Μερικές φορές μια φωτογραφία αξίζει περισσότερο από μια μεγάλη είδηση. Όχι γιατί αλλάζει τον κόσμο, αλλά γιατί αλλάζει, έστω και για λίγο, τον τρόπο με τον οποίο τον κοιτάζουμε.
Έτσι ένιωσα όταν είδα αυτή τη φωτογραφία του καλού φίλου, σπουδαίου φωτογράφου και συμπατριώτη μου, Μάκη Μπίτου. Μια χελώνα κάπου στη Δυτική Φθιώτιδα πλησιάζει, αργά μια λούτσα σε έναν χωματόδρομο, αναζητώντας λίγη δροσιά μέσα στη ζέστη του καλοκαιριού. Τίποτε εντυπωσιακό με την πρώτη ματιά. Καμία σπάνια σκηνή, κανένα εξωτικό τοπίο. Κι όμως, όσο περισσότερο την κοιτάζεις, τόσο περισσότερο αντιλαμβάνεσαι ότι η δύναμή της βρίσκεται ακριβώς στην απλότητά της.
Ο Μάκης δεν φωτογράφισε απλώς μια χελώνα. Φωτογράφισε μια στιγμή που οι περισσότεροι από εμάς θα προσπερνούσαμε. Χαμήλωσε τον φακό του, περίμενε υπομονετικά και άφησε το μικρό αυτό πλάσμα να συνεχίσει τη διαδρομή του χωρίς να διαταράξει την ηρεμία του. Μέσα στη μικρή λούτσα καθρεφτίζονται ο ουρανός, τα σύννεφα και τα δέντρα, σαν να ανοίγει ξαφνικά μπροστά μας ένας δεύτερος κόσμος.
Στην εποχή των χιλιάδων φωτογραφιών που τραβιούνται καθημερινά με ένα κινητό τηλέφωνο, η εικόνα αυτή μας θυμίζει κάτι που συχνά ξεχνάμε: η καλή φωτογραφία δεν εξαρτάται μόνο από τον εξοπλισμό. Εξαρτάται από την ικανότητα να παρατηρείς. Να βλέπεις εκεί όπου οι άλλοι περνούν βιαστικά. Να αναγνωρίζεις ότι ακόμη και μια χελώνα που αναζητά λίγο νερό μπορεί να αφηγηθεί μια ιστορία.
Κάπου εδώ ήρθε στον νου μου ο Χένρι Ντέιβιντ Θορώ. Όχι επειδή η φωτογραφία παραπέμπει σε κάποιο συγκεκριμένο κείμενό του, αλλά γιατί ακολουθεί τη δική του στάση απέναντι στη φύση: να στέκεσαι μπροστά στα μικρά πράγματα με την ίδια προσοχή που θα στεκόσουν μπροστά στα μεγάλα. Να μην υποτιμάς ποτέ μια στιγμή μόνο και μόνο επειδή είναι ήσυχη.
Θέλω να ευχαριστήσω δημόσια τον Μάκη Μπίτο που μου παραχώρησε αυτή τη φωτογραφία. Όχι μόνο για την αισθητική της αξία, αλλά γιατί μου θύμισε πως η φύση εξακολουθεί να μας προσφέρει καθημερινά εικόνες που δεν χρειάζονται φίλτρα ούτε εντυπωσιακούς τίτλους. Χρειάζονται μόνο έναν άνθρωπο που ξέρει να τις βλέπει.
Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μάθημα της φωτογραφίας του. Μέσα σε μια εποχή που όλα μοιάζουν να τρέχουν, μια χελώνα που πλησιάζει αργά μια λούτσα μάς καλεί να κάνουμε το ίδιο: να σταματήσουμε για λίγο, να κοιτάξουμε καλύτερα γύρω μας και να ανακαλύψουμε ότι ο κόσμος εξακολουθεί να κρύβει μικρά θαύματα για όσους έχουν την υπομονή να τα παρατηρήσουν.
Μια χελώνα πλησιάζει μια μικρή λούτσα αναζητώντας λίγη δροσιά μέσα στη ζέστη του καλοκαιριού. Μερικές φορές η φύση δεν χρειάζεται να κάνει κάτι εντυπωσιακό για να μας συγκινήσει. Αρκεί να μας κάνει να σκύψουμε λίγο πιο κοντά της. Φωτογραφία: Μάκης Μπίτος
