Οι εξελίξεις στο ρωσοουκρανικό μέτωπο, οι εκπλήξεις στο πεδίο και η αμφίρροπη εξέλιξη της μάχης

Την ώρα που στο Παρίσι οι Ευρωπαίοι συζητούσαν το σχέδιο περαιτέρω στήριξης του Κιέβου σε μία κρίσιμη χρονική καμπή για τις εξελίξεις στο μέτωπο, στην ανατολική Ουκρανία οι μάχες συνεχίζονται ακατάπαυστα. Στον πέμπτο χρόνο της ρωσικής εισβολής στη γειτονική χώρα, η εικόνα εμφανίζεται πιο περίπλοκη από όσο κάποιοι θα μπορούσαν να προβλέψουν, όταν άκουσαν την είδηση της επίθεσης των ρωσικών δυνάμεων στις πέντε κρίσιμες περιφέρειες. Μία γρήγορη ματιά στους αριθμούς και τις προβλέψεις για την επόμενη μέρα αρκεί, για να βγάλει κανείς κάποια συμπεράσματα: η Ρωσία πληρώνει βαρύ φόρο αίματος στο πεδίο, ειδικά στην περιφέρεια του Ντονμπάς. Παρά το γεγονός ότι έχει θέσει ως πρωταρχικό στόχο την κατάληψη της ευρύτερης περιοχής, η πρόοδος που έχει κάνει είναι ισχνή και δεν ανταποκρίνεται στα φιλόδοξα σχέδια των υψηλόβαθμων επιτελών της Μόσχας. Σε ένα άλλο σημείο των μαχών, στο Ντνίπρο, ο ουκρανικός στρατός διεισδύει μεθοδικά στα κατεχόμενα εδάφη, όπως συμβαίνει εξάλλου και στη Χερσώνα, με βασικό στόχο αφενός να πλήξει όσο το δυνατόν περισσότερο τον εχθρό, αφετέρου να αποκτήσει μεγαλύτερη πρόσβαση στη θάλασσα, εξέλιξη που σχετίζεται με το μεσοπρόθεσμο σχεδιασμό. Παρ’ όλα αυτά, η παράμετρος που έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο για την ουκρανική άμυνα είναι η αξιοποίηση της τεχνολογίας, αλλά και των ντρόουνς δικής τους παραγωγής. Σε σύγκριση με τα αντίστοιχα τμήματα του ρωσικού στρατού, οι Ουκρανοί δείχνουν να διατηρούν το πλεονέκτημα, πλήττοντας σε καθημερινή βάση συγκεκριμένους εχθρικούς στόχους εντός και εκτός κατεχόμενων περιοχών, όπως λόγου χάρη ενεργειακές εγκαταστάσεις, στρατιωτικά hubs, αποθήκες, οδικά δίκτυα και άλλα κινητά μέσα των εισβολέων. Μεγάλη αναστάτωση στη ρωσική πλευρά και τεράστια ανασφάλεια σε ένα κομμάτι του πληθυσμού έχει προκαλέσει το σφυροκόπημα των ουκρανικών δυνάμεων στην Κριμαία. Η κίνηση αυτή έχει μεγάλο συμβολισμό, καθώς η εν λόγω περιοχή προσαρτήθηκε στη Ρωσία το 2014, ενώ καταδεικνύει τη βούληση της ηγεσίας του Κιέβου να απελευθερώσει κάθε σπιθαμή ουκρανικής γης, ακόμη και αν κάτι τέτοιο φάνταζε ουτοπικό πριν από λίγους μήνες.Τα δεδομένα, ωστόσο, έχουν αλλάξει και ο κ. Ζελένσκι κοιτάζει σε καθημερινή βάση τη Ρωσία στα μάτια. Η επιλογή δε των διαρκών επιθέσεων με ουκρανικά ντρόουνς εντός του ρωσικού εδάφους με τα κύρια πλήγματα να αφορούν εγκαταστάσεις που πλήττουν τη ρωσική οικονομία, καταδεικνύουν πλέον ότι το πρόβλημα έχει μεταφερθεί στο αντίπαλο στρατόπεδο.

Τα παραπάνω οδηγούν τους πολιτικούς αναλυτές σε κρίσιμα συμπεράσματα: η σύγκρουση των δύο αντιμαχόμενων πλευρών θα διαρκέσει πολύ χρόνο ακόμα. Η Ουκρανία θα παλέψει έως το τέλος για να προστατέψει την εδαφική της κυριαρχία. Η Ρωσία έχει υποστεί μεγάλο οικονομικό κόστος και χρειάζεται να προσαρμόσει τη στρατηγική της στα νέα δεδομένα για να μην βρεθεί προ δυσάρεστων εκπλήξεων. Η Ουκρανία αποδεικνύει ότι πέρα της στήριξης που απολαμβάνει κατά κύριο λόγο από την Ε.Ε, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία και τον Καναδά, επενδύει στις δικές της δυνάμεις και διαμορφώνει έναν ολιστικό σχεδιασμό με φόντο το μέλλον. Η επικράτηση της Ρωσίας μόνο δεδομένη δεν πρέπει να θεωρείται.

Εν κατακλείδι, μία πολυετής σύγκρουση στα ανατολικά σύνορα της Ε.Ε δεν αφήνει περιθώρια για εφησυχασμό. Αυτό δεν αφορά μόνο την Ουκρανία, αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη, τα κράτη της οποίας οφείλουν εμβάθυνση της συνεργασίας, επένδυση στη στρατηγική αυτονομία κυρίως σε θέματα άμυνας και ασφάλειας, παράλληλα με την ενέργεια και την εφοδιαστική αλυσίδα, αλλά και βραχυπρόθεσμο σχέδιο με διαφορετικά σενάρια που θα τεθούν σε εφαρμογή ανάλογα με τις εξελίξεις. Η ανθεκτική προσαρμοστικότητα της Ευρώπης αναμένεται να δοκιμαστεί εκ νέου, κάτι που σημαίνει ότι χώρος για πειραματισμούς και λάθη του παρελθόντος απλά δεν υπάρχει.