*Αναδημοσίευση άρθρου του Γιώργου Κουτίνα, Εμπειρογνώμονα Ασφαλίσεων

Είναι γνωστό πως η εγχώρια ασφαλιστική αγορά με τα διάφορα διαχρονικά προβλήματά της παραμένει στη χαμηλότερη θέση μεταξύ των χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι Ασφαλιστικές Εταιρείες έχοντας τη δύναμη και επηρεάζουν και το πολιτικό σύστημα, έχουν συνηθίσει να θέτουν τους κανόνες και να ελέγχουν την αγορά αξιοποιώντας κατάλληλα τη μάζα των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών την οποία συντηρούν, ελέγχουν και κατευθύνουν ανάλογα με τα συμφέροντά τους.

Οι Ασφαλιστικοί Διαμεσολαβητές, από την πλευρά τους, παραμένουν κατακερματισμένοι σε διάφορα σωματεία, χωρίς τη δέουσα πυγμή ώστε να επηρεάσουν την αγορά και χωρίς και το απαραίτητο κύρος στο να συμβάλλουν ουσιαστικά στην ανάπτυξη ασφαλιστικής συνείδησης του Έλληνα Καταναλωτή.

Οι Έλληνες Καταναλωτές (φυσικά πρόσωπα, επαγγελματίες και επιχειρήσεις) στο πλαίσιο των ευρύτερων κοινωνικών και οικονομικών εξελίξεων έχουν όλο και πιο πολύ ανάγκη από σύγχρονα ασφαλιστικά προϊόντα που να καλύπτουν με επάρκεια την υγεία, τα περιουσιακά στοιχεία τους αλλά και τους κινδύνους της όποιας επαγγελματικής δραστηριότητας. Επίσης, ο Έλληνας Καταναλωτής, μέλος της ευρύτερης ευρωπαϊκής οικογένειας, στην εποχή της ανοιχτής πληροφόρησης και του διαδικτύου είναι σε θέση να γνωρίζει να κρίνει και να αντιδρά.

Στην παρούσα φάση οι Έλληνες Καταναλωτές παραμένουν ακόμη ανήμποροι. Έχοντας βιώσει, πριν μερικά χρόνια, μια επίπλαστη οικονομική ευμάρεια λόγω κάποιων πολιτικοκοινωνικών συγκυριών και έχοντας, στη συνέχεια, υποστεί τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης και της πανδημίας, αρχίζουν πλέον να συνειδητοποιούν πως η Ιδιωτική Ασφάλιση μπορεί να αποτελέσει ουσιαστικό στήριγμα, όπως εξάλλου συμβαίνει στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες εδώ και πολλά χρόνια.
Οι Έλληνες Καταναλωτές αρχίζουν να νιώθουν πως η ασφαλιστική αγορά με τα ασφαλιστικά προϊόντα και τις υπηρεσίες που τους προσφέρει δεν τους καλύπτει πλήρως και ίσως να τους αδικεί. Επισημαίνονται σχετικά, οι υπερβολικές αυξήσεις ασφαλίστρων σε ασφαλιστικά προϊόντα υγείας, οι ενίοτε δυσνόητοι ή/και καταχρηστικοί όροι σε ορισμένα ασφαλιστήρια συμβόλαια καθώς επίσης οι πολύπλοκες διαδικασίες ασφαλιστικής αποζημίωσης που συχνά συνδέονται με εξώδικες διαμαρτυρίες ή/και δικαστικές διενέξεις από όσους έχουν τη δυνατότητα να αντιδράσουν διεκδικώντας νομικά τα δικαιώματα τους. Είναι προφανές πως μονωμένες προσπάθειες για διεκδικήσεις αποζημιώσεων δεν είναι εύκολες ούτε και οικονομικά εφικτές.

Και όμως, υπάρχει βάσιμη προοπτική για εξορθολογισμό της ασφαλιστικής αγοράς μέσα από τη συνένωση δυνάμεων. Στο πλαίσιο των εξελίξεων της αγοράς, δημιουργήθηκε σχετικά πρόσφατα η Πανελλήνια Ένωση Καταναλωτών Ασφαλιστικών Προϊόντων (ΠΕΚΑΠ) προκειμένου να βοηθήσει τους Καταναλωτές σε περιπτώσεις αθέμιτων πρακτικών της ασφαλιστικής αγοράς. Γιατί η δημιουργία μιας πραγματικής ένωσης Καταναλωτών θα μπορεί κάλλιστα να τεκμηριώσει επιχειρήματα, να πιέσει και να διεκδικήσει το δίκαιο του ανίσχυρου Καταναλωτή. Παράλληλα, να επιβραβεύσει και να συμβάλει στην ανάπτυξη της ασφαλιστικής αγοράς που διαχρονικά ταλανίζεται από εγχώριες πατέντες που συντηρούν τη στασιμότητα και τη μιζέρια.
Η δημιουργία και η και η σταδιακή ενδυνάμωση της ΠΕΚΑΠ είναι ίσως η λύση για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος και για την ανάπτυξη της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας.

Είναι θετικό το γεγονός πως η ελληνική ασφαλιστική αγορά έχει αρχίσει να αλλάζει τα τελευταία χρόνια. Με το θεσμικό πλαίσιο να έχει ενσωματώσει τις ευρωπαϊκές οδηγίες για την προστασία του ανταγωνισμού και του καταναλωτή, μπορούμε να πούμε πως έχει γίνει πιο ευρωπαϊκή.
Η παρουσία σε μεγάλων διεθνών ασφαλιστικών εταιρειών με συγχωνεύσεις ή εξαγορές χαρτοφυλακίων και η δηλωμένη βούληση της Πολιτείας να στηρίξει την Ιδιωτική Ασφάλιση στο πλαίσιο της ευρύτερης οικονομικής ανάπτυξης, δημιουργούν αισιοδοξία για μια θετική προοπτική ανάπτυξης της Ιδιωτικής Ασφάλισης στη χώρα μας. Αυτό που απαιτείται είναι, το σύγχρονο θεσμικό καθεστώς να εμπεδωθεί στην πράξη από τους παράγοντες της αγοράς που είναι οι ασφαλιστικές εταιρείες, οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές και φυσικά οι Καταναλωτές (Φυσικά Πρόσωπα, Επαγγελματίες και Επιχειρήσεις) οι οποίοι καταβάλλοντας ασφάλιστρα, αποτελούν την κινητήρια δύναμη που συντηρεί το όλο σύστημα.

Παράλληλα, η τρέχουσα πολιτική, οικονομική και κοινωνική κατάσταση φαίνεται να δημιουργεί μια νέα προοπτική γύρω από το θεσμό της Ιδιωτικής Ασφάλισης.

(*) Ο Γιώργος Κουτίνας είναι Μηχανικός του ΕΜΠ & ENSPM Γαλλίας, Εμπειρογνώμων Ασφαλίσεων σε θέματα τεχνικών έργων, αστικής ευθύνης και εξειδικευμένων επιχειρηματικών κινδύνων ([email protected]).