Τράπεζα της Ελλάδος: Τι έδειξαν οι έλεγχοι στις ασφαλιστικές εταιρείες - Διατηρούν την ανθεκτικότητά τους - Στο μικροσκόπιο οι πρακτικές πώλησης των διαμεσολαβητών

Θετική αλλά γεμάτη νέες προκλήσεις ήταν η εικόνα της ελληνικής ασφαλιστικής αγοράς το 2025, σύμφωνα με την Ετήσια Έκθεση Δραστηριοτήτων Προληπτικής Εποπτείας και Εξυγίανσης της Τράπεζας της Ελλάδος. Ο κλάδος διατήρησε ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια και ανταποκρίθηκε στις πιέσεις του διεθνούς περιβάλλοντος, την ώρα που το κόστος των αποζημιώσεων, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και η ψηφιακή μετάβαση αλλάζουν σταδιακά τον τρόπο λειτουργίας των ασφαλιστικών εταιρειών.

Στην ελληνική αγορά δραστηριοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους 34 ασφαλιστικές επιχειρήσεις με έδρα τη χώρα. Από αυτές, δύο ασκούσαν αποκλειστικά εργασίες ασφαλίσεων ζωής, 19 δραστηριοποιούνταν στις ασφαλίσεις κατά ζημιών και 13 είχαν μικτή δραστηριότητα, συνδυάζοντας ασφαλίσεις ζωής και γενικούς κλάδους.

Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις κατάφεραν να διατηρήσουν την ανθεκτικότητά τους, παρά την αύξηση των απαιτήσεων για αποζημιώσεις. Οι πλημμύρες, οι πυρκαγιές, οι καύσωνες και τα εντονότερα καιρικά φαινόμενα δεν αποτελούν πλέον έκτακτους κινδύνους, αλλά παράγοντες που πρέπει να ενσωματώνονται στον καθημερινό σχεδιασμό, στην τιμολόγηση των συμβολαίων και στα κεφαλαιακά αποθέματα των εταιρειών.

Για την εποπτική αρχή, οι κλιματικοί κίνδυνοι βρίσκονται πλέον δίπλα στους γεωπολιτικούς και στους κινδύνους κυβερνοασφάλειας. Η προτεραιότητα για το επόμενο διάστημα είναι η έγκαιρη αναγνώρισή τους και η ενίσχυση της επιχειρησιακής ανθεκτικότητας των εταιρειών. Η ασφαλιστική αγορά καλείται να μπορεί όχι μόνο να πληρώνει τις αποζημιώσεις, αλλά και να συνεχίζει απρόσκοπτα τη λειτουργία της σε περίπτωση φυσικής καταστροφής, τεχνικής βλάβης ή σοβαρής κυβερνοεπίθεσης.

Βασικός άξονας της εποπτείας το 2025 ήταν η παρακολούθηση της κεφαλαιακής επάρκειας, της ποιότητας των ιδίων κεφαλαίων και του συνολικού προφίλ κινδύνου κάθε ασφαλιστικής επιχείρησης. Παράλληλα, η Τράπεζα της Ελλάδος προετοιμάζεται για τις αλλαγές που θα φέρει η αναθεώρηση του ευρωπαϊκού πλαισίου Solvency II, το οποίο καθορίζει τις απαιτήσεις φερεγγυότητας και διακυβέρνησης του κλάδου. Για τρεις μικρότερες εταιρείες εφαρμόστηκαν αναλογικές εξαιρέσεις από επιμέρους απαιτήσεις του υφιστάμενου πλαισίου.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην ψηφιακή λειτουργία των ασφαλιστικών επιχειρήσεων. Οι εποπτικοί έλεγχοι εντόπισαν αδυναμίες στην αναγνώριση και παρακολούθηση κινδύνων πληροφορικής, στους εξειδικευμένους εσωτερικούς ελέγχους, καθώς και στη διαχείριση των δικαιωμάτων πρόσβασης χρηστών σε κρίσιμα συστήματα. Η αυξανόμενη χρήση ψηφιακών πωλήσεων, εξωτερικών παρόχων και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί ευκαιρίες, αλλά ταυτόχρονα διευρύνει το πεδίο των πιθανών τεχνικών και λειτουργικών προβλημάτων.

