής αλλά και ειδικότερα στον τομέα των βιώσιμων επενδύσεων.

Η ΕΑΕΕ συνεχίζει να προβληματίζεται και να παρακολουθεί τις εξελίξεις τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο με στόχο πάντα την συνεισφορά της ιδιωτικής ασφάλισης στο επίκαιρο πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής και την ισχυροποίηση της παρουσίας της μεταξύ των υπολοίπων συμμετεχόντων.

Από την Ετήσια Έκθεση 2020 της ΕΑΕΕ (δείτε εδώ).