Η καραντίνα που ζούμε στις ημέρες μας και η οποία όταν ξεκίνησε την υπολόγιζαν ότι θα διαρκέσει τέσσερις εβδομάδες θα λήξει, αν βεβαίως πάνε καλά τα πράγματα, στις οχτώ και  μετά τις εορτές και την Πρωτοχρονιά, αποτελεί ένα πρωτοφανές για την κοινωνία και τον πολιτισμό  μας φαινόμενο περιοριστικών μέτρων, πλανητικών μάλιστα διαστάσεων.   

Περίοδοι καραντίνας πάλι, πολλές αναφέρονται στην ιστορία για χώρες, πόλεις, λιμάνια, ακόμη και χωριά. Οι συνηθέστερες όλων και μη οφειλόμενες στην υγεία, ήταν η υποχρεωτική καραντίνα που επέβαλλε ο χειμώνας στα ορεινά χωριά της χώρας μας και παντού στον κόσμο. Μια καραντίνα την οποία όλοι ήθελαν να σπάσουν, κάποιοι θαρραλέοι την τολμούσαν και ορισμένοι πλήρωναν το ρίσκο με την ζωή τους στα χιονισμένα βουνά.

Η Αργιθέα της Καρδίσας, μια από τις πιο απομονωμένες περιοχές της Ελλάδας εξαιτίας των μεγάλων βουνών που την περικλείουν από την πλευρά της Θεσσαλίας και του Αχελώου προς την μεριά της Ηπείρου ζούσε κάθε χρόνο, ιδιαίτερα αν ήταν βαρύς ο χειμώνας την δική της καραντίνα αποκλεισμένη από τον έξω κόσμο για δυο – τρεις μήνες. Η εμπειρία των ανθρώπων που ζούσαν εκεί τους είδε διδάξει να προετοιμάζονται όλο τον χρόνο για να έχουν αρκετές προμήθειες ώστε να μην αναγκαστούν να μετακινηθούν γιατί κινδύνευαν να τους θάψουν τα χιόνια στα περάσματα και να τους βρουν παγωμένους την Άνοιξη.  

Υπήρχαν όμως περιπτώσεις που αυτόν τον αποκλεισμό, κάποιοι και για διάφορους λόγους να τον σπάσουν και να περάσουν μέσα από μονοπάτια τον φοβερό Τύμπανο, στις πλαγιές του οποίου το χιόνι φτάνει ακόμη και τα πέντε μέτρα. Είτε φεύγοντας μέσα από την Αργιθέα, από το ομώνυμο χωριό Αργιθέα (Κνίσοβο) είτε ανάποδα από το Μουζάκι ήταν υποχρεωμένοι να περάσουν κάτω από τις φοβερές Ορσίδες που λόγω της κλίσης των πλαγιών κυλούσαν από την κορυφή του βουνού εντελώς απρόοπτα οι χιονοστιβάδες και τους πλάκωναν. Φυσικά αυτά γίνονταν πριν ανοίξει ο αμαξιτός δρόμος που από το Μουζάκι διασχίζει την Αργιθέα και μέσω της γέφυρας Κοράκου καταλήγει στην Άρτα.