Η έκθεση καταγράφει επίσης αυξημένο ενδιαφέρον των τραπεζών για την απόκτηση συμμετοχών σε ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Η τάση αυτή ερμηνεύεται ως ένδειξη θετικών προσδοκιών για την πορεία της αγοράς, αλλά και ως προσπάθεια των πιστωτικών ιδρυμάτων να διευρύνουν τις πηγές των εσόδων τους. Κατά το 2025 εξετάστηκαν 12 αιτήματα απόκτησης ή αύξησης ειδικής συμμετοχής σε ασφαλιστικές εταιρείες, τέσσερις μεταβιβάσεις ασφαλιστικών χαρτοφυλακίων και τρεις περιπτώσεις μεταβολής του μετοχικού κεφαλαίου. Δεν υποβλήθηκε, πάντως, αίτημα για τη χορήγηση νέας άδειας λειτουργίας ασφαλιστικής επιχείρησης.

Νέο κεφάλαιο για την Τράπεζα της Ελλάδος αποτέλεσε η ανάληψη, από την 1η Ιανουαρίου 2025, της εποπτείας των Ταμείων Προαιρετικής Επαγγελματικής Ασφάλισης. Στόχος είναι η προστασία των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων και των δικαιούχων συνταξιοδοτικών παροχών, καθώς και η διασφάλιση της σταθερότητας και της αξιοπιστίας των ταμείων. Η εποπτεία καλύπτει την κεφαλαιακή τους επάρκεια, τις επενδύσεις, τη διακυβέρνηση, τη διαχείριση κινδύνων και την ενημέρωση των μελών τους.

Στο μικροσκόπιο μπήκαν και οι πρακτικές πώλησης ασφαλιστικών προϊόντων. Με βάση το ετήσιο πρόγραμμα επιτόπιων ελέγχων για το 2025 ξεκίνησε ένας έλεγχος σε διανομέα ασφαλιστικών προϊόντων (ασφαλιστικό διαμεσολαβητή). Παράλληλα, εντός του 2025 ολοκληρώθηκαν τρείς έλεγχοι, οι οποίοι είχαν ξεκινήσει το 2024, στο πλαίσιο του προγράμματος ελέγχων που είχε καταρτιστεί για το εν λόγω έτος. Το αντικείμενο των ελέγχων αφορούσε την αξιολόγηση της συμμόρφωσης με τη νομοθεσία για τη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων.  Σχετικά με τα ευρήματα που προέκυψαν από τους ανωτέρω ελέγχους, εντοπίστηκαν αδυναμίες: α) στον συντονισμό ασφαλιστικών πρακτόρων, λόγω απουσίας επίβλεψης του έργου τους και έλλειψης έγγραφων συμβάσεων με ασφαλιστικές επιχειρήσεις, β) στη συμμόρφωση με τις κανονιστικές απαιτήσεις σχετικά με την απαγόρευση συνεργασιών μεταξύ προσώπων με ασυμβίβαστες ιδιότητες και συνεργασιών με ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές που δεν διαθέτουν την απαιτούμενη άδεια διανομής, και γ) στη διαδικασία προσυμβατικής ενημέρωσης και παροχής συμβουλής για ασφαλιστικά και επενδυτικά προϊόντα.

Η συνολική εικόνα είναι ενός ασφαλιστικού κλάδου που παραμένει οικονομικά ανθεκτικός και προσελκύει επενδυτικό ενδιαφέρον, αλλά εισέρχεται σε μια περίοδο ταχύτερων αλλαγών. Η κλιματική κρίση αυξάνει τη συχνότητα και το μέγεθος των ζημιών, η τεχνολογία μεταμορφώνει την πώληση και διαχείριση των συμβολαίων και η κυβερνοασφάλεια εξελίσσεται σε βασική προϋπόθεση αξιοπιστίας. Το μεγάλο στοίχημα δεν είναι πλέον μόνο η φερεγγυότητα των εταιρειών, αλλά η δυνατότητά τους να προσαρμόζονται χωρίς να υποχωρεί η προστασία του ασφαλισμένου.

Δείτε εδώ όλη την έκθεση