Ξεκίνησε από εκεί που κανείς δεν θα το περίμενε: από τις Δέκα Εντολές του Μωυσή.
Από πέτρινες πλάκες, βιβλική αυστηρότητα και απόλυτο ηθικό νόμο. Ο Μωυσής να παραδίδει τις δέκα εντολές και δίπλα του ο Ντόναλντ Τραμπ, χαμογελαστός, σαν να παραλαμβάνει ακόμη ένα τρόπαιο. Ήταν μία από τις πρώτες εικόνες που κυκλοφόρησαν μαζικά στο διαδίκτυο. Και ήταν αρκετή για να ανοίξει τον ασκό…

Από τη στιγμή που η Ματσάδο ανακοίνωσε ότι απονέμει στον Τραμπ ένα «Νόμπελ Ειρήνης», στο διαδίκτυο χτύπησε συναγερμός. Χωρίς συνεννόηση, χωρίς κέντρο, χιλιάδες άνθρωποι σε όλο τον κόσμο άρχισαν να παράγουν με τεχνητή νοημοσύνη εικόνες απονομής: τρόπαια, μετάλλια, πλάκες, κύπελλα, κορδέλες. Ο Τραμπ να βραβεύεται για τα πάντα — από Νόμπελ και Όσκαρ μέχρι αγροτικές εκθέσεις, σκυλοεκθέσεις, παιδικά παράσημα, βραβεία Walmart και ιστορικές ή κοσμικές διακρίσεις που δεν θα μπορούσαν να υπάρξουν ούτε σε όνειρο.

Η τεχνητή νοημοσύνη επιστρατεύτηκε μαζικά, όχι για να υμνήσει αλλά για να ειρωνευτεί. Όχι για να προτείνει, αλλά για να γελοιοποιήσει. Και αυτό που προέκυψε δεν ήταν απλώς μια σειρά από memes, αλλά μια παγκόσμια, άτυπη άσκηση συλλογικής σάτιρας. Η ειρωνεία δεν κρύβεται· ποζάρει. Στέκεται μπροστά στο Οβάλ Γραφείο, μπροστά σε σημαίες, μπροστά σε «ιστορικά έγγραφα», φορώντας κάθε φορά την κατάλληλη στολή για μια ακόμη απονομή — σοβαρή ή απολύτως ευτελή.

Μέσα σε λίγες ώρες, ο πρόεδρος βρέθηκε να δέχεται επίθεση από εκεί που δεν το περίμενε: όχι από θεσμούς, όχι από κυβερνήσεις, αλλά από το πλήθος ολόκληρου του πλανήτη. Από απλούς ανθρώπους που χρησιμοποίησαν την ίδια τεχνολογία για να παρέμβουν, ο καθένας όπως νόμιζε και ανάλογα με το κέφι και τις πεποιθήσεις του.

Από ένα σημείο και μετά, το γέλιο δεν προκύπτει από την κάθε εικόνα ξεχωριστά, αλλά από τη συσσώρευση. Από το γεγονός ότι τίποτα πια δεν εξαιρείται από την απονομή. Ο Τραμπ γίνεται ταυτόχρονα πρωταθλητής καράτε του 1984, εργαζόμενος του μήνα, χρυσός Ολυμπιονίκης, παιδικό είδωλο, φιγούρα του Χόλιγουντ, αγρότης της χρονιάς, ακόμα και πατινέρ με ροζ τουτού που του απονέμεται μετάλλιο από ένα παιδί.

Η ειρωνεία εδώ δεν είναι απλώς πολιτική. Είναι ειρωνεία της απονομής ως ιδεολογίας. Ό,τι κινείται, βραβεύεται. Ό,τι στέκεται, φωτογραφίζεται. Ό,τι υπάρχει, μπορεί να μετατραπεί σε κύπελλο. Η AI απλώς επιταχύνει κάτι που ήδη ξέρουμε: ότι το κύρος, όταν αποκόπτεται από το νόημα, γίνεται διακοσμητικό.

Και εδώ βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον στοιχείο αυτής της ιστορίας. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν εμφανίζεται ως εργαλείο της εξουσίας, αλλά ως εργαλείο του απλού κόσμου. Στη διάθεση του καθενός. Χωρίς άδεια, χωρίς φίλτρο, χωρίς κεντρικό έλεγχο. Μια δύναμη που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αποδόμηση, γελοιοποίηση, παρέμβαση. Αυτό, θέλει δεν θέλει, πρέπει να βάλει σε σκέψεις τις εξουσίες παντού. Το κεφάλαιο ανοίγει — αλλά δεν είναι της στιγμής να γραφτεί ολόκληρο…

Κάπου εδώ, αφού γελάμε με τα τρόπαια και τις απίθανες απονομές, το γέλιο κοντοστέκεται. Όχι γιατί οι εικόνες παύουν να είναι αστείες, αλλά γιατί η ιστορία σηκώνει το κεφάλι της.

Ο Κνουτ Χάμσουν και ο Αδόλφος Χίτλερ 

Το 1943, ο Νορβηγός συγγραφέας Κνουτ Χάμσουν, Νομπελίστας με παγκόσμιο λογοτεχνικό κύρος παρέδωσε το μετάλλιο του Νόμπελ του στον Αδόλφο Χίτλερ. Όχι ως σάτιρα. Όχι ως υπερβολή. Αλλά ως χειρονομία τιμής. Εκεί δεν υπήρχε AI, ούτε ειρωνεία. Υπήρχε μόνο το βάρος ενός συμβόλου που άλλαξε χέρια και τραυμάτισε για πάντα τον ίδιο τον θεσμό.

Κι αυτό κάνει τη σημερινή καταιγίδα εικόνων στο διαδίκτυο παράδοξη. Η χλεύη και μάλιστα σε πλανητικό επίπεδο λειτουργεί ως άμυνα. Σαν να λέει: πριν το σύμβολο γίνει επικίνδυνο, ας το αδειάσουμε από νόημα. Πριν η απονομή αποκτήσει ιστορικό βάρος, ας τη φορτώσουμε με τόση υπερβολή ώστε να καταρρεύσει μόνη της.

Τραμπ – Ματσάδο: Όταν η κενότητα αναγνωρίζει τον εαυτό της: η χειραψία ως πολιτικό άλλοθι.

Ο Κνουτ Χάμσουν που ήξερε τις λέξεις, αλλά όχι το βάρος τους. Μια υπόκλιση μπροστά στην πιο θορυβώδη σιωπή της Ιστορίας.