Ένα μονοπάτι ήταν τότε η διαδρομή και όλοι ήξεραν τους κινδύνους που έχει, ιδιαίτερα τον χειμώνα και την απέφευγαν ακόμη και οι πιο έμπειροι. Η ανάγκη όμως έσπρωχνε πολλούς να δοκιμάσουν τις αντοχές τους και την τύχη τους. Μέχρι τα χρόνια που άνοιξε ο δρόμος, στη δεκαετία του ’70 η Αργιθέα πλήρωσε αυτόν τον διπλό αποκλεισμό με 44 νεκρούς απ’ όλα σχεδόν τα χωριά που άφησαν τη ζωή τους κάτω από τα χιόνια του φοβερού Τύμπανου. Η μεγαλύτερη τραγωδία συνέβη την νύχτα της 21ης Ιανουαρίου 1967 που χάθηκαν και έσβησαν στα χιόνια τέσσερις Αργιθεάτες, τρεις από το Ανθηρό και ένας από την Αργιθέα που πήγε μαζί με άλλους να βοηθήσει να βρουν τους αγνοούμενους. Ήταν δε συνηθισμένο γεγονός, άνθρωποι από την Αργιθέα (Κνίσοβο) καθώς και από την Οξυά, την Δρακότρυπα και την Βατσουνιά να τρέχουν μέσα στα χιόνια να βρουν τους άτυχους συμπατριώτες τους που παρέσυραν οι χιονοστιβάδες ή έχαναν τον δρόμο από το πολύ χιόνι. Κάποιους εύρισκαν μισοπεθαμένους, τους μετέφεραν στη πλάτη στα χωριά και τους παρείχαν τις πρώτες βοήθειες. Άλλους τους εύρισκαν μετά από μέρες και πολλούς, όταν έλιωναν τα χιόνια εύρισκαν τα κόκαλά τους στις πλαγιές και τα ρέματα.

Με την μνήμη όλων αυτών των ανθρώπων ασχολήθηκε ο φίλος Μενέλαος Παπαδημητρίου, δικηγόρος από το Ανθηρό. Έψαξε σε όλα τα χωριά, βρήκε τα ονόματα, άκουσε τις ιστορίες από τα στόματα αυτών που σώθηκαν και πρωτοστάτησε στην ανέγερση ενός λιτού πέτρινου μνημείου – προσκλητήριο απόντων - στη θέση Ορσίδες το 2010 όταν δήμαρχος Αργιθέας ήταν ο Χρήστος Καναβός. Έτσι κανείς πια δεν θα τους ξεχάσει αλλά ο φόβος του περάσματος του Τυμπάνου δεν έχει αποσοβηθεί καθώς εκεί το χιόνι δεν αστειεύεται και τρομάζει ακόμη και τα πιο έμπειρα συνεργεία και απογοητεύει θηριώδη μηχανήματα.

Το πάγιο αίτημα των κατοίκων της Αργιθέας για την κατασκευή μιας σήραγγας έχει πολλές φορές και ποικιλοτρόπως εκφραστεί αλλά η καραντίνα που πρέπει να βιώνουν κάθε χειμώνα δεν λέει να φύγει από τη ζωή τους και κάποιους τους δένει περισσότερο με τον τόπο τους, μένοντας σ’ αυτό φύλακες χειμώνα – καλοκαίρι και με όλους τους καιρούς…  

Στη φωτογραφία, το μνημείο  για τους χαμένους στο χιόνι που στήθηκε από το Δήμο Αργιθέας το 2010 θυμίζει τον βαρύ φόρο σε ζωές που πλήρωνε η Αργιθέα τον χειμώνα.
(Φωτογραφίες, Μενέλαος Παπαδημητρίου) 

Ο Ηλίας Γ. Προβόπουλος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Μεγάλη Κάψη της Δυτικής Φθιώτιδας. Έγινε δημοσιογράφος και εργάστηκε επί πολλά χρόνια και αποκλειστικά στις εφημερίδες, κυρίως στην «Ελευθεροτυπία» από τις στήλες της οποίας οργάνωσε και προέβαλλε μια ειδική αρθρογραφία με τον τίτλο «Μικρές Πατρίδες» για την ελληνική περιφέρεια και τους ανθρώπους της καθώς και για την Αθήνα, τα τελευταία χρόνια. Συνεχίζει να γράφει και να δημοσιεύει φωτογραφίες με την ίδια θεματογραφία στο actimon.blogspot.com ενώ εκδίδει και βιβλία που έχουν σχέση με την τοπική ιστορία.

*Αραρίσκω = Συνάπτω, συνδέω, προσαρμόζω