Μια πρωτοβουλία για τα καινοτόμα φάρμακα στην υπηρεσία των ασθενών

Ξεκίνησε η δράση Innovative Medicines Initiative – IM, μία πρωτοβουλία που αφορά τα Καινοτόμα Φάρμακα καθώς και τη βελτίωση της πρόσβασης των πολιτών σε πληροφορίες υγείας αλλά και την κατανόηση των πληροφοριών αυτών. Στόχος είναι, οι ασθενείς να κάνουν ασφαλή χρήση των φαρμάκων, να ελαχιστοποιηθούν οι όποιοι κίνδυνοι και να βελτιωθεί η ποιότητας ζωής τους.

Πρόκειται για ένα 5-ετές παγκόσμιο ερευνητικό έργο, το Gravitate Health, στο οποίο παίρνουν μέρος 40 οργανισμοί από την κοινωνία των πολιτών, τον ακαδημαϊκό χώρο και τη βιομηχανία από 15 χώρες. Η μοναδική αυτή στρατηγική συνεργασία δημόσιου-ιδιωτικού τομέα διευθύνεται από κοινού από το Πανεπιστήμιο του Όσλο (ως συντονιστής εταίρος δημοσίου τομέα) και την Pfizer (ως επικεφαλής βιομηχανίας).

Το έργο υποστηρίζεται με επιχορήγηση από την IMI Europa και έχει λάβει χρηματοδότηση από την Κοινή Επιχείρηση της Πρωτοβουλίας για τα Καινοτόμα Φάρμακα. Επίσης στηρίζεται από το πρόγραμμα έρευνας και καινοτομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Horizon 2020 και την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Φαρμακευτικών Βιομηχανιών και Ενώσεων [EFPIA]. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 18,5 εκατ. € για διάρκεια έργου 60 μηνών.

Ασφαλής χρήση των φαρμάκων και συμμόρφωση των ασθενών στις θεραπείες

Η ασφαλής χρήση των φαρμάκων και η συμμόρφωση των ασθενών στη θεραπεία είναι οι σημαντικές προκλήσεις για τη δημόσια υγεία, στις οποίες η πρόσβαση σε ακριβείς πληροφορίες, η δυνατότητα κατανόησής τους και η εμπιστοσύνη διαδραματίζουν μείζονος σημασίας ρόλο. 

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΟΟΣΑ, κάθε χρόνο περίπου 200.000 πρόωροι θάνατοι στην Ευρώπη σχετίζονται με κακή συμμόρφωση των ασθενών στη φαρμακευτική τους αγωγή, η οποία μπορεί να κοστίσει έως και 125 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως σε νοσηλείες, επισκέψεις σε τμήματα επειγόντων περιστατικών και επισκέψεις ενηλίκων ασθενών σε εξωτερικά ιατρεία που θα μπορούσαν να αποφευχθούν. 

Μελέτες που έχουν διεξαχθεί σχετικά με τη ροή πληροφοριών στον τομέα υγείας δείχνουν απουσία διαλειτουργικότητας και μη συνεχή ροή, χαρακτηριστικά που δυσχεραίνουν τη διάδοση των πληροφοριών. Ενώ, οι πληροφορίες για τα φάρμακα μπορεί να είναι αποσπασματικές, μη διαθέσιμες ή μη χρησιμοποιούμενες, αφήνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο ελεύθερο πεδίο για κινδύνους τους οποίους ο ασθενής ενδέχεται να έχει άγνοια, όπως για παράδειγμα τον κίνδυνο σφαλμάτων κατά τη χρήση που μπορούν να οδηγήσουν σε ανεπιθύμητες ενέργειες, ανικανότητα, ακόμη και θάνατο.

Να σημειωθεί, ότι οι σχετικές με τα φαρμακευτικά προϊόντα πληροφορίες υπόκεινται σε αυστηρούς κανονισμούς και διαδικασίες επιστημονικής επικύρωσης και διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, καθώς βοηθούν τους επαγγελματίες υγείας κατά τη συνταγογράφηση και διάθεση των φαρμάκων και ενημερώνουν τους ασθενείς και καταναλωτές για την ασφαλή χρήση τους. 

Σήμερα, οι ασθενείς λαμβάνουν αυτού του είδους τις πληροφορίες κατά κύριο λόγο μέσω ενός εντύπου που περιέχεται στη συσκευασία του φαρμάκου. Η τακτική αυτή εμφανίζει ένα εύρος πρακτικών δυσκολιών που αφορούν στην πρόσβαση και την κατανόηση των πληροφοριών: το περιεχόμενο αυτών των εντύπων ενδέχεται να μην είναι εύκολα κατανοητό ή κατ’ ουσίαν σχετικό με τις ανάγκες πολλών ασθενών, συνήθως παρουσιάζεται με μικρού μεγέθους γραμματοσειρά και ενδέχεται να μην αντικατοπτρίζει τις πλέον ενημερωμένες πληροφορίες λόγω των χρονοβόρων διαδικασιών παραγωγής που απαιτούνται για τη συσκευασία των προϊόντων. Τα προβλήματα αυτά είναι πολύ πιθανό να επιδεινώνονται με την γήρανση, την πολυνοσηρότητα και τις χρόνιες νόσους, με πολλούς ασθενείς να αναγκάζονται να διαβάζουν πολλά διαφορετικά έντυπα για διαφορετικά φάρμακα.

Η παροχή εγκεκριμένων από τις ρυθμιστικές αρχές, σχετικών με φαρμακευτικά προϊόντα πληροφοριών από μια αξιόπιστη έγκυρη πηγή σε ασθενείς και επαγγελματίες υγείας μέσω ψηφιακών εργαλείων είναι καίριας σημασίας για την υποστήριξη του ψηφιακού μετασχηματισμού του τομέα της υγείας σε όλη την ΕΕ, ο οποίος θα προσφέρει με τη σειρά του σημαντικά οφέλη για τη δημόσια υγεία. 

Η πρακτική αυτή δημιουργεί νέες ευκαιρίες για την αντιμετώπιση των ελλειμμάτων στην τρέχουσα ενημέρωση των ασθενών, επιτρέποντας την εύκολη πρόσβαση σε αξιόπιστο περιεχόμενο, την ταχεία ενημέρωση των πληροφοριών, τη χρήση ευρέως προσβάσιμων μορφών του περιεχομένου, τη δυνατότητα καλύτερης εξατομίκευσης του περιεχομένου με βάση τις ανάγκες κάθε ασθενή, καθώς επίσης και τη διασύνδεση με άλλα πληροφοριακά συστήματα υγείας όπως για παράδειγμα με τον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας.

Πλατφόρμα πληροφοριών για την υγεία

Το Gravitate Health στοχεύει στο να αντιμετωπίσει όλες τις ελλείψεις πληροφοριών μέσω ενός ψηφιακού εργαλείου που θα δίνει στον ασθενή πληροφορίες από αξιόπιστες πηγές, εγκεκριμένες από ρυθμιστικές αρχές καθώς και πληροφορίες για φαρμακευτικά προϊόντα και τον Διεθνή Συνοπτικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Ασθενή (EHR-IPS). Απώτερος σκοπός είναι η συμμόρφωση στη θεραπεία, η ασφαλέστερη χρήση των φαρμάκων (Φαρμακοεπαγρύπνηση) και οι βελτιωμένες εκβάσεις υγείας και ποιότητα.