Τον κόσμο που είδε ο Σεβαστιάνο Σαλγκάδο, λίγοι μπόρεσαν να δουν. Με την φωτογραφική του μηχανή μετέτρεψε τη φωτογραφία σε μαρτυρία, καταγγελία και ποίηση. Οι εικόνες του, πάντα ασπρόμαυρες, αποκαλύπτουν το βάθος της ανθρώπινης ύπαρξης και την ευπάθεια της φύσης.

Ξεκίνησε να φωτογραφίζει το 1973 και δεν σταμάτησα ποτέ. Πέρασε πέντε δεκαετίες ακούραστης δουλειάς, πάντα με έντονο βλέμμα στην ανισότητα, τις εξορίες, τα σύνορα. Το ασπρόμαυρο, που επιλέχθηκε όχι ως περιορισμός, αλλά ως αισθητική και πολιτική γλώσσα, συμπύκνωσε το ουσιώδες. «Τίποτα στον κόσμο δεν έχει αυτά τα δύο χρώματα. Αλλά μετατρέποντας την πραγματικότητα σε αποχρώσεις του γκρι, μπόρεσα να αφηγηθώ το χρώμα και να εστιάσω σε αυτό που πραγματικά έχει σημασία», είπε το 2013.

Ο Σαλγκάδο δεν κατέγραψε μόνο εικόνες. Κατέγραψε ιστορίες. Από τα ορυχεία Serra Pelada και τους προσφυγικούς καταυλισμούς στην Αφρική, από τα κατεστραμμένα δάση του Αμαζονίου μέχρι την ανακατασκευή πρασίνου στο δάσος του Ατλαντικού. Το έργο του ήταν πάντα σε τροχιά ανάμεσα στον άνθρωπο και τον πλανήτη, μεταξύ πόνου και αντίστασης.

Βραβευμένος σε όλο τον κόσμο, ο Salgado ήταν κάτι παραπάνω από φωτογράφος: ήταν εικαστικός ιστορικός της σύγχρονης εποχής. Πίστευe ότι η φωτογραφία είναι ο καθρέφτης της κοινωνίας – και η αντανάκλαση της από αδικίες, αλλά και ομορφιά και αξιοπρέπεια σε κάθε ανώνυμο πρόσωπο.

Τα τελευταία χρόνια αφιέρωσε τον εαυτό του στο Ινστιτούτο Terra, που δημιουργήθηκε με τη σύντροφό του Lélia Deluiz Wanick Salgado, και στη μάχη για την αναγέννηση μιας ολόκληρης περιοχής. Ακόμα και στο πρόσωπο του πεπερασμένου, δεν σταμάτησε ποτέ. «Είμαι πιο κοντά στον θάνατο από οτιδήποτε άλλο, αλλά συνεχίζω να φωτογραφίζω, συνεχίζω να δουλεύω», είπε, διαυγής και δραστήριος, στα 80 του χρόνια.

Ο Σαλγκάδο πέθανε την Παρασκευή (23/05), αλλά άφησε ζωντανά τα πορτρέτα του κόσμου. Το έργο του παραμένει - σταθερό, ευαίσθητο και αθάνατο.